Μια σημαντική σελίδα για την ελληνική ιατρική και τη ρομποτική χειρουργική γράφτηκε με την επιτυχή πραγματοποίηση επέμβασης εξ αποστάσεως, με τον χειρουργό να βρίσκεται στην Κίνα και τον ασθενή στην Αθήνα. Η διαδικασία πραγματοποιήθηκε χωρίς την παραμικρή καθυστέρηση στη μετάδοση των εντολών, αποδεικνύοντας ότι η τηλεχειρουργική περνά πλέον από το στάδιο της θεωρίας στην κλινική πράξη.
Πρωταγωνιστής της πρωτοποριακής επέμβασης ήταν ο καθηγητής Ιατρικής και διευθυντής της Ουρολογικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Πατρών, Ευάγγελος Λιάτσικος, ο οποίος χειρούργησε ασθενή με καρκίνο του προστάτη ενώ βρισκόταν στη Γιουχάν της Κίνας, σε απόσταση περίπου 8.000 χιλιομέτρων από το χειρουργείο στην Αθήνα.
Η επέμβαση αφορούσε ρομποτική ριζική προστατεκτομή και, όπως εξήγησε ο ίδιος, το πιο εντυπωσιακό στοιχείο ήταν ότι οι κινήσεις του μεταφέρονταν στο ρομποτικό σύστημα σε πραγματικό χρόνο, χωρίς καμία υστέρηση.
«Κάθεσαι κανονικά, χειρουργείς έναν άνθρωπο ο οποίος είναι τόσο μακριά. Αλλά το συγκλονιστικό είναι ότι δεν υπήρχε καμία καθυστέρηση. Καμία καθυστέρηση. Ήταν σαν να ήτανε σαν να ήμουνα δίπλα. Και αυτό είναι φανταστικό», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η τεχνολογία που έκανε εφικτή την τηλεχειρουργική
Καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία της επέμβασης διαδραμάτισε η νέα γενιά δικτύων οπτικών ινών, μέσω των οποίων μεταδόθηκαν οι εντολές του χειρουργού προς το ρομποτικό σύστημα με ελάχιστο χρόνο απόκρισης.
Όπως εξήγησε ο κ. Λιάτσικος, η σύνδεση βασίστηκε σε αποκλειστικές τηλεπικοινωνιακές γραμμές υψηλής ταχύτητας. Οι κινεζικές υποδομές εξασφάλισαν τη σύνδεση μεταξύ Κίνας και Φρανκφούρτης, ενώ από εκεί δημιουργήθηκε αντίστοιχη σύνδεση έως την Αθήνα:
«Αυτή η σύζευξη γίνεται με αποκλειστικές γραμμές, δικτυακές γραμμές. Οι Κινέζοι έχουν εξασφαλίσει το Κίνα-Φρανκφούρτη. Αυτό το έχουνε σε υπερταχεία σύνδεση και μετά εμείς εξασφαλίσαμε το Φρανκφούρτη-Αθήνα. Πλέον η τεχνολογία μέρα με τη μέρα εξελίσσεται τόσο πολύ που ο δορυφόρος, που κάποτε μας φαινότανε σούπερ, τώρα υπολείπεται. Υπολείπεται. Δηλαδή, πλέον δεν τα κάνουμε δορυφορικά αυτά, τα κάνουμε με σύνδεση οπτικών ινών. Άρα λοιπόν, αυτό είναι το καινούργιο. Η τεχνολογία και η χειρουργική και η ρομποτική υπήρχε και πριν, απλώς τώρα τα ρομποτικά μηχανήματα μπορούν να υποστηριχθούν από τη σύνδεση αυτή και την ταχύτητα αυτή, για να μπορούν να δώσουνε ένα τέλειο αποτέλεσμα».
Από τη διάγνωση στη θεραπεία
Ο καθηγητής επισήμανε ότι η τηλεϊατρική εισέρχεται πλέον σε μια νέα εποχή, καθώς μέχρι σήμερα χρησιμοποιούνταν κυρίως για διαγνωστικούς σκοπούς, όπως η αξιολόγηση εξετάσεων και απεικονιστικών δεδομένων.
Πλέον, όμως, η ίδια τεχνολογία μπορεί να αξιοποιηθεί και για την πραγματοποίηση χειρουργικών επεμβάσεων, ανοίγοντας νέους δρόμους στην παροχή εξειδικευμένης ιατρικής φροντίδας.
Όπως ανέφερε, ο ασθενής ήταν πλήρως ενημερωμένος για τη διαδικασία και δεν εξέφρασε φόβους ή επιφυλάξεις, ενώ εκτίμησε ότι τα επόμενα χρόνια η ρομποτική τηλεχειρουργική θα εφαρμόζεται ολοένα και συχνότερα:
«Μέχρι τώρα η τηλεϊατρική ήτανε μόνο διαγνωστική. Δηλαδή, ένα καρδιογράφημα, μια απεικόνιση. Τώρα γίνεται θεραπευτική. Η η λογική που φτιαχτήκανε τα ρομποτικά μηχανήματα πριν από πολλά χρόνια, είναι για να μπορούν οι Αμερικάνοι να χειρουργούνε στο πεδίο μάχης. Δηλαδή, να υπάρχει ο γιατρός στο κεντρικό νοσοκομείο και να χειρουργεί στο πεδίο μάχης. Αυτό δεν μπορούσε να γίνει λόγω συνδεσιμότητας. Τώρα βλέπετε ότι σιγά-σιγά μπαίνουμε σε μια διαδικασία που είναι τελείως… φαντασμαγορική».
Οι προοπτικές για την Ελλάδα και τις απομακρυσμένες περιοχές
Ο Ευάγγελος Λιάτσικος υπογράμμισε ότι η τηλεχειρουργική δεν αποτελεί πλέον ένα σενάριο επιστημονικής φαντασίας, αλλά μια τεχνολογία που εξελίσσεται με ταχύτατους ρυθμούς και μπορεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο παροχής υπηρεσιών υγείας.
Όπως εξήγησε, η δυνατότητα εξειδικευμένων χειρουργών να επεμβαίνουν ή να εκπαιδεύουν συναδέλφους τους από χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντική για περιοχές με περιορισμένη πρόσβαση σε εξειδικευμένες ιατρικές υπηρεσίες, όπως τα ελληνικά νησιά και άλλες απομακρυσμένες περιοχές της χώρας.
Παράλληλα, εξέφρασε την πεποίθηση ότι η Ελλάδα διαθέτει τόσο το επιστημονικό προσωπικό όσο και τις τεχνολογικές δυνατότητες για να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανάπτυξη και εφαρμογή τέτοιων καινοτόμων μεθόδων, οι οποίες αναμένεται να σηματοδοτήσουν τη νέα εποχή της χειρουργικής.
