Οι οδηγοί του Ελευθερουδάκη από αύριο μαζί με την «Εστία»
Τους «Ταξιδιωτικούς Οδηγούς Ελευθερουδάκη», ένα μνημειώδες έργο μοναδικής καλλιτεχνικής αξίας και συγγραφικής αρτιότητας, που αποτυπώνει «σπιθαμή προς σπιθαμή» την Ελλάδα του Μεσοπολέμου, προσφέρει στους αναγνώστες της, από αύριο Σάββατο, η εφημερίδα «Εστία». Το έργο, που άφησε ανεξίτηλη τη σφραγίδα του στην ιστορία των ελληνικών ταξιδιωτικών οδηγών, αποτελείται από οκτώ τόμους και εκδόθηκε το 1930 από τον εκδοτικό οίκο Ελευθερουδάκη, που ξεχωρίζει για την προσφορά του στα ελληνικά γράμματα. Η σειρά φέρει την υπογραφή του Κώστα Ελευθερουδάκη -ιδρυτή του ομώνυμου εκδοτικού οίκου-, ο οποίος γνώρισε και κατέγραψε «εκ του σύνεγγυς» πολύτιμες πληροφορίες, σε μια εποχή κατά την οποία ελάχιστοι ασχολούνταν με την ελληνική ύπαιθρο.
Προϊόν βαθιάς μελέτης και γνώσεως της ελληνικής πραγματικότητας, το έργο διαιρέθηκε σε οκτώ μέρη, τα οποία είναι τα εξής: «Αθήναι και Αττική», «Βορειοδυτική Ελλάς», «Θεσσαλία», «Κρήτη», «Μακεδονία», «Νήσοι», «Πελοπόννησος» και «Στερεά Ελλάς». Η μόνη «παρέκκλιση» που σημειώνεται αφορά την Αιτωλοακαρνανία, η οποία, κυρίως λόγω του κοινού συγκοινωνιακού δικτύου, αποσπάστηκε από τη Στερεά Ελλάδα και παρουσιάστηκε μαζί με την Ηπειρο για διευκόλυνση των ταξιδιωτών. «Χρησιμότερα βιβλία δεν θα μπορούσαν να εκδοθούν» έγραφε η «Εστία» το 1930, παρουσιάζοντας τους «Οδηγούς Ελευθερουδάκη».
Μοναδικοί
Οι αναγνώστες που θα πάρουν στα χέρια τους τούς τόμους θα γνωρίσουν καλύτερα τους ελληνικούς τόπους, θα εντρυφήσουν στην ιστορία τους και, μέσα από έναν απέραντο πλούτο εγκυκλοπαιδικών και πρακτικών πληροφοριών, θα αντιληφθούν τη μοναδικότητά τους. Ο πρώτος τόμος των ταξιδιωτικών οδηγών («Αθήναι και Αττική») θα κυκλοφορήσει αύριο με την εφημερίδα «Εστία». Κάθε Σάββατο θα δίνεται και ένας τόμος από το άρτιο και πρωτοποριακό, για την εποχή του, έργο, που παραμένει ακόμα και σήμερα εξαιρετικά χρήσιμο και επίκαιρο.
Οι «Ταξιδιωτικοί Οδηγοί» ήταν μία από τις πιο αγαπημένες ενασχολήσεις του Κώστα Ελευθερουδάκη. Δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι μία από τις πρώτες εκδόσεις με τις οποίες εμφανίζεται το Βιβλιοπωλείον Κ. Ελευθερουδάκη ήταν ένας οργανωμένος ταξιδιωτικός οδηγός, αποτελούμενος από 536 σελίδες, που περιελάμβανε χάρτες, στατιστικές διαδρομές για εκδρομείς και ευρετήριο. Το 1922, ο εκδοτικός οίκος εκδίδει τους «Αττικούς Περιπάτους» του Κώστα Πασαγιάννη και έναν χρόνο αργότερα προσθέτει στις εκδόσεις του τον «Χάρτη Αττικής», ανταποκρινόμενος στο αυξημένο ενδιαφέρον των Ελλήνων για την ύπαιθρο και την προσέλευση τουριστών από το εξωτερικό.
Το 1926 εμφανίζονται οι «Οδηγοί Ταξιδιώτου Ελευθερουδάκη», οι οποίοι εκδίδονται σε τρεις τόμους και γνωρίζουν εμπορική επιτυχία. Το 1930, ο Κ. Ελευθερουδάκης, λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των μεγάλων αλλαγών που είχαν επέλθει στο δίκτυο των μετακινήσεων και των ξενοδοχειακών υποδομών, αποφασίζει να εκδώσει το νέο έργο του, το οποίο θα παρουσιάσει σε οκτώ ξεχωριστούς τόμους. Στη σειρά των βιβλίων αποτυπώνεται με θαυμαστή ακρίβεια η Ελλάδα του 1930, η οποία επηρεάζεται από τα νέα ρεύματα και τις τάσεις της τέχνης. Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα εξώφυλλα της σειράς. Πρόκειται για έργα του διακεκριμένου Ελληνα μεταϊμπρεσιονιστή ζωγράφου Περικλή Βυζάντιου (1893-1972), που αποτέλεσαν προπομπό για τις πασίγνωστες αφίσες τις οποίες δημιούργησε ο καλλιτέχνης μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο για λογαριασμό του ΕΟΤ.
Αναμορφωτής της ελληνικής βιβλιοαγοράς
Ο Κώστας Ελευθερουδάκης (1877-1962) υπήρξε τολμηρός επιχειρηματίας και έμελλε να εξελιχθεί σε αναμορφωτή της ελληνικής βιβλιοαγοράς. Φοίτησε στο ελληνικό και το ρωσικό γυμνάσιο της Οδησσού και σπούδασε φιλολογία και οικονομικές επιστήμες στο πανεπιστήμιο της Ρίγας. Στις αρχές του 20ού αιώνα εξαγοράζει το μερίδιο του Αγγλου βιβλιοπώλη Μπεκ και δημιουργεί το πρώτο βιβλιοπωλείο «Ελευθερουδάκης». Το 1926 ιδρύει την Ανώνυμη Εταιρεία «Εκδοτικός Οίκος Ελευθερουδάκη», με βασικό αντικείμενο τις εκδόσεις βιβλίων, έχοντας προηγουμένως δημιουργήσει υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις γραφικών τεχνών, οι οποίες μπορούσαν να υποστηρίξουν τις φιλόδοξες βλέψεις του. Από τις σημαντικότερες εκδόσεις του οίκου υπήρξαν το δωδεκάτομο «Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό Ελευθερουδάκη» (με πρότυπο το γαλλικό εγκυκλοπαιδικό λεξικό «Larousse»), στο οποίο συνεργάστηκαν κορυφαίες μορφές των επιστημών, των γραμμάτων και των τεχνών, και η «Ιστορία του Ελληνικού Εθνους» του Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου. Ο Κ. Ελευθερουδάκης κατάφερε να αλλάξει τα χαρακτηριστικά της εγχώριας εκδοτικής παραγωγής και να προσδώσει νέες διαστάσεις στην πνευματική κίνηση της χώρας.
