Αβέβαιο το deal της CK Hutchison με αμερικανική κοινοπραξία, ανησυχία στην Ουάσινγκτον για τη Λατινική Αμερική
Σοβαρό πλήγμα για την CK Hutchison, αλλά ταυτόχρονα διπλωματική και γεωπολιτική νίκη για τις Ηνωμένες Πολιτείες, θεωρείται η απόφαση της Δικαιοσύνης του Παναμά να ακυρώσει την παραχώρηση δύο λιμανιών της Διώρυγας σε θυγατρική του ομίλου με έδρα το Χονγκ Κονγκ. Η εξέλιξη εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της αμερικανικής προσπάθειας να περιορίσει την κινεζική επιρροή στο Δυτικό Ημισφαίριο.
Την ίδια στιγμή, στον «αέρα» βρίσκεται και η ευρύτερη συμφωνία της CK Hutchison για την πώληση πλειοψηφικών μεριδίων σε δεκάδες λιμενικά έργα παγκοσμίως, καθώς το Πεκίνο δεν έχει ακόμη δώσει το πράσινο φως.
Το deal των 22,8 δισ. και η κινεζική δυσφορία
Η συμφωνία ύψους 22,8 δισ. δολαρίων, που είχε ανακοινώσει η CK Hutchison το προηγούμενο έτος, προέβλεπε την πώληση πλειοψηφικών μετοχών σε 41 λιμενικά έργα διεθνώς σε αμερικανική κοινοπραξία στην οποία συμμετέχει και η BlackRock. Ωστόσο, η κίνηση αυτή προκάλεσε έντονη ενόχληση στο Πεκίνο, το οποίο εκτιμά ότι μια τέτοια μεταβίβαση υπονομεύει τα κινεζικά εθνικά συμφέροντα.
Ενδεικτικό του κλίματος ήταν το σχόλιο κινεζικών κρατικών μέσων ενημέρωσης, που παρομοίασαν τη συμφωνία με το να «δίνεις ένα μαχαίρι στον αντίπαλο». Χωρίς την επίσημη έγκριση των κινεζικών αρχών, η συμφωνία παραμένει σε εκκρεμότητα.
Η Cosco στο προσκήνιο
Σε μια εμφανή προσπάθεια κατευνασμού του Πεκίνου, η CK Hutchison κάλεσε την κρατική Cosco να συμμετάσχει στη συμφωνία ως εταίρος. Σύμφωνα με πληροφορίες, ωστόσο, η Cosco φέρεται να απαιτεί πλειοψηφικό ποσοστό, κάτι που αλλάζει πλήρως τους γεωπολιτικούς συσχετισμούς της συναλλαγής.
Αν ένα τέτοιο σενάριο υλοποιηθεί, οι ανησυχίες ασφαλείας για τις ΗΠΑ ενδέχεται να ενταθούν, ιδίως σε λιμάνια της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής. Όπως επισημαίνεται σε πρόσφατη ανάλυση του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, η διεύρυνση της παρουσίας της Cosco θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα σημεία στρατηγικής τριβής.
Ο Παναμάς και τα «ευαίσθητα» λιμάνια
Η απόφαση της 29ης Ιανουαρίου του Ανωτάτου Δικαστηρίου του Παναμά ακύρωσε τις συμβάσεις για τους τερματικούς σταθμούς Balboa και Cristóbal, που διαχειριζόταν η Panama Ports Company, θυγατρική της CK Hutchison. Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, πέντε άλλα λιμάνια θεωρούνται δυνητικά πιο ανησυχητικά για την Ουάσινγκτον, εφόσον περάσουν στον έλεγχο της Cosco.
Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται τερματικοί σταθμοί στο Μεξικό, όπως το λιμάνι Μανσανίγιο στις ακτές του Ειρηνικού, βασική πύλη της χώρας προς την Ασία, και η Βερακρούζ, σημαντικός κόμβος στον Κόλπο του Μεξικού με στρατηγική πρόσβαση στον Ατλαντικό. Ανάλογη σημασία αποδίδεται και στον σταθμό εμπορευματοκιβωτίων του Freeport στις Μπαχάμες, μόλις 65 μίλια από τις ακτές της Φλόριντα.
Συνολικά, το CSIS έχει καταγράψει 37 λιμενικά έργα στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική που συνδέονται με κινεζικές εταιρείες, από το λιμάνι του Κίνγκστον στην Τζαμάικα έως το μεγάλο λιμάνι Chancay στο Περού, το οποίο έχει αναπτυχθεί από την Cosco.
Σενάρια «σπασίματος» της συμφωνίας
Σύμφωνα με πληροφορίες, η CK Hutchison εξετάζει πλέον το ενδεχόμενο να «σπάσει» την πώληση των πλειοψηφικών μεριδίων της σε ξεχωριστές συναλλαγές, προκειμένου να ξεπεραστούν τα πολιτικά εμπόδια. Στο πλαίσιο αυτό, φέρεται να μελετά την πώληση λιμενικών συμμετοχών στην Cosco σε χώρες που θεωρούνται φιλικές προς το Πεκίνο.
Παραμένει ασαφές ποιοι τερματικοί σταθμοί στην αμερικανική ή ευρύτερη δυτική σφαίρα επιρροής θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν σε ένα τέτοιο σχήμα.
Γιατί η Ουάσινγκτον ανησυχεί
Η Κίνα διαθέτει τη μεγαλύτερη εξαγωγική μηχανή στον κόσμο και, μέσω κρατικών κολοσσών όπως η Cosco, έχει αποκτήσει συμμετοχές σε ένα παγκόσμιο δίκτυο λιμένων, που μεταφράζεται σε επιρροή πάνω σε κρίσιμες θαλάσσιες οδούς.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, εγκαταστάσεις που λειτουργούν από κινεζικές κρατικές επιχειρήσεις έχουν δεχθεί επισκέψεις πολεμικών πλοίων του κινεζικού ναυτικού, γεγονός που εντείνει τους φόβους Αμερικανών αξιωματούχων ότι εμπορικοί τερματικοί σταθμοί θα μπορούσαν, σε περίπτωση κρίσης, να αξιοποιηθούν και για υλικοτεχνική ή στρατιωτική υποστήριξη.
