Ο Απόστολος Παληός είναι σολίστ πιάνου και Δρ. Μουσικολογίας. Έχει χαρακτηριστεί ως «εξαιρετικά προικισμένος μουσικός και καταπληκτικός πιανίστας» (Cyprien Katsaris), «ασυνήθιστα χαρισματικός, επικοινωνιακός και αφοσιωμένος μουσικός, με σπουδαία φινέτσα, εκφραστικότητα και ισχυρή καλλιτεχνική ταυτότητα» (Yonty Solomon) και ως «ένας από τους πιο ξεχωριστούς πιανίστες των ημερών μας» (Aldo Ciccolini).
Γεννημένος στην Καρδίτσα, είναι διπλωματούχος πιάνου και θεωρητικών από το ΔΩ Λάρισας, πτυχιούχος του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ και αριστούχος διδάκτωρ του ιδίου Τμήματος καθώς και απόφοιτος των Μουσικών Πανεπιστημίων Βερολίνου και Λειψίας, όπου μαθήτευσε με τους G. Sava και M. Tomas αποκτώντας σολιστικό δίπλωμα και Master με άριστα παμψηφεί και διάκριση. Παράλληλα, μελέτησε μουσική δωματίου και διεύθυνση ορχήστρας, ενώ η καλλιτεχνική του πορεία διαμορφώθηκε καθοριστικά μέσα από τη μαθητεία του κοντά σε κορυφαίους μουσικούς, όπως οι A. Ciccolini, M. Perahia, C. Katsaris, Y. Solomon, R. Szidon και Γ. Χατζηνίκος.
Έχει υπάρξει υπότροφος των Ιδρυμάτων Ι. Κωστόπουλου, Κόσμος εν Αρμονία, του Κρατιδίου της Σαξονίας, του Friedrich Ebert Stiftung και του ΙΚΥ, ενώ έχει τιμηθεί με βραβεία σε διεθνείς διαγωνισμούς πιάνου, μουσικής δωματίου και σύνθεσης στην Ελλάδα και το εξωτερικό (Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία). Ανάμεσα στις διακρίσεις του ξεχωρίζουν ο Έπαινος της Ακαδημίας Αθηνών, το Βραβείο Gina Bachauer του Ιδρύματος World in Harmony και τα βραβεία «Καλύτερου Νέου Καλλιτέχνη της Χρονιάς» και «Καλύτερου Δίσκου από Έλληνα Καλλιτέχνη» από την Ένωση Ελλήνων Κριτικών Θεάτρου και Μουσικής.
Ως σολίστ έχει εμφανιστεί σε σημαντικά διεθνή φεστιβάλ και συναυλίες (Ελλάδα , Γερμανία, Αγγλία, Γαλλία, Ισπανία, Αυστρία, Ρωσία, Νορβηγία, Ρουμανία, Κύπρο, Τουρκία, Αίγυπτο, Χιλή, Η.Π.Α., Κίνα) και σε εμβληματικές αίθουσες όπως η Philharmonie του Βερολίνου, το Konzerthaus της Βιέννης, το Carnegie Hall της Νέας Υόρκης, η Φιλαρμονική του Όσλο, το Auditorio de Falla της Γρανάδας, το Ηρώδειο, το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και Θεσσαλονίκης, ενώ έχει συμπράξει με όλες τις ελληνικές ορχήστρες καθώς και με σημαντικές ορχήστρες του εξωτερικού, όπως η Συμφωνική Ορχήστρα Βερολίνου και η Orquesta Ciudad de Granada. Στο ρεπερτόριο του συχνά περιλαμβάνονται έργα σε πρώτες παγκόσμιες εκτελέσεις.
Η δισκογραφική του δραστηριότητα μεταξύ άλλων περιλαμβάνει συνεργασίες με την δισκογραφική εταιρεία Naxos. Ακόμα, υπήρξε μέλος του γερμανικού πιανιστικού κουαρτέτου Aurora και του συνόλου σύγχρονης μουσικής Ergon Ensemble και διετέλεσε καλλιτεχνικός διευθυντής του διεθνούς κύκλου συναυλιών Νέοι κλασικοί.
Έχει διδάξει στα Τμήματα Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ και ΠΑΜΑΚ, από το 2026 είναι επίκουρος καθηγητής του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ. Το ερευνητικό του έργο έχει παρουσιαστεί σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια.
- ΣΧΕΤΙΚΆ ΜΕ ΤΑ ΈΡΓΑ ΤΗΣ ΣΥΝΑΥΛΊΑΣ
Το πρόγραμμα της συναυλίας αποτελεί μία ιδιαίτερη μουσική διαδρομή που εστιάζει στην πνευματικότητα των ημερών συνδέοντας τη φιλοσοφική σκέψη της Ανατολής και της Δύσης με τη διαχρονική δύναμη του «Ύμνου της αγάπης», του Αποστόλου Παύλου. Στο επίκεντρο της Πασχαλινής Συναυλίας Αγάπης βρίσκονται τρία έργα του συνθέτη Θωμά Μπακαλάκου, τα οποία παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό, προσεγγίζοντας με συμφωνικό ήχο κορυφαία ζητήματα του πνεύματος: από την παράλληλη πορεία των αρχαίων Ελλήνων και Κινέζων φιλοσόφων, μέχρι τη μελοποίηση του κειμένου του Αποστόλου Παύλου σε μορφή ορατορίου.
Με ιδιαίτερη χαρά και τιμή ανταποκρίθηκα στην πρόσκληση του συνθέτη να διευθύνω τα έργα του, καθώς έχω ασχοληθεί και ηχογραφήσει άλλες συνθέσεις του στο παρελθόν.
Μέσα από τα έργα της Πασχαλινής Συναυλίας Αγάπης, αλλά και όλης της εργογραφίας του Θωμά Μπακαλάκου, ο συνθέτης παρουσιάζει μια νέα πρόταση μουσικής σύνθεσης. Κατά τον συνθέτη, υπάρχουν τρεις διακριτές γλώσσες: η ομιλούμενη, η μουσική γλώσσα και η γλώσσα χειρονομίας. Αυτές οι γλώσσες υπάρχουν σε κάθε λαό.
Ο Θωμάς Μπακαλάκος αξιοποιεί τις τρεις γλώσσες ώστε να επιδρά η Ελληνική ομιλούμενη γλώσσα γόνιμα στη μουσική. Αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας είναι τα έργα που θα παρουσιαστούν στη συναυλία, τα οποία αποτελούν ένα μικρό μέρος της εργογραφίας του συνθέτη και έχουν ιδιότητες και χαρακτηριστικά που τα καθιστούν έργα Ελληνικά.
Ο Θωμάς Μπακαλάκος, εντελώς συνειδητά και στρατευμένα, συνθέτει τα έργα του στην Ελληνική Μουσική Γλώσσα προκειμένου, όπως λέει χαρακτηριστικά «να τα καταλαβαίνουν οι Έλληνες και να τα χαίρονται, καθώς η μουσική τους είναι σαν να σου μιλάει ελληνικά, αλλά να τα σέβονται και οι ξένοι».
Συγκεκριμένα, θα παρουσιαστούν τα έργα:
Ύμνος στη Φιλοσοφία – Μια περιπλάνηση στο συνεκτικό χώρο της ελληνικής και κινεζικής φιλοσοφίας, για ορχήστρα εγχόρδων.
Η παράλληλη φιλοσοφική σκέψη του ελληνικού και κινεζικού λαού στην αρχαιότητα, έδωσε πολλά ζευγάρια φιλοσόφων με πολλά κοινά σημεία στη σκέψη τους: Κομφούκιος και Σωκράτης, Ξουνζί και Αριστοτέλης, Μένσιος και Πλάτωνας, Σίμα Τσιέν και Ηρόδοτος.
Επί τον τύπον των ήλων – Θωμάς, για ορχήστρα εγχόρδων και κόρνο.
Το έργο έχει ως μότο το στίχο «Άστραψε φως και γνώρισεν ο νιος τον εαυτό του» από το έργο του Διονυσίου Σολωμού «Ο Πόρφυρας». Έχει τέσσερα μέρη με το κάθε ένα από αυτά να αποτελεί ένα στάδιο της προσωπικής πορείας προς την κατάκτηση της αυτογνωσίας. Ένα μουσικό ταξίδι για τον ακροατή προς τον εσωτερικό του κόσμο προκειμένου να γνωρίσει τον εαυτό του, ως προϋπόθεση για να συναντήσει ξανά την αγάπη που παραμέλησε και να την οδηγήσει με μια θριαμβευτική έξοδο από τα βάθη της ψυχής στον έξω κόσμο κάνοντάς τη οδηγό στη ζωή του.
Το πρώτο μέρος εκφράζει τους προβληματισμούς του ανθρώπου, το δεύτερο την απόφασή του να πραγματοποιήσει τελικά το ταξίδι, το τρίτο μέρος περιγράφει την καταβύθιση του ανθρώπου στα έγκατα της ψυχής του και το τελευταίο τη θριαμβευτική έξοδο.
Η συμφωνία της αγάπης, για συμφωνική ορχήστρα, μικτή χορωδία και τέσσερις σολίστες.
Πρόκειται για τη μελοποίηση του «Ύμνου της αγάπης» του Αποστόλου Παύλου σε μορφή ορατορίου. Ο συνθέτης απέφυγε κάθε παρέμβαση-επεξεργασία στο κείμενο, καθώς επιθυμούσε να μελοποιήσει το κείμενο του Ύμνου της Αγάπης ακριβώς όπως μας το παρέδωσε ο Απόστολος Παύλος, όχι ως αποτέλεσμα αντιπαράθεσης της μουσικής με το λόγο, αλλά θεωρώντας ως δεδομένη τη συγγένεια και τη συνάφεια της λειτουργίας του λόγου με εκείνη της μουσικής.
Συνέλαβε μουσικά το νοηματικό περιεχόμενο της γλώσσας του κειμένου αναδεικνύοντας τις φωνητικές λέξεις της Ελληνικής Ομιλούμενης Γλώσσας σε μουσικές λέξεις της Ελληνικής Μουσικής Γλώσσας, ώστε η παρτιτούρα του έργου να εκφράζει έναν καθαρό ελληνικό μουσικό λόγο αναβλύζοντας ελληνικότητα.
- ΣΧΕΤΙΚΆ ΜΕ ΤΟ ΈΡΓΟ ΤΟΥ ΣΥΝΘΈΤΗ
Ο Θωμάς Μπακαλάκος αποτελεί μία ιδιαίτερη περίπτωση συνθέτη με πλούσια εργογραφία και μακρά διαδρομή. Έχοντας εξελίξει την αρχική συνθετική του ενασχόληση με το έντεχνο λαϊκό τραγούδι μεταφερόμενος στο συνθετικό πεδίο της δυτικής έντεχνης μουσικής, επιλέγει στα έργα του επιλέγει μία προσωπική μίξη ατονικού και τονικού συνθετικού ιδιώματος φανερώνοντας ένα τρόπο δημιουργικής αφομοίωσης της δημοτικής κυρίως μουσικής παράδοσης στη λόγια ελληνική συνθετική παραγωγή.
Ο συγκερασμός των μουσικών συστημάτων ως «εργαλείων έκφρασης» υπηρετεί το προσωπικό του όραμα να παραδώσει στην ελληνική κοινωνία μουσικά έργα σύγχρονης μουσικής, με τα οποία αυτή να μπορεί να ταυτιστεί και να επιτύχει ψυχική, συναισθηματική σύζευξη και αισθητική επικοινωνία, ώστε να καλλιεργήσει μία μουσική κοινότητα με κοινά «μουσικά ταξίδια».
Τα έργα του Μπακαλάκου φέροντας μοντέρνα στοιχεία μεν, χωρίς ηχητικές ακρότητες δε, στοχεύουν να αποτελέσουν τη γέφυρα προκειμένου να προσεγγίσει ακόμα και ο μη μυημένος Έλληνας ακροατής τη σύγχρονη μουσική, καθώς είναι έργα γραμμένα στην ελληνική μουσική γλώσσα και την ομιλούμενη ελληνική γλώσσα που αποτελούν τους δύο πυλώνες, στους οποίους στηρίζει το οικοδόμημα της μουσικής του πρότασης για τη σύνθεση έργων μουσικής χαρακτηριστικά ελληνικής.
Οι δημιουργίες του συνθέτη λειτουργούν ως αφορμή για την απόδοση βιωματικών θεματικών που αφορούν τη μυθολογία, τη θρησκευτικότητα, ιστορικά γεγονότα, σκηνές της καθημερινότητας, στιγμιότυπα και έθιμα από την κοινωνική ζωή, πορτραίτα και ιστορίες ανθρώπων.
Με αυτό τον τρόπο αναδεικνύεται τελικά η αξία τους ως άυλο σύμβολο του συλλογικού ασυνείδητου και της πολιτιστικής μνήμης αλλά και η καίρια συμβολή τους στη σμίλευση ακόμα και στον 21ο αι. συνθετικών έργων με έντονα εθνικό χρώμα σε μια εποχή έκδηλης παγκοσμιότητας και κατάργησης συνόρων, ώστε ο σύγχρονος διεθνοποιημένος άνθρωπος να θυμηθεί μέσω της διαχρονικότητας της τέχνης τις πολιτισμικές του ρίζες και την προέλευσή του.
