Σε μια περίοδο έντονων διπλωματικών και στρατιωτικών εξελίξεων σε διεθνές επίπεδο στις αρχές του 2026, μια δήλωση που έκανε στις 12 Ιανουαρίου η πρόεδρος της Μολδαβίας πέρασε, σχεδόν, στα ψιλά: η Μάγια Σάντου άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο ένωσης της χώρας της με τη Ρουμανία, τονίζοντας πως θα ψήφιζε «υπέρ» αν το θέμα πήγαινε σε δημοψήφισμα.
Η ιδέα της ένωσης δεν είναι νέα ούτε για τη Μολδαβία ούτε για τη Ρουμανία, ωστόσο σπάνια διατυπώνεται τόσο καθαρά από εν ενεργεία αρχηγό κράτους. Η ιστορική, γλωσσική και πολιτισμική συνάφεια των δύο χωρών είναι βαθιά: η επίσημη γλώσσα της Μολδαβίας είναι τα ρουμανικά, ενώ η ίδια η Σάντου – όπως και εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες – διαθέτει διπλή υπηκοότητα. Σε έναν πληθυσμό 2,4 εκατομμυρίων, εκτιμάται ότι έως και ένα εκατομμύριο Μολδαβοί έχουν ήδη αποκτήσει ή αιτηθεί ρουμανική υπηκοότητα.
Η δήλωση της Σάντου προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό της Μολδαβίας. Οι υποστηρικτές της ένωσης χαιρέτισαν τη θέση της, ενώ οι λεγόμενοι «μολδαβιστές», που υπερασπίζονται τη διατήρηση της κρατικής υπόστασης της Μολδαβίας, αντέδρασαν οργισμένα. Για μέρος της αντιπολίτευσης, η τοποθέτηση αυτή θεωρήθηκε αντίθετη με το άρθρο 77 του Συντάγματος, που ορίζει τον πρόεδρο ως εγγυητή της κυριαρχίας, της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας. Άλλοι είδαν στη δήλωση μια έμμεση παραδοχή αποτυχίας της κυβέρνησης στο πεδίο των μεταρρυθμίσεων και της ευρωπαϊκής πορείας.
Η ίδια η Σάντου συνέδεσε το ενδεχόμενο ένωσης με τα αυξανόμενα ζητήματα ασφάλειας στην περιοχή, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και τη μειωμένη δυνατότητα αυτοπροστασίας της Μολδαβίας. Παράλληλα, δεν εγκατέλειψε τον στόχο της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως ανεξάρτητο κράτος, τον οποίο χαρακτήρισε μάλιστα πιο ρεαλιστικό. Η χρονική συγκυρία δεν θεωρείται τυχαία: η επανεκλογή της τον Νοέμβριο του 2024, παρά την έντονη ρωσική αντίδραση, της έδωσε πολιτικό κεφάλαιο για να επαναφέρει μια συζήτηση που είχε ανοίξει και στο παρελθόν, το 2016 και το 2018, όταν βρισκόταν στην αντιπολίτευση.
Following Maia Sandu’s statement that she would vote “yes” for Moldova’s reunification with Romania, the Moldovan prime minister and several cabinet ministers have now also publicly stated they’d be in favor of the reunification. pic.twitter.com/DRkRVmx8lV
— Daractenus (@Daractenus) January 17, 2026
Μήνυμα προς Βουκουρέστι και Βρυξέλλες
Το μήνυμα, σύμφωνα με αναλυτές, απευθύνεται πρωτίστως στο Βουκουρέστι και τις Βρυξέλλες: όλες οι επιλογές βρίσκονται στο τραπέζι. Ωστόσο, στη Ρουμανία η ανταπόκριση υπήρξε χλιαρή. Ο πρόεδρος Νικουσόρ Νταν υποστήριξε ότι η επανένωση θα έπρεπε να προκύψει μέσα από την ένταξη της Μολδαβίας στην ΕΕ. Από τις Βρυξέλλες δεν υπήρξε άμεση αντίδραση, παρά το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια η ΕΕ έχει στηρίξει οικονομικά και πολιτικά τη Μολδαβία, μεταξύ άλλων με πακέτο ανάπτυξης ύψους 1,9 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της οικονομίας, της ασφάλειας και της άμυνας.
Η επιλογή της Σάντου να θέσει το ζήτημα σε διεθνές ακροατήριο, μέσω συνέντευξης σε Βρετανούς δημοσιογράφους, δείχνει ότι δεν επρόκειτο για εσωτερική πολιτική κίνηση. Το timing συνέπεσε με τον συντονισμό Αμερικανών και Ρώσων για ειρηνευτικές συνομιλίες στην Ουκρανία και με αυξανόμενες φωνές στην ΕΕ υπέρ της επανέναρξης διαλόγου με τη Ρωσία, εξέλιξη που θα μπορούσε να αποδυναμώσει τη βασική γραμμή της μολδαβικής εξωτερικής πολιτικής, η οποία στηρίζεται στην ανάδειξη της ρωσικής απειλής.
Maia Sandu, the President of Moldova, said she would vote for reunification with Romania, as it is becoming increasingly difficult for small countries to survive alone.
This also applies to the entire EU: a federation will have to be formed sooner or later. pic.twitter.com/wDX9TRz0yw— PaulC (@PaulConRO) January 13, 2026
Τι λένε οι πολίτες και το ρίσκο του δημοψηφίσματος
Παρά τις πολιτικές ζυμώσεις, η υλοποίηση μιας ένωσης θα απαιτούσε κοινοβουλευτική πρωτοβουλία και πλειοψηφία. Το κυβερνών Κόμμα Δράσης και Αλληλεγγύης (PAS), που στηρίζει τη Σάντου, διαθέτει 55 από τις 101 έδρες και θα μπορούσε θεωρητικά να εξασφαλίσει πρόσθετη στήριξη από μικρό φιλοενωτικό κόμμα. Ωστόσο, τα δημοσκοπικά δεδομένα παραμένουν αποθαρρυντικά: μόλις το 29% των πολιτών στηρίζει την κατάργηση της μολδαβικής κρατικής υπόστασης υπέρ της ένωσης με τη Ρουμανία, ποσοστό σταθερό εδώ και χρόνια, παρά το δέλεαρ της άμεσης ένταξης σε ΕΕ και ΝΑΤΟ.
Οι πολιτικοί κίνδυνοι ενός δημοψηφίσματος είναι εμφανείς. Το 2024, η συνταγματική κατοχύρωση της ευρωπαϊκής πορείας εγκρίθηκε οριακά, με 49,65% των ψηφοφόρων να τάσσονται κατά. Επιπλέον, η μειονότητα των Γκαγκαούζων ενδέχεται να αποτελέσει σοβαρό εμπόδιο, καθώς οι τοπικές ελίτ, με έντονη ρωσική επιρροή, θα μπορούσαν να αξιώσουν δικαίωμα αυτοδιάθεσης σε περίπτωση διάλυσης του μολδαβικού κράτους. Την ίδια στιγμή, μια ένωση θα επιβάρυνε και τη Ρουμανία, η οποία αντιμετωπίζει ήδη σημαντικές δημοσιονομικές πιέσεις.
