Αρχίζουν πάλι (35 χρόνια μετά) οι διπλωματικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών, «πράσινο» και από Ε.Ε.
Από τη
Μυρτώ Μπούτση
Μέρα ιστορικής σημασίας, που χαρακτηρίστηκε «χρυσή σελίδα» στην ιστορία του Ιράν -κατά τον πρόεδρο Χασάν Ροχανί- αλλά και για τις γεωπολιτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και παγκοσμίως, ξημέρωσε το Σάββατο. Τριάντα πέντε χρόνια μετά τη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, η εφαρμογή της πυρηνικής συμφωνίας με άρση των δυτικών κυρώσεων προς το Ιράν ανοίγει τον δρόμο για νέα αμερικανοϊρανική προσέγγιση, συνιστώντας αναμφίβολη διπλωματική επιτυχία του απερχόμενου προέδρου Ομπάμα και του Ιρανού ομολόγου του.
Μετά το πράσινο φως της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) ότι το Ιράν έχει τηρήσει τις πυρηνικές δεσμεύσεις της συμφωνίας του Ιουλίου, ο Μπαράκ Ομπάμα διέταξε άρση των αμερικανικών κυρώσεων και ταυτόχρονα η Ε.Ε. ενέκρινε την απόφαση για τις ευρωπαϊκές κυρώσεις (ο ΟΗΕ ακολουθεί με σταδιακή άρση). Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Μοχάμαντ Τζαβάντ Ζαρίφ, «αρχιτέκτονας» της συμφωνίας μαζί με τον Τζον Κέρι (το δίδυμο βρισκόταν στη Βιένη για την ανακοίνωση της εφαρμογής της), προανήγγειλε μάλιστα μεγαλύτερη διμερή συνεργασία για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας.
Το «μεγάλο βήμα» -όπως χαρακτηρίστηκε από τον γ.γ. του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν- ολοκληρώθηκε με μια (επίσης ιστορική) ανταλλαγή κρατουμένων. Μεταξύ των τεσσάρων Ιρανοαμερικανών που απελευθέρωσε η Τεχεράνη ήταν ο δημοσιογράφος της «Washington Post» Τζέισον Ρεζαϊάν. Από πλευράς της, η Ουάσινγκτον έδωσε χάρη σε επτά Ιρανούς που κρατούνταν σε αμερικανικές φυλακές και «πάγωσε» τις διώξεις για άλλους 14 Ιρανούς.
Πάντως, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπ. Νετανιάχου δεν έκρυψε τη δυσαρέσκειά του, αμφισβητώντας την πρόθεση του Ιράν να εγκαταλείψει τον πυρηνικό εξοπλισμό, ενώ κατά της άρσης τάχθηκε ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Πολ Ράιαν. Οσο για τον Γάλλο υπουργό Εξωτερικών Λοράν Φαμπιούς, διεμήνυσε ότι θα παρακολουθεί στενά την τήρηση των όρων.
Βουτιά στις αγορές, πέφτει η τιμή του πετρελαίου
Στο πνεύμα του Βρετανού υπουργού Εξωτερικών Φίλιπ Χάμοντ, ο οποίος κάλεσε τον επιχειρηματικό κόσμο της Βρετανίας να αδράξει τις ευκαιρίες από την άρση των κυρώσεων, οι εταιρίες Shell και Total έστειλαν ήδη στην Τεχεράνη διοικητικά στελέχη, που συναντήθηκαν χθες με αξιωματούχους της Εθνικής Ιρανικής Εταιρίας Πετρελαίου. Πάντως, το άνοιγμα της ιρανικής αγοράς πετρελαίου αναμένεται να ρίξει περισσότερο την ήδη πεσμένη τιμή του αργού, κάτι που οδήγησε μέσα στο Σαββατοκύριακο σε βουτιά τα χρηματιστήρια των πετρελαϊκά ανταγωνιστικών κρατών του Κόλπου. Το χρηματιστήριο της Σαουδικής Αραβίας κατέγραψε «βουτιά» 6,5%, του Ντουμπάι και του Κατάρ 6%, του Αμπού Ντάμπι 4,5% και του Κουβέιτ 2,3%.
