Χθες το YouTube συμπλήρωσε 21 χρόνια ζωής. Υπό μίαν έννοια «ενηλικιώθηκε». Αυτό το μέσο άλλαξε δραστικά και το τηλεοπτικό τοπίο και γενικότερα την επικοινωνία και τον χώρο της ενημέρωσης. Από μια πλατφόρμα διαμοιρασμού ερασιτεχνικών βίντεο εξελίχθηκε σε παγκόσμιο κόμβο πληροφόρησης, ψυχαγωγίας και πολιτικής επιρροής. Η ενηλικίωσή του σηματοδοτεί τη μετάβαση σε μια εποχή όπου η ταχύτητα προηγείται της σκέψης και εκείνοι που σχεδιάζουν τον αλγόριθμο διαμορφώνουν την ατζέντα.
Οι νέες συνθήκες είναι σαφώς πιο απαιτητικές και πιο επικίνδυνες από εκείνες που γνώριζαν οι παραδοσιακές αίθουσες σύνταξης. Το διαδίκτυο πολλαπλασίασε την ταχύτητα διάδοσης της είδησης σε βαθμό που η πίεση για άμεση ανάρτηση συχνά καταστέλλει τη βούληση για διασταύρωση και αξιοπιστία. Η ποιότητα της ενημέρωσης έχει υποστεί σοβαρή φθορά. Η χρήση της γλώσσας απεμπλουτίστηκε, οι τίτλοι σχεδιάζονται για να προκαλούν ακραίες αντιδράσεις, ενώ οι ανεξακρίβωτες πληροφορίες διακινούνται με ρυθμό που καθιστά δύσκολη την εκ των υστέρων αποκατάσταση της αλήθειας. Το πάθος για πρωτιά υπερνικά την εγκυρότητα και το μερικό παρουσιάζεται σαν όλον, το άκρο σαν μέσος όρος.
Παράλληλα, τα μέσα εκδημοκρατίστηκαν. Ο καθένας μπορεί να δημιουργήσει το δικό του «κανάλι» και να απευθυνθεί σε δυνητικά απεριόριστο κοινό. Στην καλύτερη εκδοχή, αυτή η εξέλιξη διευρύνει τον πλουραλισμό και αναδεικνύει φωνές που παλαιότερα έμεναν στο περιθώριο. Στη χειρότερη, ανοίγει τον δρόμο σε αυθαίρετες κρίσεις, θεωρίες χωρίς τεκμηρίωση και προσωπικές ιδιοτελείς ατζέντες ή εμμονές που βαφτίζονται ενημέρωση. Ο εκδημοκρατισμός των μέσων περιόρισε τη μονοκρατορία των παραδοσιακών, συστημικών ΜΜΕ, όμως η δυναμική αυτή απειλείται από τις συγχωνεύσεις γιγάντιων διαδικτυακών και τεχνολογικών εταιριών, οι οποίες συγκεντρώνουν ισχύ σε κλίμακα άνευ προηγουμένου και διαμορφώνουν ολιγοπωλιακές συνθήκες σε πλανητικό επίπεδο.
Στην Ελλάδα το τοπίο αυτό επιβαρύνθηκε από τη σκιά της χρεοκοπίας, που αποδυνάμωσε οργανισμούς και δοκίμασε την αντοχή της δημοσιογραφίας. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον η «δημοκρατία» μας κατόρθωσε να επιβιώσει και να διακριθεί και για την ακρίβεια των ρεπορτάζ και της αρθρογραφίας της και για τη μαχητικότητά της. Με σταθερή αναφορά στον πατριωτισμό, στην πίστη στον Χριστό και στις παραδοσιακές αξίες, επιλέξαμε την πεπατημένη της τήρησης της δημοσιογραφικής δεοντολογίας. Σε μια εποχή θορύβου και σύγχυσης, η επιμονή στην τεκμηριωμένη ενημέρωση, στην καθαρότητα των προθέσεων και στον σεβασμό της ελληνικής γλώσσας συνιστούν προσφορά στο έθνος και στον λαό.
Οπως όλα δείχνουν, η τεχνολογία δεν πρόκειται να επιβραδύνει. Η πληροφορία θα συνεχίσει να κυκλοφορεί με καταιγιστικούς ρυθμούς. Το ζητούμενο είναι η καλλιέργεια κριτικής σκέψης και η επαναφορά της ευθύνης στον πομπό και τον δέκτη. Χωρίς αυτά η υπερπληροφόρηση θα παραγάγει φανατισμό, άγνοια και θα συμβάλει στην αντικατάσταση των εθνικών συνόλων με νεοταξικό χυλό.
Από τη στήλη «Η θέση μας» της «Δημοκρατίας»
