Του Νίκου Μουρκογιάννη*
Από την εφημερίδα Εστία Το κοινοβούλιο της Νότιας Κορέας καθαίρεσε τελικά την Παρκ Γκιουν-Χιέ από πρόεδρο της χώρας. Της απόφασης αυτής είχαν προηγηθεί τεράστιες διαδηλώσεις όπου μια νέα γενιά Κορεατών βροντοφώναξε “φτάνει πια” με τη διαφθορά στα υψηλότερα επίπεδα της οικονομικής και πολιτικής ζωής της χωράς.
Η διαφθορά, ιδιαίτερα όταν παίρνει τη μορφή διαπλοκής μεταξύ πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων έχει προκαλέσει απανωτές κρίσεις στη Νότια Κορέα. Έχει σαν πηγή της την ιδιαίτερη δομή της οικονομίας της χώρας. Οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι ξεκίνησαν σαν οικογενειακές επιχειρήσεις αλλά σήμερα έχουν πολλούς μετόχους, όπως ασφαλιστικά ταμεία, η διοίκηση των οποίων ελέγχεται από την κυβέρνηση. Αυτή η δομή της οικονομίας που έχει στοιχεία κρατικού καπιταλισμού είναι ιδιαίτερα ευεπίφορη στη διαφθορά. Όπως αποκαλύφθηκε πριν από την καθαίρεση της προέδρου της χώρας, όταν δημιουργήθηκε θέμα για το ποιο από τα μέλη μιας οικογένειας θα ανελάμβανε τη διοίκηση ενός από τους μεγαλύτερους κορεατικού ομίλους, η λύση δόθηκε από ένα από τα ασφαλιστικά ταμεία και λίγο μετά αυτός ο επιχειρηματικός όμιλος έδωσε χρήματα στο ίδρυμα της φίλης της προέδρου, γεγονός που θεωρήθηκε προφανής περίπτωση διαφθοράς και συνέτεινε στην απομάκρυνσή της προέδρου από το αξίωμα της.
Πολλοί από αυτούς που διαδήλωσαν πρόσφατα ζητώντας την απομάκρυνση της προέδρου ήταν πριν από έξι μήνες υπερήφανοι για τη χώρα τους αλλά και για την πρόεδρό τους. Όσον αφορά την πρόεδρό Παρκ Γκιουν-Χιέ, η ανάμιξή της σε οτιδήποτε που είχε σχέση με διαφθορά ήταν μια ιδιαίτερα δυσάρεστη έκπληξη ιδιαίτερα για τους οπαδούς της. Η Παρκ Γκιουν-Χιέ είναι η κόρη του ανθρώπου που κυβέρνησε τη Νότια Κορέα κατά το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, άλλοτε ως δικτάτορας και άλλοτε ως εκλεγμένος πρόεδρος. Σχεδόν όλοι στη Νότια Κορέα τον θεωρούν πατέρα του Κορεάτικου οικονομικού θαύματος και η μνήμη του δεν είναι συνδυασμένη με διαφθορά.
Η πρόεδρος άλλαξε, αλλά το ερώτημα είναι αν η διαπλοκή θα αντιμετωπιστεί πιο θεσμικά σε μια χώρα που έχει επιτύχει σε τόσα άλλα. Το 1960, όταν το κατά κεφαλήν εισόδημα της Νότιας Κορέας ήταν $156 και της Ελλάδας $534 (σε τρέχουσες τιμές) κανείς δεν φαντάζονταν ότι η Νότια Κορέα θα ήταν σήμερα μια από τις πλέον τεχνολογικά ανεπτυγμένες χώρες, με κατά κεφαλήν εισόδημα $27.223 (2015). Η απόλυτη προσήλωση ενός ολόκληρου λαού στη μεγέθυνση της οικονομίας, με βάση τεχνολογικές εφαρμογές,δημιούργησε το Κορεατικό οικονομικό θαύμα, αντίστοιχο του οποίου δεν είχαμε βέβαια στην Ελλάδα. Τώρα που η Νότια Κορέα φαίνεται να δείχνει την ίδια αποφασιστικότητα για την καταπολέμηση της διαφθοράς, ένα ακόμα καλύτερο μέλλον είναι ορατό. Όπως και στην Ελλάδα, η διαφθορά είναι το κύριο εμπόδιο για ξένες επενδύσεις στη Νότια Κορέα. Αναμφίβολα η πλήρης αποχώρηση του κράτους από την άμεση ή έμμεση διαχείριση των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων θα βοηθούσε πολύ. Αυτό ισχύει για όλες τις χώρες, άρα και για τη Νότια Κορέα.
*Ο Νίκος Μουρκογιάννης ήταν πρόεδρος της Monitor Ευρώπης (1995 – 2005) και είναι συγγραφέας του βιβλίου «Purpose: The Starting Point of Great Companies»
