Πώς εκτοξεύεται το ποσό που πρέπει να πληρώσουν 500.000 ασφαλισμένοι προκειμένου να τα αναγνωρίσουν και να βγουν νωρίτερα στη σύνταξη. Πιέζουν και για κατάργηση της έκπτωσης σε περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης οι δανειστές
Σε «απαγορευμένο καρπό» για σχεδόν μισό εκατομμύριο ασφαλισμένους, που επρόκειτο να επιχειρήσουν την έξοδο προς τη συνταξιοδότηση, πρόκειται να μετατραπεί η εξαγορά των πλασματικών ετών. Ο λόγος είναι ότι το ποσό εξαγοράς εξαρτάται από το ύψος των ασφαλιστικών εισφορών, που όμως αυξάνονται από το 6,67% στο 20% για πολλές κατηγορίες ασφαλισμένων.
Παράλληλα, η απαίτηση των δανειστών να περιοριστεί άμεσα η έκπτωση 15%, που ισχύει σήμερα στην εφάπαξ καταβολή του ποσού εξαγοράς πλασματικών ετών ασφάλισης, αναμένεται να κάνει ακόμα πιο δύσκολη τη συγκεκριμένη επιλογή. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο το κόστος εξαγοράς θα γίνει σχεδόν απαγορευτικό, μια και εκτιμάται ότι θα αυξηθεί έως και πέντε φορές σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα. Χωρίς τη συγκεκριμένη επιλογή, οι εργαζόμενοι – ασφαλισμένοι θα πρέπει να συμβιβαστούν, ανά περίπτωση, με συνταξιοδότηση είτε στα 62 έτη, με 40 χρόνια προϋπηρεσίας, είτε στα 67 έτη, με 15ετία.
Το ισχύον καθεστώς
Βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, οι ασφαλισμένοι στο Δημόσιο μπορούν να αναγνωρίσουν έως και 12 πλασματικά έτη, ενώ στον ευρύτερο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα έως επτά έτη, προκειμένου να διασφαλίσουν ταχύτερα συνταξιοδοτικό δικαίωμα. Τα ποσά που καλούνταν να δαπανήσει ο ασφαλισμένος έως τώρα κυμαίνονταν από 140 έως 170 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με την περίπτωση.
Η αναγνώριση ως συντάξιμων των πλασματικών χρόνων (Στρατός, σπουδές, τέκνα) απαιτούσε την καταβολή εκ μέρους του ασφαλισμένου του Δημοσίου εισφορά 6,67% επί των συντάξιμων αποδοχών (όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί κατά τον χρόνο υποβολής της σχετικής αίτησης). Ως συντάξιμες αποδοχές λαμβάνονται υπόψη οι αποδοχές του υπαλλήλου (βασικός μισθός, επίδομα 140 ευρώ και επίδομα θέσης) του Οκτωβρίου 2011.
Για τους ασφαλισμένους του ιδιωτικού τομέα, το κόστος στις περισσότερες κατηγορίες πλασματικών ετών καθορίζεται στα 168 ευρώ (δηλαδή το 25πλάσιο του ημερομισθίου ανειδίκευτου εργάτη το 2015). Ειδικά για την αναγνώριση της στρατιωτικής θητείας καθορίζεται στο 20% του συνόλου των συντάξιμων αποδοχών, με έκπτωση από 30% έως 50%, ανάλογα με τα έτη θεμελίωσης του συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Ομως, με τη διάταξη του πρόσφατου ασφαλιστικού νόμου (ν.4387/2016) η αναγνώριση των πλασματικών ετών στο εξής θα γίνεται με την καταβολή της εισφοράς από τον ασφαλισμένο, στο ποσοστό που ισχύει κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης εξαγοράς, δηλαδή 20% επί των συντάξιμων αποδοχών, για κάθε μήνα πλασματικού χρόνου.
Ο χρόνος τον οποίο μπορεί να προσμετρήσει ή να αναγνωρίσει κάθε ασφαλισμένος ανάλογα με τον χρόνο συνταξιοδότησής του κλιμακώνεται ως εξής:
* Εως τέσσερα χρόνια για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα εντός του 2011.
* Εως πέντε χρόνια για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα εντός του 2012.
* Εως έξι χρόνια για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα εντός του 2013.
* Εως επτά χρόνια για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα από την 1η Ιανουαρίου του 2014 και μετά.
Βασική προϋπόθεση για την αναγνώριση του πλασματικού αυτού χρόνου είναι οι ενδιαφερόμενοι να έχουν συμπληρώσει 3.600 ημέρες ασφάλισης (12 έτη).
Οι χρόνοι που μπορούν να προσμετρηθούν ή να αναγνωριστούν είναι:
* Επιδότηση λόγω ασθένειας (300 μέρες).
* Επιδότηση ανεργίας (300 μέρες).
* Χρόνος σπουδών σε ανώτερη ή ανώτατη σχολή στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό για την απόκτηση μόνο ενός πτυχίου και σε μέσες επαγγελματικές σχολές, δημόσιες ή ιδιωτικές, που έχουν αναγνωριστεί από το κράτος, μετά τη συμπλήρωση του 17ου έτους της ηλικίας, μόνο εφόσον αποκτηθεί το σχετικό πτυχίο ή δίπλωμα. Ο χρόνος που θα αναγνωρίζεται θα είναι ίσος με τα επίσημα ακέραια έτη σπουδών της οικείας σχολής, τα οποία προβλέπονται κατά τον χρόνο της αποφοίτησης.
* Χρόνος ανεργίας, μετά την υπαγωγή στην ασφάλιση οποιουδήποτε φορέα κύριας ασφάλισης ή του Δημοσίου. Ως χρόνος ανεργίας -πέραν του χρόνου εγγραφής στα μητρώα του ΟΑΕΔ- θεωρείται κάθε κενό χρονικό διάστημα μετά την έναρξη του εργασιακού βίου του ασφαλισμένου και την υπαγωγή του στα μητρώα οποιουδήποτε ασφαλιστικού οργανισμού για το οποίο δεν υπάρχει ασφάλιση.
* Χρόνος απουσίας των απασχολούμενων μητέρων από την εργασία τους λόγω κύησης και λοχείας. Η αναγνώριση του χρόνου αυτού δεν υπολογίζεται για την προσαύξηση της σύνταξης, αλλά μονάχα για τη θεμελίωση του δικαιώματος. Γι’ αυτόν τον λόγο δεν καταβάλλονται εισφορές σε αυτήν την περίπτωση.
* Χρόνος απεργίας.
* Πλασματικός χρόνος για κάθε παιδί (ένα έτος για το πρώτο παιδί, δύο για το δεύτερο και συνολικά τρία έτη, και πέντε συνολικά έτη για τρίτεκνη μητέρα). Σημειώνεται ότι ο χρόνος αυτός λαμβάνεται υπόψη για τη συμπλήρωση του χρόνου ασφάλισης που απαιτείται γα τη συνταξιοδότηση λόγω γήρατος, όπως και για τη συμπλήρωση του συντάξιμου χρόνου των μητέρων ανήλικων τέκνων αλλά και για τη συμπλήρωση του ελάχιστου χρόνου ασφάλισης των 15 ετών.
* Χρόνος μαθητείας, έως ένα έτος.
* Για τους ασφαλισμένους ελεύθερους επαγγελματίες στον ΟΑΕΕ (πρώην ΤΕΒΕ, ΤΣΑ, ΤΑΕ) η αναγνώριση του χρόνου αποδεδειγμένης άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας πριν από την εγγραφή στα μητρώα του οικείου οργανισμού και έως πέντε χρόνια, εφόσον δεν έχουν καταβληθεί οι αναλογούσες εισφορές.
Ως προς την προσμέτρηση του χρόνου απουσίας από την εργασία λόγω κύησης και λοχείας και των ημερών επιδότησης λόγω ασθένειας και τακτικής ανεργίας επισημαίνεται ότι αυτές λαμβάνονται υπόψη αποκλειστικά για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος λόγω γήρατος και όχι για τον προσδιορισμό του δικαιούμενου ποσού σύνταξης, άρα δεν απαιτείται η καταβολή οποιουδήποτε ποσού εκ μέρους του ασφαλισμένου.
