Καταστάσεις που γυρίζουν τη χώρα δεκαετίες πίσω και δεν αρμόζουν σε ευρωπαϊκό κράτος, βιώνουν χιλιάδες κάτοικοι της Αίγινας. Από τις 17 Δεκεμβρίου 2025 λόγω βλάβης υποθαλάσσιου αγωγού, το νερό στο νησί είναι ακατάλληλο χωρίς να υπάρχει στον ορίζονται κάποιο σχέδιο διόρθωσης της βλάβης. Κι ενώ οι κάτοικοι έχουν συμφιλιωθεί με την ιδέα κατανάλωσης εμφιαλωμένου νερού για πόση και μαγείρεμα, όσοι έκαναν το λάθος να το χρησιμοποιήσουν για να κάνουν μπάνιο, έχουν σοβαρά προβλήματα δερματικών παθήσεων.
Την ίδια στιγμή εκτυλίσσεται ένα πινγκ πονγκ ευθυνών ανάμεσα στον Δήμο της Αίγινας και την Περιφέρεια Αττικής, κι ενώ προχθές παρενέβη και ο Συνήγορος του Πολίτη, που προσπαθεί να ξεδιαλύνει το κουβάρι.
Σε δηλώσεις του στο Action24, ο κ. Βασίλης Μουσουλέας, πρόεδρος Μορφωτικού Συλλόγου «Καποδίστριας» Αίγινας, κατήγγειλε: «Από τις 16 Δεκεμβρίου, κλείσαμε τους τρεις μήνες χωρίς νερό. Εάν συνεχιστεί και το Πάσχα, θα έχουμε πολύ μεγάλο πρόβλημα, αλλά μας έχουν διαβεβαιώσει πως τέλος του μηνός θα έχει αποκατασταθεί η βλάβη», πρόσθεσε.
«Το νερό είναι αρκετά επικίνδυνο, λόγω κωλοβακτηριδιών, ενώ δεν έχει άλλη πρακτική χρήση και, δυστυχώς, προσπαθούμε με εμφιαλωμένα να κάνουμε όλες μας τις δουλειές. Βέβαια, είναι αδύνατο να κάνουμε μπάνιο με εμφιαλωμένο νερό» σημείωσε ο κ. Μουσουλέας.
Η παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη
Η παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη συνδέεται με τη βλάβη που σημειώθηκε στον υποθαλάσσιο αγωγό ύδρευσης στις 17 Δεκεμβρίου 2025, γεγονός που οδήγησε σε αδυναμία παροχής νερού ανθρώπινης κατανάλωσης μέσω του δημοτικού δικτύου σε μεγάλο μέρος του νησιού.
Το πρόβλημα αυτό δεν είναι πρωτοφανές, καθώς αντίστοιχη σοβαρή βλάβη είχε σημειωθεί και τον Ιανουάριο του 2024, προκαλώντας διακοπή της υδροδότησης για περίπου δύο μήνες. Με αφορμή τη νέα κρίση, πολίτες και τοπικοί σύλλογοι υποστηρίζουν ότι δεν ελήφθησαν επαρκή προληπτικά μέτρα, ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη παροχή πόσιμου νερού σε περίπτωση νέας δυσλειτουργίας του αγωγού.
Οι αναφορές αυτές αποτέλεσαν τη βάση για την παρέμβαση της Ανεξάρτητης Αρχής, η οποία εξετάζει πλέον εάν έχουν τηρηθεί οι προβλεπόμενες διαδικασίες και οι συμβατικές υποχρεώσεις των εμπλεκόμενων φορέων.
Ζητήματα τήρησης συμβατικών υποχρεώσεων
Ένα από τα βασικά ζητήματα που τίθενται αφορά την τήρηση των συμβατικών όρων του έργου κατασκευής του υποθαλάσσιου αγωγού.
Σύμφωνα με τις αναφορές που εξετάζει ο Συνήγορος του Πολίτη, υπάρχουν αμφισβητήσεις σχετικά με:
- την ορθή κατασκευή του αγωγού,
- την τήρηση των τεχνικών προδιαγραφών,
- αλλά και τη διαδικασία αποκατάστασης της βλάβης.
Παράλληλα επισημαίνεται ότι, παρά τη μεγάλη σημασία του έργου για την υδροδότηση της Αίγινας, φαίνεται να υπάρχει έλλειψη ολοκληρωμένου σχεδίου διαχείρισης κινδύνου για περιπτώσεις βλάβης του συστήματος. Οι πολίτες κάνουν λόγο για απουσία εναλλακτικού σχεδίου υδροδότησης, ακόμη και τρία χρόνια μετά την έναρξη λειτουργίας του έργου και δύο χρόνια μετά την πρώτη μεγάλη βλάβη.
Ο Συνήγορος του Πολίτη ζητά από τις αρμόδιες αρχές να παρουσιάσουν:
- στοιχεία για τη λειτουργική παρακολούθηση του αγωγού,
- τις διαδικασίες εντοπισμού και αποκατάστασης βλαβών,
- το σύστημα διαχείρισης κινδύνου,
- καθώς και τα εναλλακτικά σενάρια υδροδότησης της Αίγινας σε περίπτωση νέας διακοπής λειτουργίας του αγωγού.
- Χρήση γεωτρήσεων και ζήτημα αδειοδοτήσεων
Μετά τη διακοπή λειτουργίας του υποθαλάσσιου αγωγού, ο Δήμος Αίγινας στράφηκε στην άντληση νερού από τοπικές γεωτρήσεις για την κάλυψη των υδρευτικών αναγκών του νησιού.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν τεθεί υπόψη του Συνηγόρου του Πολίτη, δεν είναι σαφές εάν έχουν εκδοθεί όλες οι απαραίτητες άδειες χρήσης νερού, όπως προβλέπει η σχετική νομοθεσία για τη διαχείριση υδατικών πόρων.
Η Ανεξάρτητη Αρχή ζητά διευκρινίσεις για:
- το καθεστώς αδειοδότησης των γεωτρήσεων,
- τη διαδικασία που ακολουθήθηκε για την έκδοση των σχετικών αδειών,
- τη συμβατότητα της χρήσης τους με τα εγκεκριμένα σχέδια διαχείρισης υδάτων,
- καθώς και τον έλεγχο τήρησης των όρων λειτουργίας τους.
Επιπλέον τίθεται το ερώτημα εάν οι γεωτρήσεις αποτελούν προβλεπόμενο στοιχείο του επιχειρησιακού σχεδίου υδροδότησης της Αίγινας ή αν χρησιμοποιήθηκαν ως έκτακτη λύση.
Έλεγχος ποιότητας του νερού
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ζήτημα της ποιότητας του νερού που διατίθεται μέσω του δημοτικού δικτύου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, δεν προκύπτουν επαρκή δεδομένα για τις αναλύσεις ποιότητας του νερού κατά την περίοδο που το δίκτυο τροφοδοτήθηκε αποκλειστικά από γεωτρήσεις μετά τη βλάβη του αγωγού.
Επιπλέον, ακόμη και για μεταγενέστερα χρονικά διαστήματα – όταν στο δίκτυο διοχετεύθηκε νερό μεταφερόμενο από την ΕΥΔΑΠ σε συνδυασμό με νερό γεωτρήσεων – δεν υπάρχουν διαθέσιμα πλήρη στοιχεία για τους σχετικούς ελέγχους.
Η Ανεξάρτητη Αρχή υπενθυμίζει ότι ο Δήμος, ως φορέας λειτουργίας του δικτύου ύδρευσης, έχει την ευθύνη:
- της παρακολούθησης της ποιότητας του πόσιμου νερού,
- της διενέργειας εργαστηριακών αναλύσεων,
- αλλά και της τακτικής ενημέρωσης των πολιτών για τα αποτελέσματα.
- Υπερβάσεις μικροβιολογικών παραμέτρων
Στο έγγραφο επισημαίνεται επίσης ότι, σύμφωνα με στοιχεία των υγειονομικών υπηρεσιών, σε πέντε δείγματα νερού είχαν καταγραφεί υπερβάσεις ενδεικτικών μικροβιολογικών παραμέτρων.
Το γεγονός αυτό ενισχύει την ανάγκη για πλήρη διαφάνεια ως προς τα αποτελέσματα των αναλύσεων και για σαφή ενημέρωση των πολιτών σχετικά με την καταλληλότητα του νερού για κατανάλωση.
Παράλληλα ζητείται από τον Δήμο να διευκρινίσει:
- ποιες διορθωτικές ενέργειες έγιναν,
- αν επιβλήθηκαν περιορισμοί στη χρήση του νερού,
- καθώς και ποια μέτρα σχεδιάζονται για τη μελλοντική ασφάλεια της υδροδότησης.
- Ζητούνται απαντήσεις και σχέδιο για το μέλλον
Ο Συνήγορος του Πολίτη ζητά από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να αποστείλουν πλήρη στοιχεία για:
- την παρακολούθηση της ποιότητας του νερού από τον Δεκέμβριο του 2025 έως σήμερα,
- τις ενέργειες αποκατάστασης της βλάβης,
- τα βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα έργα που σχεδιάζονται για την ασφάλεια της υδροδότησης της Αίγινας,
- καθώς και την πολιτική κοστολόγησης του νερού για το διάστημα της κρίσης.
Το έγγραφο κοινοποιήθηκε επίσης στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, στη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) και στην ΕΥΔΑΠ, προκειμένου να διατυπώσουν και αυτές τις απόψεις ή τις ενέργειές τους στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους.
