«Θαμμένη» στα συρτάρια της Βουλής βρίσκεται εδώ και έξι μήνες η δικογραφία για τη διερεύνηση τυχών ποινικών ευθυνών εις βάρος τεσσάρων πρώην υπουργών Εθνικής Αμυνας για προμήθειες οπλικών συστημάτων. Η ποινική δικογραφία μπορεί να ανακοινώθηκε στην Ολομέλεια της Βουλής στις 24 Φεβρουαρίου από τη Ζωή Κωνσταντοπούλου, όμως η πρόεδρος της Βουλής (όπως και τα κόμματα) δεν πήρε καμιά πρωτοβουλία για να διαλευκανθεί η υπόθεση. Κι αυτό, παρότι η ίδια εμφανιζόταν ως υπερασπίστρια της διαφάνειας και το τότε κόμμα της, ο ΣΥΡΙΖΑ, ως η πολιτική δύναμη που ήθελε να βγουν όλα στην επιφάνεια.
Ουδείς επέλεξε να προχωρήσει σε αίτημα για σύσταση προανακριτικής ή εξεταστικής επιτροπής και ως εκ τούτου το κλείσιμο της Βουλής οδηγεί σε παραγραφή των πιθανών αδικημάτων. Σύμφωνα, άλλωστε, με το Σύνταγμα η όποια διερεύνηση θα έπρεπε να γίνει «μέχρι το πέρας της δεύτερης τακτικής συνόδου της βουλευτικής περιόδου που αρχίζει μετά την τέλεση του αδικήματος».
Αξιόποινες πράξεις
Η επίμαχη δικογραφία (ΑΒΜ ΕΔ 2015/18), βάσει της οποίας η Βουλή καλούνταν να εξετάσει τυχόν αξιόποινες πράξεις των Ακη Τσοχατζόπουλου, Γιάννου Παπαντωνίου, Βαγγέλη Μεϊμαράκη και Ευάγγελου Βενιζέλου αφορά κατά κύριο λόγο εξοπλιστικά προγράμματα από τη Γερμανία (της Μέρκελ και του… αδίστακτου Σόιμπλε) που ζημίωσαν τη χώρα ή υπάρχουν ενδείξεις ότι ήταν επιζήμια για το Ελληνικό Δημόσιο. Συγκεκριμένα, αφορά τα μεταφορικά ελικόπτερα NH-90 και τα επιθετικά Apache, τα άρματα μάχης Leopard 2HEL, τα γερμανικά υποβρύχια τύπου 214 και τον εκσυγχρονισμό των υποβρυχίων τύπου 209, τον εκσυγχρονισμό των φρεγατών τύπου «S», την προμήθεια των ΤΠΚ και των «Zubr», την αγορά των μαχητικών αεροσκαφών F-16 και Mirage 2000-5 και των συστημάτων αυτοπροστασίας τους, τα μεταγωγικά αεροσκάφη C-27J και την προμήθεια των διοπτρών νυχτερινής σκόπευσης. Σημειώνεται ότι το όνομα του προέδρου της Νέας Δημοκρατίας Βαγγέλη Μεϊμαράκη αναφέρεται μόνο σε μία τροποποίηση της σύμβασης (και όχι την κύρια σύμβαση) του εκσυγχρονισμού των υποβρυχίων τύπου 209.
Η δικογραφία διαβιβάστηκε από την Εισαγγελία Εφετών Αθηνών στις 30 Ιανουαρίου του 2015 (την υπογράφουν οι Αντώνης Ελευθεριάνος και Πόπη Παπανδρέου), πέντε ημέρες δηλαδή μετά τη διεξαγωγή των εθνικών εκλογών, τόσο προς την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου όσο και προς την Εισαγγελία Εγκλημάτων Διαφθοράς. Σε ιδιόχειρη σημείωσή της μάλιστα η αντιεισαγγελέας Εφετών Ελένη Ράικου συμφωνεί με την Πόπη Παπανδρέου ότι υπάρχει ανάγκη για την περαιτέρω διερεύνηση των νόμιμων ενεργειών. Οσον αφορά δε τα μη πολιτικά πρόσωπα σημειώνεται ότι «η έρευνα προχωράει κανονικά».
Από την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου η δικογραφία απεστάλη στις 3 Φεβρουαρίου στον υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Νίκο Παρασκευόπουλο με την επισήμανση να διαβιβαστεί στην πρόεδρο της Βουλής Ζωή Κωνσταντοπούλου, κάτι που έγινε στις 9 Φεβρουαρίου και πρωτοκολλήθηκε στη Βουλή με ημερομηνία 11 Φεβρουαρίου. Επειτα η κυρία Κωνσταντοπούλου την ανέγνωσε στην Η’ Συνεδρίαση του Κοινοβουλίου, που διεξήχθη στις 24 Φεβρουαρίου 2015, επισημαίνοντας ότι η δικογραφία αφορά τους πρώην υπουργούς Εθνικής Αμυνας Ακη Τσοχατζόπουλο, Γιάννο Παπαντωνίου, Βαγγέλη Μεϊμαράκη και Ευάγγελο Βενιζέλο. Αφορμή ήταν καταγγελίες που έγιναν στις 21 Ιανουαρίου 2014 σε τηλεοπτική εκπομπή του Γιώργου Τράγκα αναφορικά με τις διαδικασίες προμήθειας οπλικών συστημάτων στις Ενοπλες Δυνάμεις.
Καταγγελίες
Οσα καταγγέλθηκαν προκάλεσαν την παρέμβαση του αντιεισαγγελέα του Αναθεωρητικού Δικαστηρίου Δημητρίου Ζαφειρόπουλου. Συγκεκριμένα οι καταγγελίες έγιναν από τον Δημοσθένη Μπακόπουλο, ο οποίος είχε διατελέσει ειδικός επιστημονικός συνεργάτης (και νομικός σύμβουλος) στα πολιτικά γραφεία του υπουργού Εθνικής Αμυνας και του υφυπουργού Αμυνας από το 2009 έως το 2012, δηλαδή επί ημερών Ευ. Βενιζέλου και Κ. Σπηλιόπουλου.
Σύμφωνα με τις καταγγελίες του κ. Μπακόπουλου, την περίοδο από το 2009 ως το 2012 έγινε διασπάθιση του δημόσιου χρήματος και δίδονταν «δωράκια» για να υπογραφούν συμβάσεις εξοπλιστικών προγραμμάτων πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ. Μόνο το έτος 2009 υπογράφηκαν συμβάσεις 9 δισεκατομμυρίων ευρώ, ενώ, όπως είχε σημειώσει ο κ. Μπακόπουλος, οι αμυντικές δαπάνες ευθύνονται για το 25% του εξωτερικού δημόσιου χρέους της χώρας. Παράλληλα είπε ότι ένας τρόπος για να εγκρίνονται τα κονδύλια πιο εύκολα ήταν το «σπάσιμο» των προγραμμάτων (για παράδειγμα το κυρίως οπλικό σύστημα, τα όπλα και τα αντισταθμιστικά οφέλη αποτελούσαν διαφορετικές συμβάσεις).
«Σπάγανε τους διαγωνισμούς. Εδώ, απ’ ό,τι προκύπτει, η διαφορά στον χρόνο και στον χώρο είναι τόσο απλωμένη. Δεν μπορείς να μιλήσεις για τα NH-90 σε επίπεδο Γιάννου Παπαντωνίου γιατί η σύμβαση συνεχίζει. Δεν μπορείς να μηνύσεις για τα Apache μόνο τον Γιάννο Παπαντωνίου γιατί η σύμβαση συνεχίζει. Το ΥΠΕΘΑ είναι ο πρωταθλητής της μη διαβίβασης δικογραφιών, για έλεγχο σε εισαγγελείς», είχε αποκαλύψει το πρώην στέλεχος του υπουργείου Εθνικής Αμυνας, όπως περιγράφεται στη δικογραφία.
Ο Γιάννος
Να σημειωθεί ότι πρόσφατα (8 Αυγούστου) διαβιβάστηκε στη Βουλή άλλη δικογραφία εις βάρος του Γιάννου Παπαντωνίου, προκειμένου να διερευνηθούν τυχόν ευθύνες του σε ό,τι αφορά τα αντισταθμιστικά ωφελήματα στο πλαίσιο της κύριας σύμβασης για την προμήθεια των γερμανικών αρμάτων μάχης τύπου Leopard 2HEL.
Μπορεί για την υπόθεση αυτή τα τυχόν ποινικά αδικήματα να έχουν παραγραφεί, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι έχουν κλείσει και οι λογαριασμοί του πρώην υπουργού με τη Δικαιοσύνη. Το σημαντικότερο κεφάλαιο της εισαγγελικής έρευνας -αυτό που αφορά την κύρια σύμβαση για την προμήθεια των Leopard 2HEL- παραμένει ανοιχτό και αναμένονται απαντήσεις από αιτήματα δικαστικής συνδρομής που έχουν σταλεί σε διάφορες χώρες του εξωτερικού. Την υπόθεση χειρίζονται οι επίκουροι εισαγγελείς Αντώνης Ελευθεριάνος και Πόπη Παπανδρέου.
Η προμήθεια των 170 αρμάτων μάχης κόστισε 1,7 δισ. ευρώ και υπάρχουν καταγγελίες για «μίζες» πολλών εκατομμυρίων ευρώ προκειμένου η γερμανική εταιρία να πάρει το συμβόλαιο, το οποίο αρχικά προέβλεπε την αγορά 240 αρμάτων μάχης αντί του ίδιου ποσού.
Υπό εισαγγελική διερεύνηση βρίσκονται και άλλες δύο συμβάσεις εξοπλιστικών προγραμμάτων που υπέγραψε ο Γιάννος Παπαντωνίου ως υπουργός Εθνικής Αμυνας και αφορούν τα επιθετικά ελικόπτερα Apache (η σύμβαση υπεγράφη το 2003 με «καπέλο» τουλάχιστον 70.000.000 δολαρίων) και του εκσυγχρονισμού των φρεγατών τύπου «S», ένα πρόγραμμα που χαρακτηρίστηκε μεγάλο σκάνδαλο από στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού, αφού τα πλοία «είχαν φάει τα ψωμιά τους» και οι επιχειρησιακές τους δυνατότητες ακόμη και μετά τον εκσυγχρονισμό ήταν περιορισμένες.
Ένοχος
Ο προκάτοχος του Γιάννου Παπαντωνίου στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας Ακης Τσοχατζόπουλος βρίσκεται στη φυλακή, αφού κρίθηκε ένοχος για τις συμβάσεις των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων TOR-M1 και των γερμανικών υποβρυχίων U-214. Συγκεκριμένα κρίθηκε ότι διέπραξε το αδίκημα της κατ’ εξακολούθηση δωροδοκίας ζητώντας ωφελήματα για να καταρτιστούν αυτές οι δύο συμβάσεις. Ερευνες για «μίζες» και διακίνηση «μαύρου» χρήματος υπάρχουν και για πολλά ακόμη οπλικά συστήματα.
Η δε υπόθεση των υποβρυχίων αγγίζει και τον Ευάγγελο Βενιζέλο, κυρίως για τη σύμβαση που υπέγραψε το 2010 προκειμένου το Πολεμικό Ναυτικό να προμηθευτεί δύο επιπλέον γερμανικά υποβρύχια, ματαιώνοντας το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού δύο υποβρυχίων τύπου 209. Για τα δύο νέα υποβρύχια το Ελληνικό Δημόσιο πλήρωσε 135.000.000 ευρώ χωρίς να έχει γίνει εδώ και πέντε χρόνια ούτε μία εργασία και να υπάρχει δικαστική διένεξη με την ιδιοκτήτρια εταιρία των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά. Το μέγα ερώτημα φυσικά κατόπιν όλων αυτών είναι γιατί δεν ασχολήθηκε η Βουλή με τις συγκεκριμένες πολύ σοβαρές υποθέσεις και η δικογραφία επιμελώς θάφτηκε.
Από νωρίς στα χέρια της Ζωής και των κομμάτων
Οταν στις 24 Φεβρουαρίου η πρόεδρος της Βουλής στη συνεδρίαση της Ολομέλειας ανακοίνωνε τη διαβίβαση της δικογραφίας από το υπουργείο Δικαιοσύνης, άμεσα μεταβιβαζόταν σχετικό αντίγραφο στα κόμματα και στους βουλευτές. Σύμφωνα με τον Κανονισμό της Βουλής οι ανωτέρω καλούνται να αποφασίσουν εάν θα ζητήσουν περαιτέρω διερεύνηση με πρόταση για σύσταση εξεταστικής ή προανακριτικής επιτροπής. Να σημειωθεί ότι για να συμβεί κάτι τέτοιο απαιτούνται για την προανακριτική πρόταση υπογραφές τουλάχιστον 30 βουλευτών, ενώ για την εξεταστική 60 υπογραφές.
Ωστόσο, με δεδομένο ότι οι κατηγορίες που περιγράφονται στη δικογραφία αφορούν υπουργούς που θήτευσαν στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας παλαιότερα θα ετίθετο το ζήτημα της παραγραφής. Ακόμα, πάντως, και στην περίπτωση που η απόφαση μιλούσε για… παραγραφή, δεν αποκλείεται να γινόταν χρήση του άρθρου 86 του Συντάγματος, παράγραφος 5, σύμφωνα με το οποίο «Αν για οποιονδήποτε άλλο λόγο, στον οποίο περιλαμβάνεται και η παραγραφή, δεν περατωθεί η διαδικασία που αφορά δίωξη κατά προσώπου που είναι ή διετέλεσε μέλος της κυβέρνησης ή υφυπουργός, η Βουλή μπορεί, ύστερα από αίτηση του ίδιου ή των κληρονόμων του, να συστήσει ειδική επιτροπή στην οποία μπορούν να μετέχουν και ανώτατοι δικαστικοί λειτουργοί για τον έλεγχο της κατηγορίας».
