Οι 109 σελίδες της συμφωνίας για τον έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, που υπεγράφη χθες στη Βιένη έπειτα από 10 έτη συνομιλιών και 18 ημέρες εντατικών διαπραγματεύσεων με ΗΠΑ, Ε.Ε., Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία, Ρωσία και Κίνα, περιλαμβάνουν όρους «οικοδόμησης εμπιστοσύνης», «εκχωρήσεις δικαιωμάτων εμπεριστατωμένων επιθεωρήσεων» στη Διεθνή Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας από την Τεχεράνη αλλά και δεσμεύσεις για μείωση των πυρηνικών δυνατοτήτων της (μηχανές φυγοκέντρησης, αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου κ.λπ.) και την υπόσχεση, εκ μέρους όλων των άλλων, για σταδιακή άρση του οικονομικού αποκλεισμού που έχει βυθίσει τη χώρα στην ύφεση και την ανεργία.
Αναγνωρίζεται επίσης στο Ιράν το δικαίωμα ελεγχόμενης ανάπτυξης πυρηνικής δυνατότητας για ειρηνικούς σκοπούς. Η άρση του εμπάργκο, που χρονολογείται από το 2006 (οι ΗΠΑ εφαρμόζουν αποκλεισμό από το 1979) και αφορά τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου (μόνον από το 2012 έχει προκαλέσει 20% συρρίκνωση του ΑΕΠ με ζημιά 120 δισ. από απολεσθείσες πωλήσεις), το πάγωμα ιρανικών οικονομικών στοιχείων στο εξωτερικό, όπως και των διεθνών τραπεζικών συναλλαγών του, την απαγόρευση ξένων επενδύσεων αλλά και εξαγωγών έως και φαρμάκων και τροφίμων στο Ιράν θα είναι σταδιακή, σε βάθος πενταετίας (με τελική φάση την απελευθέρωση προμήθειας όπλων). Θα ξεκινήσει αφότου η ΔΕΑΕ υποβάλει τον Δεκέμβριο την πρώτη αξιολόγησή της, έχοντας επιθεωρήσει -εντός 24 ημερών- τις εγκαταστάσεις του Ιράν που «φέρεται ότι συνδέονται με την πυρηνική δραστηριότητά του» και θα υπόκειται επί 15 έτη σε ρήτρα «πλήρους αναστρεψιμότητας» εάν διαπιστωθεί ότι το Ιράν αθετεί τους όρους.
Η συμμαχία των ισχυρών εκτιμά ότι με την ιστορική συμφωνία το Ιράν χάνει εντελώς την ικανότητά του να αναπτύξει πυρηνικά όπλα, αν και οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι στην πραγματικότητα αυξάνεται στους 12 από τρεις μήνες σήμερα ο χρόνος που χρειάζεται για την κατασκευή ατομικής βόμβας.
Πίσω από τις γραμμές των δηλώσεων ενθουσιασμού και ανακούφισης των ξένων ηγετών για τη συμφωνία δεν υπάρχουν οι αλλοτινοί φόβοι για μια ισλαμική πυρηνική δύναμη. Υπάρχουν δισεκατομμύρια, κυρίως γαλλογερμανικών, επενδύσεων -στην αυτοκινητοβιομηχανία, στην αεροναυπηγική και τη βιομηχανία- που αναμένουν να εισβάλουν στο ενεργειακά πλούσιο Ιράν με τους μισθούς των 250 δολαρίων, μια αγορά 77.000.000 νέων καταναλωτών και η ισχυρή σιιτική στρατιωτική δύναμη στη Μέση Ανατολή που ισορροπεί την επέλαση του σουνιτών τζιχαντιστών του Χαλιφάτου, συνεισφέροντας όπλα, μαχητές και χρήμα στις συμμαχικές δυνάμεις.
«Ιστορικό λάθος» λέει το Ισραήλ
Σχεδόν ταυτόχρονα μετέδωσε η ιρανική τηλεόραση το μήνυμα του Μπαράκ Ομπάμα (!) ότι «κλείνει ο δρόμος της Τεχεράνης στο να αποκτήσει πυρηνικά όπλα», του Ιρανού προέδρου Χασάν Ροχανί ότι ο Θεός, εισακούγοντας τις προσευχές τους, «έδωσε στους Ιρανούς συμφωνία που προστατεύει τα κεκτημένα του πυρηνικού προγράμματος» και του Βλαντιμίρ Πούτιν περί επιλογής συνεργασίας για την οποία ο κόσμος «μπορεί να βγάλει αναστεναγμό ανακούφισης». Αρνητικοί στη συμφωνία ήταν ο Ισραηλινός πρόεδρος Νετανιάχου, που τη χαρακτήρισε «ιστορικό λάθος» καθώς θα «ανταμείψει την Τεχεράνη με εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια που θα χρηματοδοτήσουν την τρομοκρατία» και οι Ρεπουμπλικάνοι του αμερικανικού Κογκρέσου που απειλούν να την καταψηφίσουν. Στο μέσο, η Γαλλία χαρακτήρισε τη συμφωνία «εύρωστη», διευκρινίζοντας ότι θα παρακολουθεί πώς το Ιράν θα χρησιμοποιεί τους πόρους από την άρση των κυρώσεων…
