Ευρήματα που παραπέμπουν στο ιερό του Ποσειδώνα εντοπίστηκαν στην πρώτη ανασκαφική περίοδο του πενταετούς ερευνητικού προγράμματος (2022-2026) στο Κλειδί Σαμικού στην Ηλεία.
Παλαιότεροι ερευνητές είχαν υποδείξει τη θέση Κλειδί, όπου εντοπίστηκε το αρχαίο ναόσχημο κτίριο, ως πιθανή θέση του περίφημου αρχαίου ιερού, καθώς βρίσκεται στις υπώρειες της αρχαίας ακρόπολης του Σαμικού, που δεσπόζει στην περιοχή βόρεια της λιμνοθάλασσας Καϊάφα στη δυτική ακτή της Πελοποννήσου.
Είχε προηγηθεί τα έτη 2017, 2018 και 2021, γεωαρχαιολογική και γεωφυσική έρευνα από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηλείας και το Αυστριακό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το ιερό του Ποσειδώνα ήταν σημαντικό λατρευτικό κέντρο της αμφικτυονίας των πόλεων της Τριφυλίας και βρισκόταν κοντά στη θάλασσα, κάτω από την ακρόπολη του Σαμικού. Από τις ανασκαφικές εργασίες, που ολοκληρώθηκαν στα τέλη Σεπτεμβρίου, αποκαλύφθηκε τμήμα θεμελίωσης ενός μεγάλου κτιρίου πλάτους 9,40 μ., του οποίου οι τοίχοι έχουν πλάτος 0,80 μ. Στο εσωτερικό του εντοπίστηκε πυκνό στρώμα κεραμίδων.
Με βάση τις ενδείξεις της γεωφυσικής έρευνας και τα ανασκαφικά δεδομένα, μπορεί να ανασυντεθεί κτίριο μήκους τουλάχιστον 28 μ., το οποίο διέθετε δύο εσωτερικές αίθουσες, έναν πρόναο και έναν οπισθόδομο ή άδυτο. Το επίμηκες ναόσχημο κτίριο πιθανότατα ανήκε στο ιερό του Ποσειδώνα και ίσως ταυτίζεται με τον ναό του θεού.
Η ανακάλυψη αυτή προσδίδει νέες προοπτικές στην έρευνα της πολιτικής και οικονομικής σημασίας της αμφικτυονίας των τριφυλιακών πόλεων κατά τον 6ο αιώνα π.Χ., καθώς το ιερό του Ποσειδώνα αποτελούσε το κέντρο της θρησκευτικής και εθνικής ταυτότητάς τους.
Το ερευνητικό πρόγραμμα, που αποσκοπεί στη διερεύνηση της τοπογραφίας της περιοχής και στον εντοπισμό του ιερού του Ποσειδώνα και του λιμανιού του Σαμικού, είναι μία συνεργασία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηλείας, υπό τη διεύθυνση της δρος Ερωφίλης Κόλλια, με την Αυστριακή Αρχαιολογική Σχολή στην Ελλάδα, υπό τη διεύθυνση της δρος Birgitta Eder.
