Διευρύνεται η συνεργασία Ελλάδος, Κύπρου και Αιγύπτου, μετά τη συμφωνία Τσίπρα, Αναστασιάδη, Αλ Σίσι
Ρεπορτάζ
Νίκος Σταυρουλάκης
Η οριοθέτηση και η ανακήρυξη της ελληνικής ΑΟΖ, παρά τις διαβεβαιώσεις και τις παλαιότερες υποσχέσεις, έχει ακόμα πολύ δρόμο μπροστά της! Αντίθετα, η «σταθερότητα» στο τρίγωνο Αθήνα – Λευκωσία – Κάιρο εδραιώνεται μετά τη χθεσινή τρίτη Τριμερή Σύνοδο Κορυφής Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου στην Αθήνα. Οι τρεις ηγέτες, Αναστασιάδης, Αλ Σίσι και Τσίπρας, συμφώνησαν ότι η συνεργασία θα συνεχιστεί, θα διευρυνθεί σε άλλους τομείς, θα επεκταθεί προς τρίτες χώρες, ενώ ανακοινώθηκε η σύσταση μόνιμου μηχανισμού συνεργασίας.
Αυτό σημαίνει ότι στο εξής οι τρεις πλευρές διατηρούν ανοιχτούς διαύλους αλληλοενημέρωσης στον χειρισμό γενικότερων προκλήσεων, ενώ ανακοινώθηκε η συγκρότηση δεύτερης (παράλληλης) Τριμερούς Συνόδου Συνεργασίας Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, η οποία θα συνέλθει τον προσεχή Ιανουάριο στο Τελ Αβίβ (έχει προηγηθεί η συνάντηση στη Ν. Υόρκη). Επόμενη στάση, το Κάιρο το 2016, όπου θα πραγματοποιηθεί η επόμενη τριμερής Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου.
«Στρατηγικής σημασίας»
Ο πρωθυπουργός Αλ. Τσίπρας στις δηλώσεις του χαρακτήρισε «στρατηγικής σημασίας» τη σύνοδο, επαναλαμβάνοντας ότι στέλνει «μήνυμα σταθερότητας και ειρήνης» προς όλες τις χώρες και πως δεν στρέφεται εναντίον κανενός, καθώς αποτελεί «πυλώνα σταθερότητας». Ωστόσο, πολλά από τα ελληνικού ενδιαφέροντος εσωτερικά θέματα της «συμμαχίας» παραμένουν ανοιχτά, κυρίως η οριοθέτηση της ελληνικής ΑΟΖ στα νοτιοανατολικά. «Θα οριοθετήσουμε τις θαλάσσιες ζώνες όπου αυτό είναι εφικτό» επανέλαβε ο Αλ. Τσίπρας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο τμηματικής οριοθέτησης. Η συνολική οριοθέτηση «δεν είναι εφικτή, όπου έχει αντιρρήσεις η Τουρκία»!
Υπενθυμίζεται ότι στο παρελθόν η Αίγυπτος είχε ταχθεί υπέρ της μερικής οριοθέτησης σε περιοχές που δεν θα προκαλούσαν την αντίδραση της Τουρκίας, εξαιρώντας εκείνες (που «ερέθιζαν» την Αγκυρα) του νησιωτικού συμπλέγματος του Καστελόριζου. Η Αθήνα απέρριψε τη σχετική πρόταση.
Οι τρεις ηγέτες εξέτασαν διάφορα ενεργειακά σενάρια, όταν τα κοιτάσματα στη ΝΑ Μεσόγειο θα έχουν απολύτως εντοπισθεί, οι ΑΟΖ θα έχουν οριοθετηθεί και οι ενδιαφερόμενες εταιρίες θα έχουν αρχίσει την εξόρυξη. Δηλαδή, για… πολύ αργότερα. Σύμφωνα με πληροφορίες, πραγματοποιήθηκαν «συζητήσεις επί χάρτου» για τη διαδρομή των αγωγών υδρογονανθράκων Αιγύπτου – Κύπρου (και Ισραήλ), ενώ το ενδιαφέρον της Αθήνας εστιάζεται στο να περάσουν από την Ελλάδα καθ’ οδόν προς την ευρωπαϊκή ήπειρο.
Ραντεβού και με τον Σαμαρά
Πάνω από μία ώρα διήρκεσε η συνάντηση που είχε στις 8.00 χθες το βράδυ ο Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι με τον Αντώνη Σαμαρά. Σε θερμό κλίμα και σε αίθουσα του ξενοδοχείου όπου διαμένει ο Αιγύπτιος πρόεδρος («Inter-continental»), οι δύο άνδρες συζήτησαν θέματα συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου, ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, ειδική και διεξοδική αναφορά έγινε στα θέματα της τρομοκρατίας και των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, η οποία μοιάζει με καζάνι έτοιμο να εκραγεί.
Η συνάντηση του Αιγύπτιου προέδρου με τον Ελληνα πρώην πρωθυπουργό έγινε λίγες ώρες μετά την τριμερή συνάντηση Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου, όπου συζητήθηκε, μεταξύ άλλων, η οριοθέτηση ΑΟΖ. Αυτό το σημαντικό θέμα δεν θα μπορούσε να απουσιάζει από τις συνομιλίες των δύο ανδρών, οι οποίοι έχουν αναπτύξει αρκετά καλές σχέσεις. Σημειώνεται ότι οι τριμερείς επαφές Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου άρχισαν τον Νοέμβριο του 2014 επί πρωθυπουργίας Αντώνη Σαμαρά. Γι’ αυτό, όπως φαίνεται, ο κ. Αλ Σίσι δεν ξέχασε τον κ. Σαμαρά στις επαφές που είχε στην Αθήνα.
Κοινό ανακοινωθέν για τρομοκρατία, προσφυγικό, οικονομία, ενεργειακά
Η εδραίωση της τριμερούς συνεργασίας Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου και οι γεωστρατηγικές δυνατότητες που εν δυνάμει προσφέρει αποτυπώνονται στο κοινό ανακοινωθέν (Κοινή Δήλωση των Αθηνών), το οποίο υιοθετήθηκε χθες από τους τρεις ηγέτες. Η υιοθέτηση της κοινής απόφασης συνιστά μήνυμα-πρόσκληση προς τον διεθνή παράγοντα για επενδύσεις, ενώ παράλληλα διακηρύσσει τη συστράτευση των τριών πλευρών στην αντιμετώπιση κάθε είδους πρόκλησης (τρομοκρατία, προσφυγική κρίση, οικονομία, ενεργειακά κ.ά.) τώρα και στο μέλλον.
«Εμείς, ο Αλέξης Τσίπρας, ο Αμπντέλ Φατάχ Αλ Σίσι και ο Νίκος Αναστασιάδης, έχοντας επίγνωση των τεράστιων προκλήσεων σταθερότητας, ασφάλειας και ευημερίας στην ανατολική Μεσόγειο και της ανάγκης για συντονισμένη και συλλογική απάντηση, συναντηθήκαμε προκειμένου να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά αυτές τις προκλήσεις και να ενισχύσουμε τις βάσεις της τριμερούς συνεργασίας μας στα επόμενα χρόνια, αξιοποιώντας τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί έως τώρα» αναφέρεται στη διακήρυξη.
Οπως αναφέρεται στο κείμενο, η τριμερής αποτελεί πρότυπο περιφερειακού διαλόγου και φόρμουλα προώθησης των σχέσεων Ε.Ε. – αραβικού κόσμου, ενώ απευθύνει πρόσκληση και προς άλλες χώρες να συμπράξουν. Στο κείμενο ζητείται να υπάρξει πολιτική και οικονομική στήριξη στην Αίγυπτο, καταδικάζονται οι τρομοκρατικές ενέργειες και απαιτείται η ήττα του Ισλαμικού Κράτους (ISIS / Da’esh). Οι τρεις πλευρές συντάσσονται στη μάχη για την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης προκειμένου να μη χαθούν άλλες ζωές, ζητώντας τερματισμό του πολέμου στη Συρία.
Επίσης, ζητούν λύση στο Κυπριακό με βάση τις διεθνείς διακηρύξεις και προκρίνουν τη λύση των δύο κρατών, Ισραήλ – Παλαιστίνης, με αμοιβαίο σεβασμό. Στο ενεργειακό πεδίο, η δήλωση αναφέρεται στην πρόσφατη ανακάλυψη του κοιτάσματος φυσικού αερίου «Ζohr» στην αιγυπτιακή ΑΟΖ, που μπορεί να διαδραματίσει καταλυτικό ρόλο για την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή, με σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου.
Πρωτοσέλιδο ο Παυλόπουλος
Ιδιαίτερης προβολής έτυχε από τη μεγαλύτερη εφημερίδα του Καΐρου «Αλ Αχράμ» η συνέντευξη που παραχώρησε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος, με την ευκαιρία της έλευσης στην Αθήνα του Αιγύπτιου προέδρου Φατάχ αλ Σίσι. Η εφημερίδα φιλοξένησε στο πρωτοσέλιδό της το σχετικό δημοσίευμα στο οποίο ο κ. Παυλόπουλος χαρακτηρίζει την Αίγυπτο «ηγέτιδα δύναμη του αραβικού κόσμου».
Οι Αιγύπτιοι αξιωματούχοι εκτιμούν ιδιαίτερα το γεγονός ότι ο Ελληνας πρόεδρος ήταν ο πρώτος δυτικός ηγέτης που επισκέφθηκε τη χώρα μετά τη σταθεροποίηση και την ανάληψη της ηγεσίας από τον πρόεδρο Σίσι.
Στις απαντήσεις του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπογράμμισε τον σταθεροποιητικό ρόλο της Αιγύπτου στην ευρύτερη περιοχή, τονίζοντας ότι υπάρχει εξαιρετικό κλίμα στις διμερείς σχέσεις. Επεσήμανε ακόμη τη συμβολή της Αιγύπτου στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας, τονίζοντας ότι «η υπεύθυνη στάση της Αιγύπτου και προσωπικά του προέδρου Αλ Σίσι διευκολύνει την έγκυρη τεκμηρίωση της άποψης ότι ο εγκληματικός φονταμενταλισμός των τζιχαντιστών τρομοκρατών στρέφεται εναντίον της ισλαμικής θρησκείας, αφού παραβιάζει βασικές αρχές του Κορανίου».
