Ο ΣΥΡΙΖΑ σχεδόν ένα χρόνο μετά από τη θριαμβευτική νίκη στις εκλογές, ο ΣΥΡΙΖΑ θυμίζει, δημοσκοπικά και κοινωνικά, το ΠΑΣΟΚ λίγο πριν από την εκκωφαντική κατάρρευσή του!
Από τον
Ανδρέα Καψαμπέλη
Σε παρατεταμένη προεκλογική περίοδο μπαίνει η χώρα. Η πύκνωση των εξελίξεων σε όλα τα μέτωπα, από το δικαστικό και το θρησκευτικό έως το οικονομικό και το διπλωματικό, σε συνδυασμό με τα ευρήματα των δημοσκοπήσεων διαμορφώνουν ένα ρευστό τοπίο, από το οποίο η διέξοδος θα προκύψει, αργά η γρήγορα, με την προσφυγή στις κάλπες…
Η ηγεσία της κυβέρνησης και του ΣΥΡΙΖΑ, βέβαια, διαβεβαιώνει σε όλους τους τόνους για το αντίθετο, με πιο χαρακτηριστική την απάντηση του Ν. Βούτση σε σχετική ερώτηση δημοσιογράφου: «Είσαι καλά, παιδί μου; Θα εξαντλήσουμε την περίοδο κανονικότατα κατά το Σύνταγμα, γιατί έτσι πρέπει». Ομως, τόσο ο πρόεδρος της Βουλής όσο και άλλα στελέχη με εμπειρία που συνομιλούν μαζί του γνωρίζουν καλά ότι αυτό είναι πολύ δύσκολο να συμβεί.
Ηδη, η αρνητική δυναμική αναμένεται να μεγαλώσει το αμέσως προσεχές διάστημα, λόγω των συνεχιζόμενων περικοπών σε συντάξεις και εισοδήματα, καθώς και λόγω της αύξησης της φορολογίας, περί τα 4 δισ. ευρώ, που έρχεται για τη νέα χρονιά. Υπέρ της κυβέρνησης λειτουργεί ασφαλώς το γεγονός ότι δεν αντιμετωπίζει ρωγμές στην πλειοψηφία των 153 βουλευτών, κάτι που αποτελεί κρίσιμη παράμετρο για την κοινοβουλευτική σταθερότητα. Την ίδια ώρα, η αξιωματική αντιπολίτευση ζητά μεν εκλογές, αλλά δεν μπορεί να τις επιβάλει, ενώ δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι βιάζεται.
Η ρευστότητα, ωστόσο, δεν τροφοδοτείται από τους συσχετισμούς εντός της Βουλής. Για πρώτη ίσως φορά, μεταπολιτευτικά, η πορεία προς εκλογές επηρεάζεται περισσότερο από άλλες παραμέτρους. Ενώ, δηλαδή, μέχρι πρότινος επικρατούσα στον ΣΥΡΙΖΑ ήταν η θεωρία της τετραετίας, αναπτύσσονται πλέον και νέες σκέψεις που επηρεάζονται από τις τάσεις του εκλογικού σώματος.
Ο πανικός που προκάλεσε η δημοσίευση της δημοσκόπησης της Public Issue στην «Αυγή», με την παράλειψη μάλιστα της πρόθεσης ψήφου, δεν είναι καθόλου άσχετος με το κλίμα το οποίο επικρατεί εντός της κυβερνητικής παράταξης. Η διαρκής υποχώρηση των ποσοστών έχει ενεργοποιήσει τα ανακλαστικά παραδοσιακών στελεχών της, που υποστηρίζουν ότι η έγκαιρη προσφυγή σε κάλπες θα διασφαλίσει στον ΣΥΡΙΖΑ τουλάχιστον τον χαρακτήρα «μεγάλου κόμματος», που θα του επιτρέψει να διεκδικήσει αργότερα εκ νέου την εξουσία. Τα ευρήματα της Public Issue, όπως και άλλων εταιριών, δείχνουν καθαρά πλέον ότι παγιώνεται η μεταστροφή της ελληνικής κοινωνίας, με τη σταδιακή διαμόρφωση ρεύματος υπέρ της Ν.Δ., καθώς όποιες πρωτοβουλίες «θεσμικού» χαρακτήρα κι αν λάβει η κυβέρνηση, από την αναθεώρηση του Συντάγματος έως τις σχέσεις με την Εκκλησία, δεν μπορούν να αντισταθμίσουν την καθημερινή ζημιά από τη μαζική φτωχοποίηση των πολιτών. Ο κίνδυνος, μάλιστα, να διευρύνεται η διαφορά όσο περνούν οι μήνες θεωρείται ορατός, αφού ο ΣΥΡΙΖΑ, περίπου έναν χρόνο μετά τη θριαμβευτική επανεπικράτησή του, θυμίζει, δημοσκοπικά και κοινωνικά, το ΠΑΣΟΚ λίγο πριν από την ολοκληρωτική κατάρρευσή του στα μέσα του 2011.
Παρά όσα του καταλογίζονται, ο κ. Τσίπρας φέρεται ότι έχει μεγαλύτερη συναίσθηση της πραγματικότητας από αρκετούς εκ των συνεργατών του, οι οποίοι, κατά τον γνωστό κανόνα, λειτουργούν ως «βασιλικότεροι του βασιλέως». Ακόμη και η υποχώρηση της ακτινοβολίας του, καθώς για πρώτη φορά εν ενεργεία πρωθυπουργός υπολείπεται, και μάλιστα τόσο πολύ, του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ενισχύει τα διλήμματα για τις στρατηγικές αποφάσεις που πρέπει να πάρει. Και, όπως φαίνεται, καθοριστικής σημασίας θα είναι οι εξελίξεις στο θέμα του χρέους, στον βαθμό που θα προσφέρονται τουλάχιστον για μια αξιοπρεπή επικοινωνιακή διαχείριση, σε συνδυασμό με την προσπάθεια αποτροπής του τέταρτου Μνημονίου. Ανάλογα με το τοπίο που θα προκύψει θα προσδιοριστεί και ο χρόνος των επόμενων εκλογών. Μέχρι τότε, η προσπάθεια του πρωθυπουργού θα αποσκοπεί στο όσο γίνεται πιο αργό άδειασμα της κλεψύδρας, έτσι ώστε να επιδιωχθεί μια ανασύνταξη του κυβερνητικού στρατοπέδου, που τώρα βρίσκεται σε φάση αποσυντονισμού και απώλειας ηθικού.
Το κρίσιμο διάστημα έως το φθινόπωρο του 2017 και το ισχυρό επιχείρημα
Αν οι γραμμές στο εσωτερικό διατηρηθούν και δεν σπάσουν νωρίτερα, η προετοιμασία για την αναμέτρηση στο πεδίο της εκλογικής μάχης έχει ως ορίζοντα την περίοδο από την άνοιξη έως το φθινόπωρο του 2017. Υπολογίζεται ότι έως τότε θα έχουν κριθεί πολλά και στο εξωτερικό, τόσο στην Αμερική όσο και στην Ευρώπη, οπότε θα φανεί εάν η κυβέρνηση μπορεί να δώσει πραγματικές υποσχέσεις βελτίωσης και ανάκαμψης της οικονομίας ή θα πρέπει να επιστρέψει σε μια συγκρουσιακή τακτική με τους δανειστές.
Ενα ισχυρό επιχείρημα, που κατά τις πληροφορίες της «κυριακάτικης δημοκρατίας» συνυπολογίζεται στους σχεδιασμούς αυτούς, είναι ότι και η επόμενη κυβέρνηση θα έχει ένα αντικειμενικό εμπόδιο για την ολοκλήρωση τετραετίας, τουτέστιν την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας την άνοιξη του 2020. Κατά το σκεπτικό αυτό, εάν ο ΣΥΡΙΖΑ αντέξει για τουλάχιστον ακόμη έναν χρόνο, η κυβέρνηση που θα τον διαδεχθεί -όπως όλα δείχνουν, της Ν.Δ.- θα χρειαστεί να προσφύγει πάλι σε κάλπες ύστερα από περίπου 2-2,5 χρόνια και υπό το βάρος της δικής της φθοράς να αποδειχθεί μια «δεξιά παρένθεση».
Βέβαια, τα σενάρια επί χάρτου ακυρώνονται συνήθως από την πραγματικότητα, η οποία επί του παρόντος μοιάζει για τον ΣΥΡΙΖΑ με ναρκοπέδιο, απειλώντας ανά πάσα στιγμή με κάποιο ατύχημα που θα προκαλέσει επιτάχυνση των πολιτικών εξελίξεων.
