Η Ουκρανία, που έχει πλέον απλωθεί πάνω στον… χασάπικο πάγκο των εχθρών αλλά και των «συμμάχων» της, προσφέρει σημαντικά μαθήματα σύγχρονης γεωπολιτικής, το εξής ένα: Αν μπεις σε πόλεμο, μπορεί και να τον χάσεις, παρά τις υποσχέσεις εκείνων που σε έσπρωξαν στη θανάσιμη περιπέτεια.
Αυτή η χώρα, που πιέζεται να συνθηκολογήσει είτε από αφέλεια (ή και δόλο) της ηγεσίας της είτε από ατυχείς στρατηγικούς υπολογισμούς, επένδυσε υπέρμετρα στις διαβεβαιώσεις των δυτικών «συμμάχων» και βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με τεράστιους κινδύνους. Η υπερβολική εξάρτηση από πολιτικούς, στρατιωτικούς και οικονομικούς παράγοντες της αλλοδαπής οδήγησε σε μια κατάσταση όπου η ίδια η Ουκρανία μοιάζει αναγκασμένη να παραχωρήσει γη και ύδωρ όχι μόνο εδαφικά αλλά και θεσμικά, με συνέπειες που θα καθορίσουν το μέλλον της για δεκαετίες.
Οι «αβαρίες» που αναμένεται να υποστεί, εφόσον ολοκληρωθεί η μοιραία διαδρομή, είναι πολλές. Θα χάσει εδάφη. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα υποστεί απομείωση της πολιτικής κυριαρχίας της. Η εξάρτησή της από εξωτερική χρηματοδότηση και επιτήρηση θεωρείται δεδομένη, όπως και ο περιορισμός δυνατότητας χάραξης ανεξάρτητης εξωτερικής πολιτικής και η υποβάθμιση -έως εξαφάνιση- κρίσιμων υποδομών. Οι πιο δυσάρεστες όλων των συνεπειών του πολέμου είναι οι ανθρώπινες απώλειες, η κόπωση και ο διχασμός στην ουκρανική κοινωνία, που θα χρειαστεί δεκαετίες για να επουλώσει τα τραύματά της και να ξαναβρεί την αυτοπεποίθησή της. Αυτά συμβαίνουν, όταν ένα κράτος παρασύρεται από υποσχέσεις που δεν συνοδεύονται από ρεαλιστικές εγγυήσεις.
Για εμάς, ως χώρα σε εξίσου ευαίσθητη γειτονιά, το μάθημα είναι ξεκάθαρο: Κανένας «σύμμαχος» δεν αγαπά τα συμφέροντά μας περισσότερο από εμάς. Η στρατηγική αυτονομία μας αποτελεί προϋπόθεση συλλογικής επιβίωσης. Η κριτική αξιολόγηση των δεσμεύσεων τρίτων, η αποφυγή της άκριτης ευθυγράμμισης με ξένα συμφέροντα και η διατήρηση ισορροπιών αποτελούν απαραίτητα εργαλεία για κάθε σοβαρή ηγεσία.
Η Ουκρανία υπενθυμίζει με δραματικό τρόπο ότι οι υποσχέσεις έχουν ημερομηνία λήξης και ένα έθνος που παραδίδει τον στρατηγικό του σχεδιασμό σε ξένα χέρια παίζει με την ίδια του την υπόσταση. Για τη χώρα μας το μήνυμα είναι πιο επίκαιρο από ποτέ: Οι υποσχέσεις των συμμάχων αξίζουν λιγότερο από τις «λίρες» που βάζουν οι ζαχαροπλάστες στις βασιλόπιτες.
