Περιμένει ένα νεύμα έστω και την τελευταία στιγμή για να μην πετσοκόψει τις συντάξεις! Ολα θα συζητηθούν στη σύνοδο στο ΜπαλίΣε στήριξη (έστω και με μια δήλωση) από την επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) Κριστίν Λαγκάρντ τόσο στο θέμα της περικοπής των συντάξεων όσο και στην αναδιάρθρωση του δανεισμού της Ελλάδας από το Ταμείο προσβλέπει ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος, θέματα που αναμένεται να συζητηθούν στο περιθώριο της ετήσιας Συνόδου του ΔΝΤ στο Μπαλί.
Ο υπουργός Οικονομικών θα βρίσκεται αύριο στη Σιγκαπούρη και μεθαύριο στο Χονγκ Κονγκ, όπου θα έχει σειρά επαφών με εκπροσώπους επενδυτικών οίκων. Στη συνέχεια θα μεταβεί στο Μπζαλί της Ινδονησίας για να πάρει μέρος στην ετήσια Σύνοδο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Στις κατ’ ιδίαν επαφές του κ. Τσακαλώτου με την κυρία Λαγκάρντ αναμένεται να συζητηθούν τα εξής:
1. Η μη περικοπή των συντάξεων, κόντρα στα όσα υποστηρίζει δημόσια εδώ και περίπου δύο χρόνια το ΔΝΤ. Προφανώς, ο υπουργός Οικονομικών προσβλέπει σε «βελτίωση» των εκτιμήσεων του ΔΝΤ όσον αφορά την πορεία του πρωτογενούς πλεονάσματος, ώστε να φανεί ότι η Ελλάδα «έχει δίκιο» με τις αισιόδοξες προβλέψεις της για την εκτέλεση του Προϋπολογισμού.
2. Η πρόωρη επαναγορά χρέους του ΔΝΤ ώστε να «εξαφανιστεί» το τμήμα της υποχρέωσης που επιφέρει βάρος της τάξεως του 4,9% για τον ελληνικό Προϋπολογισμό.
Μετά και την πληρωμή της δόσης που έληγε μέσα στον Σεπτέμβριο οι υποχρεώσεις της Ελλάδας απέναντι στο ΔΝΤ έχουν περιοριστεί οριακά κάτω από τα 10 δισ. ευρώ. Από αυτό το ποσό, περίπου τα 5 δισ. ευρώ τοκίζονται με επιτόκιο της τάξεως του 4,9%. Και αυτό διότι το ΔΝΤ υιοθετεί κλιμακωτό επιτόκιο, το οποίο αυξάνεται ανάλογα με την έκθεση που έχει η χώρα στα δάνεια του ΔΝΤ αναλογικά με τη «συμμετοχή» της στο ΔΝΤ.
Η συμμετοχή της Ελλάδας ανέρχεται σε περίπου 1,6 δισ. ευρώ, οπότε το τμήμα του δανείου που ξεπερνά κατά τουλάχιστον τρεις φορές τη συμμετοχή εκτοκίζεται με επιτόκιο 4,9%. Αυτό το τμήμα του δανείου (ή τουλάχιστον το μεγαλύτερο μέρος του) θέλει να αποπληρώσει η Ελλάδα, καθώς με μια κίνηση θα μειώσει σημαντικά το συνολικό κονδύλι για τους τόκους.
Τα τρία «αγκάθια» που «φύτρωσαν» στο δρόμο για το πάγωμα των περικοπών
Σε πολιτικό επίπεδο η συμφωνία μπορεί να έχει κλείσει, αλλά ως προς το διαδικαστικό το οικονομικό επιτελείο πρέπει να λύσει τρία θέματα προτού γίνουν οι επίσημες ανακοινώσεις. Τα «αγκάθια» αφορούν τις προσφυγές για τη διεκδίκηση αναδρομικών, τις αδικίες σε βάρος των «νέων» συνταξιούχων (από τα μέσα Μαΐου 2016 και μετά) καθώς και το γεγονός ότι -κατά τη νομοθέτησή του- το μέτρο των περικοπών χαρακτηρίστηκε διαρθρωτικού χαρακτήρα.
Σε αυτά τα προβλήματα θα επιχειρήσουν οι αρμόδιοι υπουργοί μέχρι το -αναμενόμενο για τις 21 Νοεμβρίου- έκτακτο Eurogroup να δώσουν απαντήσεις στους τεχνοκράτες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ειδάλλως, ο κίνδυνος να ανατραπούν οι επιδιώξεις της κυβέρνησης δεν μπορεί να αποκλειστεί.
Οι «νάρκες» τις οποίες τοποθέτησε η κυβέρνηση (με τα νομοθετήματα του 3ου Μνημονίου), τις οποίες καλείται πλέον να απενεργοποιήσει, είναι οι εξής:
1. Το ζήτημα που έχει ανακύψει με τα αναδρομικά. Στο προσχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού έχουν συμπεριληφθεί επιπλέον 800.000.000 ευρώ για να αποδοθούν τα αναδρομικά στους ενστόλους, τους πανεπιστημιακούς και τους δικαστικούς.
Ωστόσο, μεταξύ άλλων, δεν έχουν υπολογιστεί τα αναδρομικά που πρέπει να καταβληθούν σε περίπου 200.000 συνταξιούχους του Δημοσίου από τις 10 Φεβρουαρίου 2017 και μετά, τα οποία αφορούν την παράνομη εισφορά αλληλεγγύης συνταξιούχων, σύμφωνα με την 244/2017 απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου (υπολογίζεται ότι ξεπερνούν τα 2 δισ. ευρώ). Επίσης, δεν έχουν προβλεφθεί οι επιπτώσεις από τις επικείμενες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας τόσο σε σχέση με τον υπολογισμό των εισφορών για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αγρότες όσο και επί των προσφυγών που έχουν κατατεθεί για τις μειώσεις του 3ου Μνημονίου.
2. Η αντιμετώπιση των αδικιών σε βάρος των «νέων» συνταξιούχων. Συγκεκριμένα, όσοι συνταξιοδοτήθηκαν από τις 13 Μαΐου 2017 και μετά, σε πολλές περιπτώσεις ήδη λαμβάνουν συντάξεις έως 30% μειωμένες σε σχέση με τα ποσά που θα δικαιούνταν εάν είχαν πάρει σύνταξη ως τις 12 Μαΐου του ίδιου έτους. Σε περίπτωση (κάτι που όλοι εύχονται) μη εφαρμογής του επανυπολογισμού – μειώσεων για τους «παλιούς» το 2019, οι μεγάλοι χαμένοι θα είναι μόνο οι «νέοι» συνταξιούχοι. Αποτελεί δεδομένο ότι πολλοί από αυτούς θα επιχειρήσουν μέσω της δικαστικής οδού να πετύχουν την άρση των αδικιών που υφίστανται.
3. Η κυβέρνηση αυτήν την περίοδο για να «πείσει» τις Βρυξέλλες ισχυρίζεται ότι το μέτρο δεν είναι διαρθρωτικό. Ωστόσο, για τους λόγους οι οποίοι προαναφέρθηκαν, όταν νομοθετούσε τις μειώσεις για το 2019, τις είχε χαρακτηρίσει «διαρθρωτικού χαρακτήρα» (ν. 4387/2016, 4472/17 και 4549/18).
Με βάση τα δεδομένα αυτά, η κυβέρνηση καλείται ως τα μέσα Νοεμβρίου να λύσει έναν πραγματικό «γόρδιο δεσμό» για να καταφέρει είτε να αναβάλει για έναν χρόνο τις μειώσεις είτε -στην καλύτερη περίπτωση- να τις ακυρώσει. Οποια κι αν είναι η εξέλιξη, όλα δείχνουν ότι για να καλυφθούν οι μεγάλες και πολλές «αμαρτίες» των μνημονιακών νόμων, το θέμα του δημόσιου ασφαλιστικού συστήματος θα ανοίξει πάλι το αργότερο έως το 2020.
Νάσος Χατζητσάκος
