Ο κορυφαίος σύγχρονος θεολόγος υπήρξε ο πρώτος κληρικός που διετέλεσε πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών
Το Σάββατο το πρωί θα ψαλεί, σύμφωνα με πληροφορίες, η εξόδιος ακολουθία του μακαριστού μητροπολίτη, γέροντος Περγάμου Ιωάννη, στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών. Ο κορυφαίος σύγχρονος θεολόγος εκοιμήθη χθες το μεσημέρι και η είδηση προκάλεσε θλίψη όχι μόνο στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, όπου ανήκε, αλλά σε όλες τις Εκκλησίες, γιατί, ακόμη και άνθρωποι που δεν συμφωνούσαν ακριβώς με τη θεολογική του προσέγγιση, τον θεωρούσαν έναν από τους καλύτερους θεολόγους και του αναγνώριζαν τη μόρφωση και την καταξίωση που είχε. Ο 92χρονος ιεράρχης το τελευταίο διάστημα αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα υγείας και νοσηλευόταν σε κλινική στην Αθήνα.
Δίπλα του, εκτός από τους συγγενείς του, ήταν και αρκετά από τα πνευματικά του παιδιά. Ο κατά κόσμον Ιωάννης Ζηζιούλας γεννήθηκε στο χωριό Καταφύγιο της Κοζάνης στις 10 Ιανουαρίου 1931. Σημαντική επιρροή στη σκέψη του και γενικότερα στη ζωή του ήταν η γνωριμία του -ως μαθητής του- με έναν από τους πιο επιφανείς ορθόδοξους θεολόγους και ιστορικούς της χριστιανικής σκέψης, τον Ρώσο π. Γεώργιο Φλορόφσκι. Από μικρός, λοιπόν, ήθελε να γίνει κληρικός. Αποφοίτησε από τη Θεολογική Σχολή Αθηνών το 1955, ενώ δίδαξε τη θεολογία σε καταξιωμένες σχολές σε ολόκληρο τον κόσμο, όπως του Αγίου Βλαδιμήρου της Νέας Υόρκης την περίοδο 1961-1963, του Τιμίου Σταυρού Βοστόνης τα έτη 1963-1964, αλλά και στα πανεπιστήμια του Εδιμβούργου και της Γλασκόβης. Διάκονος χειροτονήθηκε στις 14 Ιουνίου 1986 και μόλις μία μέρα μετά, στις 15 Ιουνίου, πρεσβύτερος.
Στις 22 του ίδιου μήνα εξελέγη από την αγία και ιερά σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου Μητροπολίτης Περγάμου, υπέρτιμος και έξαρχος κόλπου Αδραμυττηνού, ενώ στις 3 Οκτωβρίου 2014 ανυψώθηκε σε γέροντα μητροπολίτη. Μία σημαντική αναγνώριση προς το πρόσωπό του ήρθε από την Ακαδημία Αθηνών το 1993, όπου εξελέγη μέλος της και το 2002 διετέλεσε πρόεδρός της, όντας, μάλιστα, ο πρώτος πρόεδρος κληρικός. Παράλληλα, το 2003 ο τότε Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωστής Στεφανόπουλος του απένειμε το παράσημο του ανώτερου ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικος, προς αναγνώριση του έργου του, και το 2007 του απονεμήθηκε ο Σταυρός του Lambeth.
Υπήρξε αντιπρόεδρος της επιτροπής διαλόγου μεταξύ της Ορθόδοξης και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, καθώς και διευθυντής του γραφείου εκπροσώπησης του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Αθήνα. Εκπροσώπησε το Οικουμενικό Πατριαρχείο σε αρκετές διεθνείς συνελεύσεις. Υπήρξε ακόμη μέλος της Κεντρικής Επιτροπής και της Επιτροπής Πίστεως και Τάξεως του Παγκόσμιου Συμβουλίου Εκκλησιών. Το συγγραφικό του έργο ήταν πολύ πλούσιο και μεταφρασμένο σε πολλές γλώσσες, ενώ θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι είχε δημιουργήσει τη δική του «σχολή», αφού πολλοί από τους σύγχρονους καταξιωμένους θεολόγους «ακολουθούν» τη «δογματική Ζηζιούλα», όπως είναι γνωστή στα εκκλησιαστικά πηγαδάκια. Το έργο του επικεντρώνεται κυρίως στη θεολογία του προσώπου.
Ασχολήθηκε, μεταξύ άλλων, με την έννοια του προσώπου στη φιλοσοφία και στους Πατέρες της Εκκλησίας και υποστηρίζει ότι το πρόσωπο είναι η κεντρική έννοια της χριστιανικής οντολογίας, ενώ αναλύει με τον ίδιο τρόπο και την έννοια του τριαδικού Θεού: μία ουσία, τρία πρόσωπα.
