● Η 10η Απριλίου, που συμπίπτει φέτος με τη Μεγάλη Παρασκευή, είναι και σε εθνικό επίπεδο πένθιμη και ηρωική. Στις 10 Απριλίου 1821 οι Τούρκοι κρέμασαν τον Οικουμενικό Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Γρηγόριο Ε΄ (γεννήθηκε στη Δημητσάνα το 1745) σε αντίποινα για το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης.
● Οταν κηρύχθηκε ο ξεσηκωμός του Γένους, πολλοί ξένοι πρεσβευτές στην Πόλη τού πρότειναν να φύγει, να αποδράσει, να μην υποστεί τις συνέπειες της εκδικητικής μανίας των Τούρκων. Σύμφωνα με τον Γεώργιο Τερτσέτη, τον άνθρωπο που δίκασε τον Κολοκοτρώνη και πήρε θέση υπέρ της αθωότητάς του κι έπειτα έγραψε καθ’ υπαγόρευσιν τα απομνημονεύματα του Γέρου του Μοριά, ο μαρτυρικός Πατριάρχης απάντησε στους πρεσβευτές:
● «Μη με προτρέπετε εις φυγήν, μάχαιρα θα διέλθη τας ρύμας της Κωνσταντινουπόλεως και των λοιπών πόλεων των χριστιανικών επαρχιών. Υμείς επιθυμείτε, εγώ μετημφιεσμένος να καταφύγω… Ουχί! Εγώ διά τούτω είμαι πατριάρχης, όπως σώσω το έθνος μου. Ο θάνατός μου ίσως επιφέρει μεγαλυτέραν οφέλειαν από την ζωή μου. Ναι, ας μη γίνω χλεύασμα των ζώντων. Δε θα ανεχτώ ώστε εις τα οδούς της Οδησσού, της Κέρκυρας και της Αγκώνος, διερχόμενον εν μέσω των αγύιων, να με δακτυλοδεικτούσι λέγοντες, Ιδού έρχεται ο φονεύς πατριάρχης».
● Μόλις τον κρέμασαν, η παράδοση λέει ότι τρεις Εβραίοι αγόρασαν το πτώμα του, το περιέφεραν στους δρόμους χλευάζοντάς το και το έριξαν στον Κεράτιο Κόλπο. Το λείψανο του Πατριάρχη βρήκε ο Νικόλαος Σκλάβος, πλοίαρχος από την Κεφαλλονιά. Σήμερα τα οστά του βρίσκονται σε μαρμάρινη λάρνακα στη Μητρόπολη Αθηνών.
● Σαν σήμερα το 1826 έγινε και η ενωμένη με τον θρύλο Εξοδος του Μεσολογγίου, ένα γεγονός που δεν χωρά στον νου αλλά μόνο στις καρδιές και τις συνειδήσεις των Ελλήνων και όλων των πολιτισμένων ανθρώπων του κόσμου. Μια εξουθενωμένη από την πείνα, τις αρρώστιες, το θανατικό και τον κάματο πόλη παίρνει την απόφαση και βγαίνει έξω, απελευθερώνεται, εκθέτοντας το συλλογικό σώμα της στον έσχατο κίνδυνο, στον αφανισμό. Ο,τι και να γράψει κανείς γι’ αυτό το γεγονός λίγο είναι. Στην εικόνα βλέπετε τον πίνακα «Η Εξοδος του Μεσολογγίου» που φιλοτέχνησε ο Θεόδωρος Βρυζάκης (1814 ή 1819-1878).
π