«Τρύπα» έως 7δισ ευρώ το χρόνο στα φορολογικά έσοδα παρά τις απανωτές αυξήσεις στα χρόνια του Μνημονίου
Το πάθημα με τον ΦΠΑ δεν λέει να γίνει μάθημα στους ιθύνοντες. Για πέμπτη φορά στα χρόνια του Μνημονίου η κυβέρνηση προετοιμάζει αύξηση του ΦΠΑ, παρά το γεγονός ότι κάθε φορά που τα προηγούμενα χρόνια ψήλωναν οι συντελεστές η αύξηση των εσόδων δεν ήταν η αναμενόμενη.
Αρκετές φορές μάλιστα αντί για αύξηση των εσόδων προέκυψε μείωση, ενώ η ίδια η Κομισιόν σε παλαιότερη έκθεσή της είχε επισημάνει ότι σε περιόδους ύφεσης αύξηση του ΦΠΑ οδηγεί σε χαμηλότερα έσοδα. Παρ’ όλα αυτά η κυβέρνηση έβαλε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και οι δανειστές αποδέχθηκαν αύξηση του συντελεστή ΦΠΑ από το 23% στο 24%.
Η αμαρτωλή ιστορία του ΦΠΑ αρχίει το 2005, όταν ο τότε υπουργός Οικονομικών Γιώργος Αλογοσκούφης, στο πλαίσιο της «δημοσιονομικής προσαρμογής», αύξησε τον βασικό συντελεστή ΦΠΑ από το 18% στο 19%. Τα έσοδα αυξήθηκαν από 14,1 δισ. ευρώ σε 15,8 δισ. ευρώ.
Το επόμενο πείραμα δεν ήταν τόσο επιτυχές. Τη διετία 2010-2011 ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου υπέγραψε αύξηση του ΦΠΑ τρεις φορές. Τον Μάρτιο του 2010 μία μονάδα, τον Ιούλιο του 2010 δύο μονάδες στον υψηλό συντελεστή, την Πρωτοχρονιά του 2011 άλλες δύο μονάδες στον μειωμένο και τον υπερμειωμένο. Τα έσοδα από 17,3 δισ. ευρώ το 2010 υποχώρησαν σε 16,887 δισ. ευρώ το 2011 και στα 15,090 δισ. ευρώ το 2012. Οι αυξήσεις των συντελεστών ΦΠΑ τη διετία 2010-2011 στόχευαν σε αύξηση των εσόδων κατά 3 δισ. ευρώ.
Η επόμενη αύξηση ήταν έμμεση. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ δεν αύξησε τους συντελεστές, αλλά σάρωσε όλα τα προϊόντα με μαζικές μετατάξεις από τους χαμηλότερους συντελεστές στους υψηλότερους. Το αποτέλεσμα ήταν τα έσοδα από ΦΠΑ να αυξηθούν κατά 12.000.000 ευρώ το 2015 σε σχέση με το 2014. Οι μετατάξεις προϊόντων και υπηρεσιών από τα χαμηλά στα ρετιρέ του ΦΠΑ, από κοινού με την κατάργηση των εκπτώσεων στα νησιά του Αιγαίου, στόχευαν σε πρόσθετα έσοδα 1 δισ. ευρώ…
Εκθεση
Κάθε χρόνο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκδίδει μια έκθεση, στην οποία καταγράφεται το λεγόμενο «κενό ΦΠΑ». Πόσα έσοδα από ΦΠΑ αντιστοιχούν δηλαδή στο ΑΕΠ της χώρας. Το 2009, με βάση τα στοιχεία κατανάλωσης και επενδύσεων στην ελληνική οικονομία, τα έσοδα από ΦΠΑ θα έπρεπε να ήταν 22,9 δισ. ευρώ. Τελικά περιορίστηκαν στα 16,5 δισ. ευρώ.
Το κενό στην είσπραξη του ΦΠΑ παραμένει. Κάθε χρόνο το υπουργείο Οικονομικών δεν καταφέρνει να εισπράξει έσοδα από ΦΠΑ της τάξης των 6-7 δισ. ευρώ. Γι’ αυτό στο τελευταίο Μνημόνιο ενσωματώθηκε η πρόβλεψη λήψης μέτρων για την επέκταση της χρήσης πλαστικού χρήματος. Στο μέτωπο αυτό το μόνο που έγινε ήταν η αύξηση της χρήσης πλαστικού χρήματος, λόγω capital controls…
Θύελλα από του φορείς για το 24%
Κύμα έντονων αντιδράσεων για την προωθούμενη αύξηση του ΦΠΑ στο 24%. Ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ Γ. Καββαθάς έκανε λόγο για ένα νέο κύμα ανασφάλειας και δημιουργία προϋποθέσεων για ολοκλήρωση της ασφυξίας στην εγχώρια αγορά καθώς και διάλυση όποιων προοπτικών ανάκαμψης. Υπενθύμισε ότι κατά τη διάρκεια των ανατιμήσεων ΦΠΑ στην αγορά από το 2010 και έπειτα:
- Τα έσοδα από τα καπνικά προϊόντα μειώθηκαν αναλογικά.
- Τα έσοδα από την εξίσωση φόρου πετρελαίου θέρμανσης – κίνησης δεν αυξήθηκαν.
- Τα έσοδα από την αύξηση του ΦΠΑ εστίασης το 2013 ήταν περιορισμένα και οδήγησαν στην επαναφορά του συντελεστή στο 13%, με βελτιωμένα αποτελέσματα για τον κλάδο.
- Τα έσοδα από την αύξηση ΦΠΑ στα νησιά το 2015 δεν συνέβαλαν στη βελτίωση των φορολογικών εσόδων σε σχέση με το 2016.
Τους φτωχούς
Ο Βασίλης Ζαφείρης, εντεταλμένος σύμβουλος του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τροφίμων (ΣΕΒΤ), υπογραμμίζει ότι η αύξηση αυτή θα πλήξει τον οικογενειακό προϋπολογισμό, ιδιαίτερα τα φτωχά νοικοκυριά που καταναλώνουν το 39% για διατροφή. Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ Βασίλης Κορκίδης σχολίασε: «Η Κομισιόν, από την πλευρά της, είναι σαφής ότι αύξηση του ΦΠΑ σε περιόδους ύφεσης και χαμηλής οικονομικής επίδοσης οδηγεί σε χαμηλότερα φορολογικά έσοδα». Επίσης, οι υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εντοπίζουν στην Ελλάδα «τρύπα» στα έσοδα του ΦΠΑ τουλάχιστον 6,65 δισ. ευρώ ετησίως.
Φωνάζουν και οι βιοτέχνες της Θεσσαλονίκης
Το τελειωτικό χτύπημα θα είναι για τις επιχειρήσεις και την αγορά μια ενδεχόμενη αύξηση του υψηλού συντελεστή ΦΠΑ στο 24%, σύμφωνα με τους βιοτέχνες της Θεσσαλονίκης. «Εχουμε διαμηνύσει σε όλους τους τόνους ότι η αγορά ασφυκτιά υπό το βάρος της οικονομικής ανομβρίας, της έλλειψης ζήτησης, των αλλεπάλληλων λουκέτων και των υπέρμετρων φόρων. Παρ’ όλα αυτά η κυβέρνηση δεν το αντιλαμβάνεται και απεργάζεται νέα αποσπασματικά μέτρα, που θα ικανοποιήσουν απλά άμεσες ανάγκες» αναφέρει ο πρόεδρος του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης (ΒΕΘ) Παναγιώτης Παπαδόπουλος.
Ο ίδιος εξηγεί ότι κάθε αύξηση τιμών σημαίνει συρρίκνωση πωλήσεων. «Πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι μια αύξηση του ΦΠΑ φουσκώνει τον τελικό λογαριασμό των επικείμενων φορολογικών αλλαγών που σχεδιάζει η κυβέρνηση, προκειμένου να καλυφθεί το δημοσιονομικό κενό και να επιτευχθεί ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ το 2018» σημειώνει ο πρόεδρος του ΒΕΘ, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα βρίσκεται με την πλάτη στον τοίχο για σωρεία ζητημάτων, από τα οποία κανένα δεν φαίνεται να οδεύει προς τη λύση.
