Το άνοιγμα του φακέλου στη Βουλή αναβιώνει το μεγάλο σκάνδαλο με τα μαύρα ταμεία του γερμανικού κολοσσού και την εξωδικαστική διευθέτηση με την εταιρία
Το σκάνδαλο της Siemens, που επανέρχεται στην επικαιρότητα, είναι ίσως το πιο διαχρονικό της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας. Δεν καλύπτει απλώς το μεγαλύτερο μέρος της μεταπολιτευτικής περιόδου, αλλά έχει τις ρίζες του στη δεκαετία του 1950. Οι ελπίδες που δημιουργήθηκαν προς στιγμήν, ύστερα από τις εκλογές του 2009, ότι θα ριχτεί επιτέλους φως στις σκοτεινές πτυχές του, αποδείχτηκαν φρούδες. Οι διακηρύξεις του Γ. Παπανδρέου για την ανάγκη «να ματώσουμε» ήταν περισσότερο επικοινωνιακού (κατ’ άλλους και αποπροσανατολιστικού) χαρακτήρα, καθώς τελικά η έρευνα για τους εμπλεκόμενους πολιτικούς κατέληξε στις ελληνικές καλένδες ή, για την ακρίβεια, στα συρτάρια της Βουλής. Το καθαυτό σκάνδαλο, όμως, συνοδεύτηκε από ένα δεύτερο, τον εξωδικαστικό συμβιβασμό με τη γερμανική εταιρία, που επί της ουσίας αποδείχθηκε κι αυτός μια απάτη…
Το ελληνικό πολιτικό σύστημα υποχρεώθηκε να ασχοληθεί με την υπόθεση Siemens όταν οι «βόμβες» άρχισαν να σκάνε στο εξωτερικό και να αποκαλύπτεται στη Γερμανία ότι, από το 1999 έως το 2006, δαπανήθηκαν 1,3 δισ. ευρώ σε δωροδοκίες για να κλείνονται «δουλειές» σε διάφορες χώρες. Στην Ελλάδα έχει υπολογιστεί ότι δόθηκαν το ίδιο διάστημα για τον σκοπό αυτόν 130.000.000 μάρκα. Οι τότε ισχυροί άνδρες του γερμανικού κολοσσού στην Ελλάδα Πρόδρομος Μαυρίδης και Μιχάλης Χριστοφοράκος είχαν κομβικό ρόλο στο μεγάλο παιχνίδι με τις μίζες. Εξοπλιστικά, προμήθειες δημόσιων νοσοκομείων, ψηφιακά κέντρα του ΟΤΕ, συστήματα ασφαλείας των Ολυμπιακών Αγώνων και συμβάσεις για τον Προαστιακό, τον ΟΣΕ και τον ΗΣΑΠ συνθέτουν το «παζλ» του σκανδάλου, που -υπό το βάρος των αποκαλύψεων- ανέλαβε να διερευνήσει η Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής από τον Φεβρουάριο του 2010.
Υστερα από πολύμηνες καταθέσεις και δεκάδες συνεδριάσεις, η επιτροπή κατέληξε σε ένα πολυσέλιδο πόρισμα, στο οποίο περιγράφονταν οι πιθανές ευθύνες πολλών υπουργών τόσο του ΠΑΣΟΚ όσο και της Ν.Δ. Στο «διά ταύτα» αναφερόταν ότι χρειαζόταν περαιτέρω διερεύνηση για όλα τα εμπλεκόμενα πολιτικά πρόσωπα. Ομως, η αμέσως επόμενη κίνηση που θα έπρεπε να γίνει, η πρόταση για σύσταση προανακριτικής επιτροπής ώστε να αναζητηθούν και οι τυχόν ποινικές ευθύνες, δεν προχώρησε ποτέ. Σιωπηρά, ο ογκώδης φάκελος καταχωνιάστηκε στα αρχεία της Βουλής, με το κλείσιμο της οποίας για τις εκλογές του 2012 επήλθε και η οριστική παραγραφή, με βάση το περίφημο άρθρο 86 του Συντάγματος. Βεβαίως, για το αδίκημα του ξεπλύματος βρόμικου χρήματος, όπως έχει διαγνωσθεί, η παραγραφή δεν ισχύει, κι αυτό έχει τη σημασία του στην περίπτωση που θα ξεκινήσει νέος κύκλος ερευνών ή αποκαλυφθούν καινούργια στοιχεία. Αλλωστε, τον Νοέμβριο αρχίζει στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων η δίκη για τα μη πολιτικά πρόσωπα (Γερμανούς και Ελληνες), μεταξύ των οποίων και ο Θεόδωρος Τσουκάτος, ενώ ήδη δικάζεται στο Εφετείο ο Τάσος Μαντέλης.
Παρά τον ενταφιασμό της κοινοβουλευτικής έρευνας, δεν μπορούσε να κλείσει χωρίς να τηρηθούν κάποια προσχήματα και το θέμα της ζημίας που υπέστη το Ελληνικό Δημόσιο. Ο ίδιος ο πρόεδρος της Εξεταστικής Επιτροπής Σήφης Βαλυράκης είχε προσδιορίσει τη ζημία αυτή στο επίπεδο των 2 δισ. ευρώ, δίχως την τακτοποίηση των οποίων, ως καταβολή αποζημίωσης, η γερμανική εταιρία δεν θα μπορούσε να συμμετάσχει ξανά σε διαγωνισμούς του Ελληνικού Δημοσίου. Ο υπουργός που ανέλαβε τότε τις σχετικές διαπραγματεύσεις ήταν από τους πιο έμπιστους του Γιώργου Παπανδρέου, ο Χάρης Παμπούκης, κάνοντας μάλιστα τη βαρύγδουπη δήλωση ότι «η Ελληνική Πολιτεία με συγκροτημένο τρόπο και με επαγγελματισμό και σοβαρότητα θα διεκδικήσει αυτά που οφείλει να διεκδικήσει». Οι σχέσεις τους, όμως, διαταράχθηκαν από άλλες αιτίες (και σίγουρα, η αφορμή δόθηκε με τον ανασχηματισμό που τον υποβάθμιζε) και ο κ. Παμπούκης, κάνοντας την έκπληξη, παραιτήθηκε από την κυβέρνηση.
Ο συμψηφισμός
Τελικά και αυτή η κληρονομιά πέρασε στα χέρια του Ευάγγελου Βενιζέλου, που ως αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Οικονομικών από το καλοκαίρι του 2011 προχώρησε τις συζητήσεις. Και ποια ήταν η συμφωνία που επιτεύχθηκε; Χωρίς να περιλαμβάνονται ζητήματα ποινικού δικαίου, το Ελληνικό Δημόσιο δέχτηκε να συμψηφίσει ισόποσες απαιτήσεις της Siemens, ύψους 80 εκατομμυρίων ευρώ από οφειλές δημόσιων φορέων, και να λάβει 90 εκατομμύρια ευρώ κατά τα επόμενα πέντε χρόνια για τη χρηματοδότηση φορέων με σκοπό την καταπολέμηση της διαφθοράς, ερευνητικών προγραμμάτων, υποτροφιών και ιατρικού εξοπλισμού για τα δημόσια νοσοκομεία. Επίσης, η Siemens δεσμεύτηκε να πραγματοποιήσει νέες επενδύσεις στην Ελλάδα…
Ο ετεροβαρής χαρακτήρας του συμβιβασμού, εις βάρος της χώρας μας, με τα ευτελή ποσά, προκάλεσε πολλές αντιδράσεις, και γι’ αυτό, μολονότι ψηφίστηκε ο σχετικός νόμος το 2012, η αναγκαία απόφαση παρέμεινε σχεδόν επί μήνες χωρίς υπογραφή του υπουργού Οικονομικών. Η Siemens τον υπέγραψε αμέσως, όπως ήταν φυσικό (τον Μάρτιο του 2012), αλλά τόσο ο Φίλιππος Σαχινίδης, που ανέλαβε υπουργός Οικονομικών εκείνο το διάστημα, όσο και ο Γιώργος Ζανιάς, που τον διαδέχτηκε στην υπηρεσιακή κυβέρνηση Πικραμμένου, φρόντισαν να καλύψουν τα νώτα τους και να αποφύγουν την κακοτοπιά. Δεν θεωρείται τυχαίο ότι η υπογραφή μπήκε ύστερα από τις εκλογές του Ιουνίου του 2012, από τον Γιάννη Στουρνάρα ως υπουργό Οικονομικών, την ημέρα που ο Αντώνης Σαμαράς ταξίδευε στο Βερολίνο για την πρώτη συνάντησή του ως πρωθυπουργός με την Ανγκελα Μέρκελ.
Ο πρώην «τσάρος» που έβαλε την υπογραφή
Αυτό το ξεχασμένο ιστορικό αναβιώνει τώρα με την απόφαση της προέδρου της Βουλής Ζωής Κωνσταντοπούλου να ανοίξει πάλι τον φάκελο του σκανδάλου, χαρακτηρίζοντας «άκυρο και υπό αμφισβήτηση» τον εξωδικαστικό συμβιβασμό. Ετσι προέκυψε και η κλήση του Γιάννη Στουρνάρα -του ανθρώπου που δέχτηκε να βάλει την υπογραφή του- στο «εδώλιο» της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής. Αλλωστε, εκκρεμεί απόφαση του ΣτΕ, στο οποίο συζητήθηκε τον Μάρτιο -ύστερα από αλλεπάλληλες αναβολές- προσφυγή της κίνησης πολιτών «Ελληνες Φορολογούμενοι», που ζητούν ακύρωση της συμφωνίας. Σε όλα αυτά πρέπει να προστεθεί η δέσμευση της κ. Κωνσταντοπούλου ότι θα ανασυρθεί και το θέμα των μαύρων ταμείων του γερμανικού κολοσσού, κάτι που, αν τελικώς συμβεί, μπορεί να βγάλει πολλούς «σκελετούς» από τα ντουλάπια…
Ανδρέας Καψαμπέλης
