Σύμφωνα με το Politico, οι Βρυξέλλες σχεδιάζουν να σπάσουν πρωτόκολλα δεκαετιών, παρακάμπτοντας απαράβατους όρους αναφορικά με τον τρόπο που η ευρω-οικογένεια μέχρι σήμερα υποδεχόταν τα νέα υποψήφια μέλη της
Οι «φύλακες» των θεσμών (και της εξουσίας) επιμένουν: Pacta sunt servanda (σ.σ.: οι συμφωνίες πρέπει να τηρούνται). Αλλά επιμένουν μόνο στην περίπτωση που οι νέες αποφάσεις, οι οποίες πρέπει να ληφθούν, αφορούν συμφωνίες οικονομικές και όχι σε πολιτικές.
- Από τον Γιώργο Τραπεζιώτη
Γιατί στη δεύτερη περίπτωση τα πράγματα λειτουργούν διαφορετικά, όπως φάνηκε, άλλωστε, και κατά την περίοδο της ελληνικής οικονομικής κρίσης και κυρίως το 2015, όταν η Ελλάδα ζητούσε το αυτονόητο. Δηλαδή, μια έντιμη «πολιτική συμφωνία» για τη διευθέτηση του δυσβάσταχτου χρέους της, σε μια χρονική στιγμή όμως κατά την οποία οι ευρω-εταίροι, ως γνήσια παρακολουθήματα της γερμανικής παντοδυναμίας, απέρριπταν κάθε τέτοιου είδους κουβέντα.
Απαιτώντας συγχρόνως την «τήρηση των κανόνων». Σχεδόν 11 χρόνια μετά όμως η εκφυλισμένη πλέον πολιτικά Ε.Ε., με τον δυσλειτουργικό πρακτικά και κυρίως πολιτικά μηχανισμό της και με τη Γερμανία να διάγει περίοδο κρίσης, ετοιμάζεται να αλλάξει στάση με φόντο τις εξελίξεις που αφορούν τον πόλεμο που μαίνεται στην Ουκρανία.
Εκεί όπου όλα μοιάζουν ρευστά, ο αμερικανικός παράγοντας λογίζεται ως απρόβλεπτος και το Κίεβο αντιμετωπίζεται ως το προκεχωρημένο φυλάκιο της Δύσης στα ανατολικά της γηραιάς Ηπείρου. Σύμφωνα με το Politico, λοιπόν, ήδη η Ε.Ε. δείχνει έτοιμη να σπάσει πρωτόκολλα δεκαετιών -κανόνες δηλαδή μέχρι πρότινος απαραβίαστους- και να λάβει «πολιτικές αποφάσεις» παρακάμπτοντας τα συμφωνηθέντα αναφορικά με τον τρόπο που η ευρω-οικογένεια μέχρι σήμερα υποδεχόταν τα νέα υποψήφια προς ένταξη μέλη της.
Σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους και διπλωμάτες, έχει διαμορφωθεί ένα άτυπο αλλά συγκεκριμένο πλάνο «βηματισμού», το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει την Ουκρανία σε μια «ελαφριά» ή έστω σταδιακή ένταξη στην Ενωση έως το 2027, ακόμη και προτού ολοκληρωθούν όλες οι απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις. Ειδικότερα, το πρώτο βήμα αφορά την τεχνική και πολιτική προετοιμασία της Ουκρανίας. Και η Ε.Ε. έχει ήδη αρχίσει να παρέχει άτυπη καθοδήγηση στο Κίεβο σχετικά με τις θεματικές ενότητες νομοθεσίας και μεταρρυθμίσεων δηλαδή που πρέπει να κλείσει μια υποψήφια χώρα για να ενταχθεί.
Το «δεύτερο βήμα», όμως, είναι και το πιο κρίσιμο. Κι αυτό διότι στις Βρυξέλλες εξετάζεται η ιδέα της λεγόμενης «αντίστροφης διεύρυνσης». Ενα μοντέλο ένταξης, δηλαδή, στο οποίο μια χώρα εισέρχεται πολιτικά στην Ε.Ε. και αποκτά σταδιακά δικαιώματα και υποχρεώσεις καθώς προχωρά στις μεταρρυθμίσεις.
Κερκόπορτα
Οι υποστηρικτές του μοντέλου υποστηρίζουν πως «σε συνθήκες κρίσης απαιτείται ευελιξία», μόνο που ακριβώς αυτή η ευελιξία μπορεί να λειτουργήσει και ως… δεδικασμένο, αλλά και ως κερκόπορτα για τους επόμενους ενδιαφερόμενους, για χώρες όπως η Μολδαβία ή η Αλβανία. Ή στο απώτερο μέλλον και η Τουρκία.
Την ίδια ώρα, όμως, παράλληλα με τις σκέψεις και τις κινήσεις του, οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να πείσουν τον Βίκτορ Ορμπαν να συμφωνήσει, που ήδη έχει καταστήσει σαφές ότι αντιτίθεται σθεναρά στην ένταξη της Ουκρανίας. Κι αυτό πρέπει να γίνει πριν τον πείσει ο Ντόναλντ Τραμπ για κάτι εντελώς διαφορετικό. Η Ε.Ε. έχει όμως ένα τελευταίο, ακραίο εργαλείο. Αυτό είναι η ενεργοποίηση του άρθρου 7 της Συνθήκης της Ε.Ε. κατά της Ουγγαρίας, που ως επιλογή αποτελεί και τη βαρύτερη πολιτική κύρωση που διαθέτει η Ενωση, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε αναστολή των δικαιωμάτων ψήφου ενός κράτους-μέλους.
Μια τέτοια κίνηση εντούτοις κρίνεται εκτός από ακραία και ως εξαιρετικά ευαίσθητη, αν και εκτιμάται πως ολοένα και περισσότερες πρωτεύουσες θα μπορούσαν να εξετάσουν σοβαρά αυτό το ενδεχόμενο, αν η Ουγγαρία συνεχίσει να μπλοκάρει στρατηγικές αποφάσεις της Ε.Ε.
