● Σαν σήμερα, το 1469, γεννήθηκε ο Νικολό Μακιαβέλι (απεβ. 1527), ο οποίος θεωρείται ένας από τους «γκουρού» της κυνικότητας στον πολιτικό στοχασμό. Το έργο του «Ο Ηγεμών» θεωρείται… αλφάβητο στην άσκηση εξουσίας.
● Κι αφού έχει γενέθλια, ας ρίξουμε μια ματιά σε μερικά ενδιαφέροντα αποσπάσματα του έργου του. Ας δούμε τι λέει για τους… κολαούζους:
● «Εκείνος που στηρίζει την αναρρίχηση ενός επίδοξου Ηγέτη εργάζεται για την αυτοκαταστροφή του. Επειδή η δύναμη, που από αυτήν του την προσπάθεια αποκτά, αρχίζει να μοιάζει ύποπτη, ακόμη και για εκείνον τον οποίο βοήθησε κι έγινε Ηγέτης».
● Εδώ ο Μακιαβέλι μάς ενημερώνει πότε ο ηγέτης πρέπει να κάνει παροχές και πότε να προβαίνει σε ωμότητες:
● «Η κακή χρήση της βίας γίνεται είτε από δειλία του Ηγέτη είτε από ανικανότητα να διοικήσει. Η καλή χρήση της βίας τις περισσότερες φορές αποδίδει για όλους, ενώ η κακή χρήση της οδηγεί στο να χάσει ο Ηγέτης την εξουσία.
● »Οταν ο Ηγέτης κάνει τις ωμότητες στην αρχή και όλες μαζί, στη συνέχεια οι πράξεις του φαίνονται ως ευεργεσίες και σταδιακά δημιουργείται κλίμα ασφάλειας στους εξουσιαζόμενους. Στην αντίθετη περίπτωση, κρατά συνέχεια στο χέρι το μαχαίρι και δεν μπορεί να στηριχθεί στους εξουσιαζόμενους, επειδή από φόβο δεν μπορούν κι εκείνοι να τον εμπιστευθούν.
● »Οι ωμότητες πρέπει να γίνονται όλες μαζί, ώστε η γεύση τους να διαρκεί όσο γίνεται λιγότερο, ενώ οι ευεργεσίες πρέπει να γίνονται σταδιακά, ώστε η γεύση τους να διαρκεί περισσότερο.
● »Την ευεργεσία ο Ηγέτης πρέπει να την κάνει σε ανύποπτο χρόνο κι όχι όταν είναι αναγκασμένος από τις περιστάσεις, επειδή στη δεύτερη περίπτωση μόνο τον ίδιο τον Ηγέτη δεν θα ωφελήσει, γιατί τότε όλοι θα πιστέψουν πως την έκανε επειδή ήταν αναγκασμένος να την κάνει, και έτσι κανείς δεν θα του χρωστά ευγνωμοσύνη».
● Κοντολογίς, οι αγριάδες πρέπει να γίνονται όλες μαζί, στην αρχή της κυβερνητικής περιόδου, και οι παροχές σταδιακά. Ακριβώς το αντίθετο απ’ ό,τι συνηθίζεται στην Ελλάδα.
π
