Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δηλώνει ότι καθοδηγείται από τους δικούς του ηθικούς κανόνες, προειδοποίησε πρόσφατα ότι μια «τεράστια αρμάδα» κατευθύνεται προς τον Κόλπο.
Αυτό συνέβη μετά την προηγούμενη στήριξή του προς τους Ιρανούς διαδηλωτές, των οποίων το κίνημα καταστάληκε βίαια, με χιλιάδες νεκρούς σύμφωνα με εκτιμήσεις μη κυβερνητικών οργανώσεων και διεθνών παρατηρητών.
Η αμερικανική ναυτική δύναμη περιλαμβάνει το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, εξοπλισμένο με πάνω από 80 μαχητικά αεροσκάφη, μαζί με τη συνοδεία του, που αποτελείται από τρία καταδρομικά πλοία με αντιπυραυλικές δυνατότητες και πυραύλους Tomahawk. Η ομάδα αυτή έφτασε στην περιοχή τη Δευτέρα.
Στην ευρύτερη περιοχή, οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη σημαντικές δυνάμεις: τέσσερα ναρκαλιευτικά σταθμεύουν στο Μπαχρέιν για την προστασία της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, ενώ δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη βρίσκονται στις βάσεις Al Udeid (Κατάρ) και Al Dhafra (Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα).
Τις τελευταίες ημέρες, εξειδικευμένοι ιστότοποι και λογαριασμοί σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανέφεραν μετακινήσεις μεταγωγικών αεροσκαφών που μετέφεραν συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, καθώς και την άφιξη μαχητικών-βομβαρδιστικών F-15.
Ποιοι είναι οι στόχοι του Ντόναλντ Τραμπ;
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε την Πέμπτη ότι ελπίζει να μην χρειαστεί να χρησιμοποιήσει αυτή τη δύναμη, καλώντας την Τεχεράνη να συνάψει μια «δίκαιη συμφωνία» για το πυρηνικό της πρόγραμμα. Μετά τα αμερικανικά πλήγματα του Ιουνίου 2025 κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων, οι απαιτήσεις της Ουάσινγκτον έχουν ενισχυθεί σημαντικά, όπως εκτιμά ο Φαρζάν Σαμπέτ, ειδικός στο Ιράν από το Graduate Institute της Γενεύης.
Η Ουάσινγκτον ζητά πλήρη απαγόρευση εμπλουτισμού ουρανίου, περιορισμό των βαλλιστικών πυραύλων και σοβαρούς περιορισμούς ή διάλυση του «Άξονα της Αντίστασης», που περιλαμβάνει ομάδες όπως οι Χούθι στην Υεμένη και η Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Για τον Ντέιβιντ Κάλφα, συνιδρυτή του Atlantic Middle East Forum (AMEF), τέτοιες απαιτήσεις ισοδυναμούν με «συνθηκολόγηση» για την Τεχεράνη, και πιστεύει ότι ο Τραμπ μπορεί να επιλέξει στρατιωτική δράση για να επιβάλει τις «κόκκινες γραμμές» του.
Το σενάριο περιορισμένων πληγμάτων
Ο Τραμπ θα μπορούσε να στοχεύσει δεξαμενόπλοια ιρανικού πετρελαίου, όπως έγινε στη Βενεζουέλα, για να πλήξει την οικονομία του Ιράν και να πιέσει για συμφωνία, σύμφωνα με τον Φαρζάν Σαμπέτ. Εναλλακτικά, μπορεί να προχωρήσει σε πλήγματα ακριβείας ή περιορισμένη επιχείρηση κατά συγκεκριμένων στόχων, όπως αντιαεροπορικά συστήματα, ράμπες πυραύλων και drones, παρόμοια με ό,τι έκανε το Ισραήλ τον Ιούνιο 2025.
Η Εύα Κουλουριώτη, ανεξάρτητη αναλύτρια για τη Μέση Ανατολή, εκτιμά ότι τα πλήγματα πιθανότατα θα στραφούν κατά θέσεων των Φρουρών της Επανάστασης και της πολιτοφυλακής Basij, που συμμετείχαν στην καταστολή των διαδηλώσεων. Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, με υποστήριξη από τη Μοσάντ, διαθέτουν λεπτομερή εικόνα αυτών των δυνάμεων.
Το σενάριο μαζικών πληγμάτων
Μια πιο εκτεταμένη επιχείρηση θα μπορούσε να στοχεύσει «όλους τους πυλώνες του ιρανικού καθεστώτος», ξεκινώντας από τον ανώτατο ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και φτάνοντας σε ένοπλες δυνάμεις, ηγεσία Φρουρών της Επανάστασης και υψηλόβαθμους πολιτικούς, καθώς και σε στρατιωτικές βάσεις, πυραυλικό και πυρηνικό πρόγραμμα, όπως σημειώνει η Εύα Κουλουριώτη.
Ο Ντέιβιντ Κάλφα υποστηρίζει ότι ο στόχος θα ήταν να παραλύσει η αλυσίδα διοίκησης μέσω εξόντωσης κορυφαίων στελεχών, αν και προειδοποιεί ότι το καθεστώς είναι ανθεκτικό και έχει προβλέψει τέτοια σενάρια. Σε αυτή την περίπτωση, οι ΗΠΑ θα παρείχαν αεροπορική υποστήριξη, ενώ «χερσαίες δυνάμεις» θα προέρχονταν από την ίδια την ιρανική κοινωνία. Ωστόσο, ο Φαρζάν Σαμπέτ τονίζει ότι προς το παρόν δεν υπάρχουν ενδείξεις προτίμησης για αλλαγή καθεστώτος.
Οι πιθανές ιρανικές απαντήσεις
Παρά τις ζημιές από προηγούμενες επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ (φθινόπωρο 2024 και Ιούνιος 2025), το Ιράν διατηρεί σημαντικές δυνατότητες: 1.500-2.000 βαλλιστικούς πυραύλους μέσου βεληνεκούς ικανούς να πλήξουν το Ισραήλ, πυραύλους υψηλής ακρίβειας μικρότερου βεληνεκούς, πυραύλους κρουζ, αντιπλοϊκούς, καθώς και μικρά ταχύπλοα σκάφη.
Πρόσφατα, ο αρχηγός του στρατού ανακοίνωσε εξοπλισμό με 1.000 στρατηγικούς drones.
Για την Εύα Κουλουριώτη, η απόφαση της Τεχεράνης να απαντήσει θα εξαρτηθεί από το μέγεθος και την ένταση τυχόν αμερικανικών πληγμάτων.
