Στην Ελλάδα γίνεται κι αυτό το παράξενο: Νάνοι προσπαθούν να πετύχουν με πέτρες μια άφταστη βουνοκορφή της μουσικήςΤα αγάλματα ήταν χρωματισμένα. Αυτά που κοιτάζουμε και θαυμάζουμε στην αγνή λευκότητά τους είχαν χρώμα, έντονο, σαφώς διακριτό. Στο βιβλίο του Δημήτρη Πλάντζου «Ελληνική Τέχνη και Αρχαιολογία 1200-30 π.Χ.» (σ.σ.: 118-119) διαβάζουμε: «Ενα ιδιαίτερο τυπολογικό στοιχείο της κόρης, αυτονόητο για την αρχαϊκή και την κλασική πλαστική, είναι και η χρήση του χρώματος. Αν και απαντά και στους κούρους -όπως και σε κάθε άλλο τύπο της αρχαϊκής πλαστικής- το χρώμα ήταν ιδιαίτερα εμφανές στα αγάλματα των αρχαϊκών κορών. […] Με χρώμα αποδιδόταν η κόμη αλλά και η σάρκα των μορφών. […] Λόγω της κακής διατήρησης του χρώματος πάνω στην επιφάνεια των γλυπτών, συχνά οι σημερινοί θεατές τους -ακόμη και οι ίδιοι οι αρχαιολόγοι- ξεχνούν πόσο βασικό συστατικό στοιχείο της αισθητικής των αρχαίων αγαλμάτων ήταν ο χρωματικός τους διάκοσμος». Με την πάροδο του χρόνου έφυγε το χρώμα και έμεινε η ψυχή του έργου, η μορφή, το πηγαίο, πρωτογενές υλικό του.
Ο Μίκης Θεοδωράκης είναι ένας Ελληνας καλλιτέχνης της κλασικής αρχαιότητας που γεννήθηκε μετά Χριστόν. Ο χαρακτηρισμός προέρχεται από το συναισθηματικό αποτύπωμα που αφήνει η επαφή με το έργο του. Η μουσική του, στα πρώτα χρόνια της δημιουργίας του αλλά και την περίοδο της ωριμότητας, ήταν κομματικά, παραταξιακά, ιδεολογικά χρωματισμένη όχι λόγω του περιεχομένου της (αυτό ήταν και είναι ξεκάθαρα ελληνικό), αλλά εξαιτίας της χρήσεώς της από κόμματα, παρατάξεις και ιδεολογίες. Ο Μίκης Θεοδωράκης ως πρόσωπο ταυτίστηκε κατά καιρούς με κόμματα και ιδεολογίες. Και έτσι κατά τη διάρκεια της ακρόασης των μελωδιών του δημιουργείτο η εντύπωση ύπαρξης χρώματος. Κι ο χρόνος πέρασε. Οι ιδεολογίες κατέρρευσαν. Τα τείχη έπεσαν. Τα κόμματα εξευτελίστηκαν. Και η μουσική του Μίκη παρεδόθη από τον χρόνο στους ανθρώπους σαν ολόλευκο αρχαϊκό άγαλμα, στο οποίο διακρίνεται ένα αχνό, αινιγματικό, γεμάτο αυτοπεποίθηση χαμόγελο.
Μπορεί ένας Κούρος να είναι μουσική; Μπορεί μια Κόρη να μετασχηματίζεται σε μελωδία; Μπορούν. Οταν ο γλύπτης ονομάζεται Μίκης Θεοδωράκης. Εμείς θα έχουμε ξεχαστεί και οι αιώνες που έρχονται θα συγκινούνται βαθιά από τα έργα του.
Παναγιώτης Λιάκος
