Ολα όσα προβλέπει ο (νέος) Κώδικας Δεοντολογίας της Τραπέζης της Ελλάδος
Ρεπορτάζ
Μάριος Ροζάκος
Δυνατότητα ακόμα και για πλήρη διαγραφή του συνόλου της οφειλής του δανειολήπτη που αδυνατεί να καλύψει τις δανειακές υποχρεώσεις του και δεν έχει ρευστοποιήσιμα περιουσιακά στοιχεία δίνει ο νέος Κώδικας Δεοντολογίας για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων ιδιωτικών οφειλών. Παράλληλα κάνει πράξη την πρόβλεψη, που είχε αποκαλύψει εδώ και καιρό η «δημοκρατία», για μεταβίβαση της κυριότητας ενός ενυπόθηκου ακινήτου στην τράπεζα, η οποία στη συνέχεια θα το νοικιάσει στον δανειολήπτη για ορισμένη ελάχιστη χρονική περίοδο.
Ο Κώδικας έχει αναθεωρηθεί από την Τράπεζα της Ελλάδος και δημοσιεύθηκε προχθές το απόγευμα στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Προβλέπει τρία «ενδεικτικά» πακέτα λύσεων για την αντιμετώπιση των «κόκκινων» δανείων, ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του δανειολήπτη, και πέντε στάδια επικοινωνίας μεταξύ τραπεζών και μη ενήμερων δανειοληπτών (επικοινωνία με τον δανειολήπτη, συγκέντρωση οικονομικών και άλλων πληροφοριών από τον δανειολήπτη, αξιολόγηση οικονομικών στοιχείων, πρόταση κατάλληλης λύσης, διαδικασία εξέτασης ενστάσεων). Επιπλέον καλεί τις τράπεζες να προχωρήσουν σε ουσιαστικές ρυθμίσεις των «κόκκινων» δανείων ιδιωτών, συμπεριλαμβανομένων των πολύ μικρών επιχειρήσεων με μέσο ετήσιο τζίρο κάτω από 1.000.000 ευρώ τα τελευταία τρία φορολογικά έτη. Οι διατάξεις του Κώδικα εφαρμόζονται και σε δάνεια με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, με την επιφύλαξη της συναίνεσης του Δημοσίου, όπου αυτή απαιτείται από τη σύμβαση εγγυήσεως, για την υλοποίηση της πιθανής λύσης.
Ειδικότερα, τα τρία «ενδεικτικά» πακέτα λύσεων που περιλαμβάνει ο Κώδικας συμπυκνώνονται στα εξής:
1. Βραχυπρόθεσμες ρυθμίσεις με διάρκεια μικρότερη των δύο ετών, για περιπτώσεις όπου οι δυσκολίες αποπληρωμής κρίνονται βάσιμα προσωρινές. Τέτοιες ρυθμίσεις είναι: κεφαλαιοποίηση ληξιπρόθεσμων οφειλών με αναπροσαρμογή του προγράμματος αποπληρωμής του οφειλόμενου υπολοίπου, συμφωνία για προκαθορισμένο χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής των ληξιπρόθεσμων οφειλών, μειωμένη δόση μεγαλύτερη ή μικρότερη των οφειλόμενων τόκων, καταβολή μόνο τόκων, αναστολή πληρωμών για συγκεκριμένο διάστημα με κεφαλαιοποίηση ή διευθέτηση των τόκων.
2. Μακροπρόθεσμες ρυθμίσεις με διάρκεια μεγαλύτερη των δύο ετών, με στόχο τη μείωση της τοκοχρεολυτικής δόσης ή/και της δανειακής επιβάρυνσης, λαμβάνοντας υπόψη συντηρητικές παραδοχές για την εκτιμώμενη μελλοντική ικανότητα αποπληρωμής του δανειολήπτη ως τη λήξη του προγράμματος αποπληρωμής. Τέτοιες ρυθμίσεις είναι: μείωση επιτοκίου, παράταση της διάρκειας αποπληρωμής του δανείου, διαχωρισμός της οφειλής σε δύο τμήματα (ένα που εξυπηρετείται και ένα που θα τακτοποιηθεί μεταγενέστερα με τρόπο που εξαρχής θα συμφωνηθεί μεταξύ τράπεζας και δανειολήπτη), οριστική διαγραφή μέρους της συνολικής απαίτησης, λειτουργική αναδιάρθρωση επιχείρησης, συμφωνία ανταλλαγής χρέους με μετοχικό κεφάλαιο.
3. Λύσεις οριστικής διευθέτησης (δηλαδή, οποιαδήποτε μεταβολή του είδους της συμβατικής σχέσης ή τερματισμός αυτής, με στόχο την οριστική τακτοποίηση της απαίτησης του ιδρύματος έναντι του δανειολήπτη), που φτάνουν μέχρι την ολική διαγραφή της οφειλής, εφόσον δεν υπάρχουν ρευστοποιήσιμα στοιχεία και δεν αναμένεται περαιτέρω ανάκτηση. Αλλες τέτοιες λύσεις είναι οι εξής:
- Εθελοντική παράδοση της κυριότητας ενυπόθηκου ακινήτου στην τράπεζα και συμφωνία για τη διευθέτηση τυχόν υπολοίπου.
- Μεταβίβαση της κυριότητας του ακινήτου στην τράπεζα και υπογραφή σύμβασης ενοικίασης/χρηματοδοτικής μίσθωσης για ορισμένη ελάχιστη χρονική περίοδο.
- Εθελοντική πώληση ενυπόθηκου ακινήτου σε τρίτον, με τη σύμφωνη γνώμη του ιδρύματος. Αν το τίμημα υπολείπεται του συνόλου της οφειλής, η τράπεζα προβαίνει σε διαγραφή της εναπομένουσας οφειλής.
- Διακανονισμός απαιτήσεων είτε με εφάπαξ καταβολή σε μετρητά (ή ισοδύναμα μετρητών) είτε με σειρά προκαθορισμένων τμηματικών καταβολών.
Υπερθεματιστής σε πλειστηριασμό. Η τράπεζα υπερθεματίζει στον πλειστηριασμό, αποκτώντας την κυριότητα ενυπόθηκου ακινήτου ή άλλης εμπράγματης εξασφάλισης στο πλαίσιο ευρύτερης συμφωνίας οριστικής διευθέτησης της οφειλής με τη συναίνεση του δανειολήπτη.
Η περίπτωση των πολλαπλών πιστωτών
Στον νέο Κώδικα Δεοντολογίας διευκρινίζεται ότι, σε περίπτωση που ο δανειολήπτης χρωστά σε περισσότερες από μία τράπεζες, πρέπει να γίνει συνολική αντιμετώπιση των οφειλών του. Η τράπεζα με το μεγαλύτερο χρέος ζητεί τη συναίνεση του δανειολήπτη, για να ξεκινήσει τη διαδικασία συνεννόησης με τις υπόλοιπες τράπεζες. Εξάλλου, αν δεν υπάρξει συμφωνία τραπεζών – δανειολήπτη, μπορεί η διαφωνία εξωδικαστικά να επιλυθεί μέσω του Συνηγόρου του Καταναλωτή ή άλλων φορέων με αντικείμενο τη διαμεσολάβηση.
