Πανάκριβα όλα τα είδη λόγω των ανατιμήσεων. Στα 4 € η λαγάνα, στα 40 € οι γαρίδες. Τι λένε οι παράγοντες της αγοράς
Σε τεστ αντοχών για τα νοικοκυριά εξελίσσεται το σαρακοστιανό τραπέζι, καθώς η ακρίβεια μεταφέρεται από τα βασικά είδη διατροφής στα παραδοσιακά εδέσματα της Καθαράς Δευτέρας. Θαλασσινά, οπωροκηπευτικά, αλοιφές και λαγάνα συνθέτουν ένα καλάθι που, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, εμφανίζει διψήφιες αυξήσεις σε σύγκριση με πέρυσι.
- Από την Ιωάννα Τσέφλιου
Το ερώτημα που κυριαρχεί δεν είναι μόνο πόσο κοστίζει το τραπέζι της πρώτης μέρας της Σαρακοστής, αλλά και πόσο μειώνεται το περιεχόμενό του, καθώς ολοένα και περισσότερες οικογένειες καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην παράδοση και στις περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες.
Στην αποτύπωση αυτής της τάσης προχωρά ο πρόεδρος της Ενωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας, Απόστολος Ραυτόπουλος, ο οποίος περιγράφει με συγκεκριμένα παραδείγματα την επιβάρυνση που καλούνται να καλύψουν τα νοικοκυριά, κάνοντας λόγο για ανατιμήσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις αγγίζουν ακόμα και το 66%.
«Σήμερα σε σχέση με πέρυσι το σαρακοστιανό τραπέζι κυμαίνεται περίπου 20%-30% ακριβότερα. Στα κατεψυγμένα μάλιστα ξεκινούν οι αυξήσεις από 17% και σε ακραίες περιπτώσεις αγγίζουν το 66%. Δεν αποκλείεται ορισμένα είδη να δουν ακόμη μεγαλύτερες αυξήσεις όσο πλησιάζουμε στην Καθαρά Δευτέρα. Ισως ορισμένοι επαγγελματίες βρουν δικαιολογία τον κακό καιρό, ότι πιάσανε μικρότερη ψαριά» ανέφερε στη «δημοκρατία», ενώ εξέφρασε την πεποίθηση πως «οι καταναλωτές θα προτιμήσουν κατεψυγμένα είδη, όπως είναι τα καλαμαράκια και οι γαρίδες, ή θα επιλέξουν μικρότερες ποσότητες».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο συνολικό κόστος για μία τετραμελή οικογένεια, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την τιμή της γαρίδας, αλλά και τη σωρευτική επίδραση από τις αυξήσεις σε αλοιφές και χαλβά, που συμπληρώνουν το τραπέζι. «Οταν σήμερα η γαρίδα μεσαίου μεγέθους έχει φτάσει τα 40 ευρώ, μία τετραμελής οικογένεια τι θα κάνει; Θα δώσει μόνο για τις γαρίδες 80 ευρώ; Ας αναλογιστούμε και τις αυξήσεις στα οπωροκηπευτικά – έχει φτάσει το μαρούλι στο 1 ευρώ και 30 λεπτά, το ίδιο και το αγγούρι.
Οι τιμές συνεχώς ανεβαίνουν, συμπαρασύροντας και τα υπόλοιπα εδέσματα. Αυξήσεις ύψους 10%-20% καταγράφονται και σε αλοιφές, όπως είναι η ταραμοσαλάτα και η μελιτζανοσαλάτα, αλλά και στον χαλβά. Το ίδιο ισχύει και για κυδώνια, μύδια και όλα τα οστρακοειδή» τόνισε, ενώ κλείνοντας αναφέρθηκε και στη λαγάνα, που δεν λείπει ποτέ από το οικογενειακό τραπέζι: «Πλέον πωλείται τουλάχιστον 3,50-4 ευρώ. Σε γνωστές αλυσίδες μπορεί να τη βρει κανείς και 5 ευρώ. Και μιλάμε για 700 γραμμάρια. Ορισμένες οικογένειες πλέον προτιμούν να πάρουν και τις μικρές, των 350 γραμμαρίων».
Τα ψαρικά
Στο ίδιο μήκος κύματος και η αποτίμηση του προέδρου του Ινστιτούτου Καταναλωτών (ΙΝΚΑ) Γιώργου Λεχουρίτη, που κάνει λόγο για μέση αύξηση ύψους 15%, με ακόμα μεγαλύτερη επιβάρυνση στα φρέσκα ψάρια. Παραθέτοντας αναλυτικά τιμές ανά είδος, υπογραμμίζει τη δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι οικογένειες να διατηρήσουν τόσο την ποσότητα όσο και την ποιότητα των αγορών.
«Σε γενικές γραμμές το σαρακοστιανό τραπέζι είναι κατά περίπου 15% ακριβότερο. Δηλαδή γαρίδες, καλαμάρια, χταπόδια, όλα έχουν ακριβύνει. Βλέπουμε ότι και οι ελιές ακόμη έχουν αισθητά ανοδική τάση, όπως και το τουρσί. Τώρα, από εκεί και πέρα, οι τιμές των λαχανικών έχουν αυξηθεί επίσης, ίσως ξεπερνάνε και το 20%. Ειδικά προϊόντα όπως μαρούλι, αγγούρια, κρεμμυδάκια. Ο χαλβάς είναι στα ίδια περίπου επίπεδα, άντε να έχει μία αύξηση 5%», επισήμανε στη «δημοκρατία» και πρόσθεσε:
«Τα φρέσκα ψάρια έχουν ακριβύνει πάρα πολύ. Σήμερα δηλαδή συγκριτικά με πέρυσι καταγράφεται αύξηση 30%-35%, είτε λέγεται λαβράκι είτε λέγεται τσίπουρα ή λέγεται κεφαλόπουλο. Πέρυσι το κεφαλόπουλο είχε 6,5-7 ευρώ και φέτος μπορεί να ξεπεράσει σε περιπτώσεις και τα 9-9,5 ευρώ. Το λαβράκι φτάνει τα 12 ευρώ και η τσίπουρα ελευθέρας τα 20 ευρώ. Τα μπαρμπούνια 24-25 ευρώ και ο μπακαλιάρος τα 20-22 ευρώ. Το χταπόδι τα 24-25 ευρώ και η σουπιά 12-14 ευρώ».
Κοινός παρονομαστής των τοποθετήσεων είναι η εκτίμηση ότι οι καταναλωτές θα στραφούν σε μικρότερες ποσότητες ή σε πιο οικονομικές επιλογές. «Εννοείται ότι οι καταναλωτές θα μειώσουν τις ποσότητες. Το ζήτημα ωστόσο είναι ότι θα μειώσουν και την ποιότητα, προκειμένου να ταΐσουν την οικογένεια, και στο τέλος θα την πληρώσουν διπλά στα νοσοκομεία. Αυτό είναι το θέμα. Πώς μια τετραμελής οικογένεια θα κάνει τώρα Σαρακοστή;»
ΕΦΕΤ: Τι πρέπει να προσέχουν οι καταναλωτές
Η τιμή των εδεσμάτων του σαρακοστιανού τραπεζιού δεν είναι η μόνη που απαιτεί προσοχή, αφού οι καταναλωτές πρέπει να γνωρίζουν και ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά για ασφαλείς αγορές. Για τον λόγο αυτόν ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων δημοσίευσε χρήσιμες συμβουλές, προτρέποντας το κοινό να αγοράσει με υπευθυνότητα. Σε ό,τι αφορά τα κεφαλόποδα (σ.σ.: χταπόδια, καλαμάρια, σουπιές, θράψαλα), οι καταναλωτές πρέπει αρχικά να προσέχουν την οσμή και την επιφάνεια του σώματος.
«Η σάρκα να είναι συμπαγής και γυαλιστερή, ενώ τα μάτια να είναι ζωηρά χωρίς κηλίδες. Τα κατεψυγμένα κεφαλόποδα δεν πρέπει να πωλούνται με αλλοιωμένη χροιά. Μετά την απόψυξη το περιεχόμενο πρέπει να έχει το χρώμα και την οσμή νωπού προϊόντος. Τονίζεται ότι απαγορεύεται η απόψυξη στα καταστήματα πώλησης» αναφέρει ο ΕΦΕΤ και συνεχίζει με τα οστρακοειδή: «Εφόσον πωλούνται νωπά με κέλυφος, θα πρέπει να είναι ζωντανά και το περιεχόμενο υγρό, καθαρό και άοσμο. Για τα αποφλοιωμένα μύδια που πωλούνται πάνω σε πάγο παρατηρούμε αν η σάρκα τους είναι γυαλιστερή, συνεκτική και αναδίνει μυρωδιά θάλασσας».
Στη συνέχεια ο ΕΦΕΤ κάνει λόγο για τα μαλακόστρακα (σ.σ.: γαρίδες, καραβίδες, αστακοί). «Πρέπει να ελέγχουμε ότι δεν έχουν δυσάρεστη οσμή, αλλά αναδίνουν τη χαρακτηριστική οσμή της θάλασσας». «Το κεφάλι και ο θώρακας είναι ανοιχτόχρωμα, όχι μελανού χρώματος και δεν πρέπει να έχουν μαύρες κηλίδες», σημειώνει, ενώ κλείνοντας εφιστά την προσοχή στους καταναλωτές σχετικά με τις τροφικές αλλεργίες.
