Σοβαρές παραβιάσεις που αγγίζουν τόσο την ανθρώπινη αξιοπρέπεια όσο και τη νομιμότητα στη διαχείριση ευάλωτων πολιτών αποκαλύπτει έλεγχος της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας σε μονάδα ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης στη δυτική Ελλάδα. Τα ευρήματα σκιαγραφούν μια εικόνα βαθιάς δυσλειτουργίας, με την φροντίδα να μετατρέπεται σε κακομεταχείριση.
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από κλιμάκιο Επιθεωρητών-Ελεγκτών της Αρχής στην Πάτρα, με τη συνδρομή πραγματογνωμόνων και κατόπιν επώνυμης καταγγελίας πρώην εργαζομένου στο υπουργείο Υγείας, έφερε στο «φως» περιστατικά που προκαλούν έντονη ανησυχία. Ανάμεσά τους, επιβεβαιώθηκε τουλάχιστον ένα περιστατικό καθήλωσης ενοίκου, ενώ από καταθέσεις προέκυψαν και άλλες περιπτώσεις περιορισμού, οι οποίες δεν είχαν καταγραφεί όπως προβλέπεται.
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί η απουσία του επιστημονικά υπεύθυνου από την καθημερινή λειτουργία της μονάδας. Όπως διαπιστώθηκε, δεν βρισκόταν στον χώρο, καθώς διαμένει εκτός περιοχής και παρείχε οδηγίες εξ αποστάσεως, τις οποίες επικύρωνε εκ των υστέρων, γεγονός που εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την ουσιαστική εποπτεία κρίσιμων πρακτικών.
Εκτεταμένες δυσλειτουργίες
Παράλληλα, ο έλεγχος ανέδειξε εκτεταμένες δυσλειτουργίες στη διαχείριση των οικονομικών των φιλοξενούμενων. Καταγράφηκαν σημαντικές δαπάνες που πραγματοποιούνταν από συντάξεις και επιδόματα των ενοίκων, παρότι αυτές θα μπορούσαν να καλυφθούν από δημόσια χρηματοδότηση. Επιπλέον, εφαρμοζόταν σύστημα «εκ περιτροπής» χρέωσης εξόδων, πρακτική που εγείρει ζητήματα διαφάνειας, ιδίως δεδομένης της γνωστικής κατάστασης πολλών ενοίκων.
Ακόμη πιο σοβαρές κρίνονται οι πρακτικές που αφορούν στην παραλαβή χρημάτων. Σύμφωνα με τα ευρήματα, εργαζόμενοι της δομής εισέπρατταν συντάξεις υπογράφοντας με τα αρχικά των δικαιούχων, χωρίς νόμιμη εξουσιοδότηση. Σε μία μάλιστα περίπτωση, διαπιστώθηκε ότι σύνταξη ενοίκου εισπράχθηκε ακόμη και 15 ημέρες μετά τον θάνατό του.
Η διερεύνηση επεκτάθηκε και στις συνθήκες θανάτου δύο ενοίκων. Ο πραγματογνώμονας ιατρός εντόπισε σοβαρές παραλείψεις, καθώς σε μία περίπτωση το νοσηλευτικό προσωπικό δεν ενημέρωσε εγκαίρως γιατρό για επιδείνωση της υγείας κατά τη διάρκεια της νύχτας. Επιπλέον, καταγράφηκε ασυμφωνία μεταξύ του ιατρικού πιστοποιητικού θανάτου και των στοιχείων του ΕΚΑΒ, καθώς ο γιατρός δήλωσε ως τόπο θανάτου το νοσοκομείο, ενώ ο ασθενής είχε ήδη καταλήξει εντός της δομής.
Μετά την ενημέρωση των αρχών, εισαγγελική παρέμβαση οδήγησε στην εκκίνηση διαδικασίας δικαστικής συμπαράστασης για ένοικο χωρίς οικογενειακή υποστήριξη. Παράλληλα, αποκαλύφθηκε ότι προσωπικά αντικείμενα της συγκεκριμένης ενοίκου είχαν μεταφερθεί αυθαίρετα στη δομή και καταγραφεί ως εξοπλισμός.
Στο μικροσκόπιο βρίσκονται και πιθανές πειθαρχικές ευθύνες υπαλλήλων της τοπικής αυτοδιοίκησης, οι οποίοι συμμετείχαν σε διαδικασίες εισαγωγής ενοίκων, ενώ η συνολική εικόνα της μονάδας καταδεικνύει σοβαρές ελλείψεις στη λειτουργία της. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ξεπερασμένος εσωτερικός κανονισμός, ανεπαρκής επίτευξη στόχων ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης, καθώς και προσωπικό χωρίς την απαιτούμενη εμπειρία στον τομέα της ψυχικής υγείας. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι κατά τις προσλήψεις δεν είχαν προσκομιστεί τα απαραίτητα πιστοποιητικά ποινικού μητρώου.
Η έκθεση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας έχει ήδη διαβιβαστεί στην Εισαγγελία Εφετών Αθηνών, η οποία καλείται πλέον να αξιολογήσει ποινικά τα ευρήματα, σε μια υπόθεση που ανοίγει ευρύτερη συζήτηση για την εποπτεία και τη λειτουργία δομών φροντίδας ευάλωτων ομάδων.
