Ο καγκελάριος διέλυσε την κυβέρνηση, επιχειρώντας να ρίξει χρήματα που είχαν εγκριθεί για την Ουκρανία στη «μαύρη τρύπα» του προϋπολογισμού
Εκανε διάνα στην ώρα και τη στιγμή! Ο Ολαφ Σολτς, ο… βασιλιάς της πλήξης, διάλεξε να πάρει διαζύγιο από τη βαρεμάρα ακριβώς στη συγκυρία που η Γερμανία χρειάζεται την πολιτική της ρουτίνα περισσότερο από ποτέ. Λίγες ώρες μετά την εκλογή Τραμπ στην Αμερική, ο Γερμανός καγκελάριος διέλυσε ξαφνικά τον κυβερνητικό συνασπισμό. Εξέλιξη… εκπληκτική για μια χώρα που μας έχει συνηθίσει να πηγαίνει σε εκλογές με τον πιο προβλέψιμο τρόπο.
- Από τον Βασίλη Γαλούπη
Ο Σολτς απέλυσε τον ομοσπονδιακό υπουργό Οικονομικών Κρίστιαν Λίντνερ το βράδυ της Τετάρτης και τον κατηγόρησε με σκληρή γλώσσα για «κομματικό εγωισμό». Ο Σολτς σχεδιάζει να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης στην Bundestag τον Ιανουάριο και, αφού θεωρείται πιθανότερο ότι δεν θα την πάρει, να πάει η Γερμανία σε εκλογές μέχρι τα τέλη Μαρτίου.
Ο Φρίντριχ Μερτς, ηγέτης του αντιπολιτευόμενου CDU -και ίσως επόμενος καγκελάριος- ζητά να γίνουν οι εκλογές άμεσα, τον Ιανουάριο, δεδομένου του επείγοντος της στιγμής λόγω της εκλογής Τραμπ. Στο Βερολίνο έδειξαν να μην περιμένουν τέτοια εξέλιξη στις ΗΠΑ, και από την Τρίτη είναι εμφανής ο τρόμος ακόμα και στην ιδέα ενός εμπορικού πολέμου Ε.Ε. – ΗΠΑ, εφόσον πράγματι ο Τραμπ επιβάλει δασμούς. Μεγάλη ανησυχία υπάρχει και για το πώς θα χειριστεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ την εξαρτημένη από την Ουάσινγκτον ευρωπαϊκή άμυνα. Χθες, το ξήλωμα του κυβερνητικού συνασπισμού συνεχίστηκε, αφού τόσο ο υπουργός Δικαιοσύνης Μάρκο Μπούσμαν όσο και η υπουργός Παιδείας Μπετίνα Βάτσινγκερ -και οι δύο από το κόμμα του Λίντνερ (FDP)- υπέβαλαν τις παραιτήσεις τους. Διάδοχος του Λίντνερ στο υπουργείο Οικονομικών ορίστηκε ο Γιοργκ Κούκις, πρώην οικονομικός σύμβουλος του καγκελαρίου και άνθρωπος της εμπιστοσύνης του.
Η καταιγίδα άρχισε το τελευταίο 15ήμερο, πρώτα με τα σχέδια της Volkswagen να κλείσει τουλάχιστον τρία εργοστάσια. Ακολούθησε η διαρροή στον Τύπο εγγράφου του Λίντνερ, στο οποίο ζητούσε να υιοθετηθούν διαμετρικά αντίθετες δημοσιονομικές πολιτικές από τους δύο εταίρους του στην κυβέρνηση, Σοσιαλδημοκράτες και Πρασίνους. Στις προτάσεις του (νεο)φιλελεύθερου υπουργού περιλαμβάνονταν ο τερματισμός των εθνικών πολιτικών για την κλιματική αλλαγή και μεγάλες περικοπές στις κοινωνικές υπηρεσίες. Στην πραγματικότητα, η αιτία του καβγά είναι μια «τρύπα» περίπου 10 δισεκατομμυρίων ευρώ στον γερμανικό προϋπολογισμό του 2025. Ο συνασπισμός του Σολτς θα μπορούσε να συνεχίσει να «ισορροπεί» τον προϋπολογισμό με διάφορες λογιστικές αλχημείες, αλλά μια απόφαση από το ανώτατο δικαστήριο της χώρας το 2023 σχετικά με το «φρένο χρέους», που αποτελεί συνταγματική δέσμευση της Γερμανίας, ανάγκασε την κυβέρνηση σε δραστικές περικοπές.
Ουσιαστικά, η γερμανική κυβέρνηση κατέρρευσε επειδή ο Λίντνερ αρνήθηκε να κάνει τα «στραβά μάτια» στο «φρένο χρέους» ώστε να καλύψει το δημοσιονομικό κενό. Η Γερμανία απεχθάνεται τον δανεισμό, λόγω της σταθερής φοβίας της για τα χρέη, σε βαθμό που έχει κατοχυρώσει στο Σύνταγμά της την απαγόρευση να λαμβάνει επιπλέον δάνεια. Μπορεί να ξοδεύει μόνο όσα χρήματα εισπράττει, κυρίως από φόρους και εισφορές. Αυτό είναι, πρακτικά, το «φρένο χρέους». Από την πλευρά του, ο Λίντνερ υποστηρίζει ότι ο Σολτς «ήθελε να αναλάβει 15 δισ. ευρώ επιπλέον χρέος με το πρόσχημα της υποστήριξης της Ουκρανίας για να ξεφύγει από τις απαραίτητες αποφάσεις». Υπονοώντας ότι μόνο ονομαστικά θα ορίζονταν τα 15 δισ. για την Ουκρανία, ενώ στην πράξη ο Σολτς θα τα χρησιμοποιούσε για να βουλώσει «τρύπες» στη γερμανική οικονομία.
Στο μεταξύ, η γερμανική οικονομία αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 0,2% το 2024, μένοντας στάσιμη για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά. Σήμερα είναι το πιο αδύναμο μέλος στο G7. Οι κορυφαίες γερμανικές εφημερίδες γράφουν από χθες πως είναι προτιμότερο να διαλυθεί τώρα η κυβέρνηση, επειδή έτσι κι αλλιώς ήταν ήδη δυσλειτουργική, ακριβώς επειδή η χώρα από τον Ιανουάριο θα χρειαστεί μια σταθερή κυβέρνηση μπροστά στον Τραμπ, που έρχεται με… φόρα για την Ευρώπη, «σημαδεύοντας» πρώτιστα τη Γερμανία. Στην ουσία, ο «λίγος» Σολτς μοιάζει να «δραπετεύει». Η διάλυση της αδύναμης κυβέρνησής του είναι μια παραδοχή ότι δεν μπορεί να σηκώσει ταυτόχρονα στις πλάτες του μια ασθμαίνουσα οικονομία και το τραμπικό ωστικό κύμα που πλησιάζει την Καγκελαρία.
Για τρεις λόγους ο Τραμπ έχει βάλει στο μάτι τη Γερμανία: τις γερμανικές αμυντικές δαπάνες, τις γερμανικές ανεμογεννήτριες και τα γερμανικά αυτοκίνητα. Ομως, η σημερινή αχίλλειος πτέρνα της Γερμανίας είναι η αυτοκινητοβιομηχανία της. Οι δασμοί Τραμπ θα χτυπήσουν ακριβώς εκεί. Το 2022, οι ΗΠΑ ήταν ο Νο 2 εισαγωγέας γερμανικών οχημάτων στον κόσμο. Η Volkswagen, η μεγαλύτερη αυτοκινητοβιομηχανία της Ευρώπης, ετοιμάζεται για οδυνηρές περικοπές, μήπως και επανέλθει στην κερδοφορία. Πλέον στραγγαλίζεται λόγω του υψηλού κόστους εργασίας και ενέργειας, της πολύ ανταγωνιστικής Κίνας και της πτώσης της ζήτησης σε Ευρώπη, Ασία, ειδικά στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Οι μετοχές της VW έχουν χάσει το 44% της αξίας τους τα τελευταία πέντε χρόνια. Περικοπές ετοιμάζει και η Mercedes. Ολόκληρη η γερμανική οικονομία βλέπει τη βιομηχανική της ραχοκοκαλιά να κλυδωνίζεται. Ο επόμενος καγκελάριος θα αναγκαστεί όχι μόνο σε επώδυνες λύσεις εντός Γερμανίας, αλλά, κυρίως, θα κληθεί να αντιμετωπίσει τον «αγριεμένο» Τραμπ σε μια παρτίδα σκάκι που θα στηθεί εξ ολοκλήρου πάνω στα «θέλω» της Ουάσινγκτον.
ΟΛΑΦ ΣΟΛΤΣ
Καγκελάριος Γερμανίας
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Γεννήθηκε το 1958 και από τον Δεκέμβριο του 2021 είναι καγκελάριος της Γερμανίας. Οι λουθηρανοί γονείς του εργάζονταν στον κλάδο της κλωστοϋφαντουργίας. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου κι εργάστηκε στη δικηγορική εταιρία Zimmerman Scholz und Partner. Εντάχθηκε στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) στα 17 του και το 2009 έγινε αναπληρωτής αρχηγός. Ως φοιτητής επέκρινε το ΝΑΤΟ, χαρακτηρίζοντάς το «ιμπεριαλιστικό». Για πρώτη φορά εξελέγη βουλευτής το 1998, ενώ το 2011 έγινε δήμαρχος Αμβούργου. Το 2007-09 ήταν υπουργός Εργασίας στην κυβέρνηση συνασπισμού της Μέρκελ. Το 2018-21 διετέλεσε υπουργός Οικονομικών, εγκρίνοντας ένα πρωτοφανές πακέτο τόνωσης της οικονομίας 130 δισ. ευρώ στις αρχές τις πανδημίας.
