Ενδείξεις ότι η σύγκρουση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν ενδέχεται να έχει πολύ μεγαλύτερη διάρκεια από ό,τι αρχικά είχε εκτιμηθεί, φέρνει στο φως δημοσίευμα του Politico.
Σύμφωνα με πληροφορίες που περιήλθαν στο μέσο, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) έχει ζητήσει από το Πεντάγωνο την αποστολή επιπλέον αξιωματικών στρατιωτικών πληροφοριών στην έδρα της στην Τάμπα της Φλόριντα, προκειμένου να υποστηριχθούν επιχειρήσεις κατά του Ιράν για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 100 ημερών, με πιθανή παράταση ακόμη και έως τον Σεπτέμβριο.
Πρόκειται για την πρώτη γνωστή κίνηση της αμερικανικής κυβέρνησης για ενίσχυση του προσωπικού πληροφοριών που σχετίζεται με τον πόλεμο στο Ιράν και αποτελεί ένδειξη ότι το Πεντάγωνο εξετάζει ήδη το ενδεχόμενο μιας πολύ πιο μακρόχρονης στρατιωτικής εμπλοκής από αυτήν που είχε αρχικά περιγράψει ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Διαφορετικές εκτιμήσεις για τη διάρκεια της σύγκρουσης
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει την Τρίτη ότι η στρατιωτική δράση εναντίον της Τεχεράνης ενδέχεται να διαρκέσει περίπου τέσσερις έως πέντε εβδομάδες. Ωστόσο, οι εξελίξεις και τα αιτήματα για επιπλέον στρατιωτικό προσωπικό δείχνουν ότι η πραγματική διάρκεια των επιχειρήσεων μπορεί να ξεπεράσει σημαντικά αυτό το χρονικό πλαίσιο.
Παράλληλα, το αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών ενισχύει τους πόρους του προκειμένου να διευκολύνει την απομάκρυνση Αμερικανών πολιτών που βρίσκονται εγκλωβισμένοι στη Μέση Ανατολή, ενώ το Πεντάγωνο επιχειρεί να αυξήσει τον αριθμό των στρατιωτικών που ασχολούνται με τη συλλογή πληροφοριών για τις επιχειρήσεις.
Οι κινήσεις αυτές αποτελούν ένδειξη ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν είχε προετοιμαστεί πλήρως για την κλιμάκωση και την ευρύτερη διάσταση του πολέμου που έχει πλέον ξεσπάσει.
Επιχειρησιακά πλήγματα στο Ιράν
Οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποίησαν, σε συνεργασία με το Ισραήλ, μια ευρείας κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση που στόχευσε ιρανικές υποδομές ασφαλείας. Κατά τη διάρκεια των επιθέσεων σκοτώθηκαν ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν και άλλοι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι δεν έχουν παρουσιάσει με σαφήνεια τον τελικό στρατηγικό στόχο της επιχείρησης. Την ίδια ώρα, τόσο ο Τραμπ όσο και συνεργάτες του δυσκολεύτηκαν να εξηγήσουν με πειστικό τρόπο γιατί οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή.
Κριτική για έλλειψη προετοιμασίας
Η διαχείριση της κρίσης έχει προκαλέσει έντονη κριτική. Ο Gerald Feierstein, πρώην ανώτερος Αμερικανός διπλωμάτης με εμπειρία στη Μέση Ανατολή, σχολίασε χαρακτηριστικά:
«Αυτό που είδαμε είναι μια εντελώς ad hoc επιχείρηση όπου φαινόταν ότι κανείς δεν κατάλαβε ή δεν πίστευε στην πραγματικότητα ότι η στρατιωτική δράση ήταν επικείμενη». Και πρόσθεσε: «Φαίνεται σαν να ξύπνησαν το Σάββατο το πρωί και να αποφάσισαν ότι θα ξεκινούσαν έναν πόλεμο».
Προβληματισμός για την απειλή από drones
Την ίδια ώρα, το Πεντάγωνο προσπαθεί να ενισχύσει τις αμυντικές δυνατότητες στην περιοχή, ιδιαίτερα με συστήματα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι δίνεται προτεραιότητα στην ανάπτυξη μικρότερων και οικονομικότερων συστημάτων αεράμυνας για την αντιμετώπιση drones.
Ανησυχία προκαλεί ιδιαίτερα επίθεση που κόστισε τη ζωή σε Αμερικανούς στρατιώτες και πραγματοποιήθηκε με μη επανδρωμένο αεροσκάφος τύπου Shahed. Τα συγκεκριμένα drones είναι σχετικά χαμηλού κόστους και έχουν τη δυνατότητα να πετούν σε ύψη που συχνά δεν ανιχνεύονται εύκολα από τα υπάρχοντα ραντάρ.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο περίπλοκη καθώς οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν, σε πολλές περιπτώσεις, πυραύλους αξίας αρκετών εκατομμυρίων δολαρίων για να καταρρίψουν drones που κοστίζουν ένα πολύ μικρότερο ποσό. Το Ιράν διαθέτει χιλιάδες τέτοιες μονάδες στο οπλοστάσιό του και ήδη δεκάδες έχουν καταφέρει να διαπεράσουν τα υφιστάμενα συστήματα αεράμυνας.
Παράλληλα, αρκετά από τα συστήματα αντι-drone που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από τις ΗΠΑ δεν έχουν δοκιμαστεί ακόμη σε πραγματικές πολεμικές συνθήκες, καθώς μέχρι σήμερα οι αμερικανικές δυνάμεις δεν είχαν αντιμετωπίσει τόσο εκτεταμένη απειλή από μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Προβλήματα στην απομάκρυνση Αμερικανών πολιτών
Σημαντικές επικρίσεις έχουν διατυπωθεί και για τον τρόπο με τον οποίο η αμερικανική κυβέρνηση χειρίστηκε την απομάκρυνση των πολιτών της από τη Μέση Ανατολή.
Αν και δύο αμερικανικές πρεσβείες -στον Λίβανο και το Ισραήλ- άρχισαν να απομακρύνουν προσωπικό και οικογένειες λίγες ημέρες πριν από τις επιθέσεις, οι περισσότερες διπλωματικές αποστολές στην περιοχή δεν έλαβαν αντίστοιχα μέτρα παρά μόνο μετά την έναρξη του πολέμου.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ εξέδωσε τη Δευτέρα την πρώτη σημαντική προειδοποίηση προς τους Αμερικανούς πολίτες, καλώντας τους να «αναχωρήσουν τώρα» από 14 χώρες της περιοχής. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, ωστόσο, η κατάσταση είχε ήδη δυσκολέψει σημαντικά, καθώς το κλείσιμο του εναέριου χώρου είχε οδηγήσει σε μαζικές ακυρώσεις πτήσεων. Στη συνέχεια οι ταξιδιωτικές προειδοποιήσεις και οι επιχειρήσεις εκκένωσης επεκτάθηκαν και σε άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Κύπρος και το Πακιστάν.
Ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στον Λίβανο, Τζέφρι Φέλτμαν, ήταν ιδιαίτερα επικριτικός, δηλώνοντας: «Ήταν μια πλήρης παράλειψη καθήκοντος».
Ενίσχυση προξενικών υπηρεσιών και αποστολή προσωπικού στην Αθήνα
Σύμφωνα με νυν και πρώην αξιωματούχους του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που είναι εξοικειωμένοι με τα προξενικά ζητήματα, το Υπουργείο Εξωτερικών στέλνει επιπλέον προσωπικό στην Αθήνα, προκειμένου να βοηθήσει Αμερικανούς πολίτες που εγκαταλείπουν τη Μέση Ανατολή.
Το προσωπικό αυτό θα μπορεί να υποστηρίξει όσους φτάνουν με πτήσεις τσάρτερ ή άλλες εμπορικές πτήσεις, παρέχοντας υπηρεσίες όπως ανανέωση διαβατηρίων, οικονομική βοήθεια για την αγορά εισιτηρίων ή ακόμη και προσωρινή στέγαση εάν χρειαστεί.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε επίσης ότι μια ομάδα εργασίας που λειτουργεί σε 24ωρη βάση από το Σάββατο το πρωί έχει ήδη βοηθήσει περισσότερους από 6.500 Αμερικανούς πολίτες στο εξωτερικό, παρέχοντας οδηγίες για θέματα ασφάλειας και ταξιδιού.
Ο βοηθός υπουργός Εξωτερικών για τις παγκόσμιες δημόσιες υποθέσεις, Ντίλαν Τζόνσον, ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ ότι από τις 28 Φεβρουαρίου, ημέρα έναρξης του πολέμου, «πάνω από 17.500 Αμερικανοί πολίτες έχουν επιστρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες από τη Μέση Ανατολή».
Ωστόσο, όπως σημειώνεται, στον αριθμό αυτό περιλαμβάνονται και αρκετοί πολίτες που εγκατέλειψαν την περιοχή χωρίς άμεση βοήθεια από το αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών.
Πολιτικές αντιδράσεις στις ΗΠΑ
Η υπόθεση της εκκένωσης αποτέλεσε αντικείμενο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης στην Ουάσιγκτον. Οι Δημοκρατικοί αξιοποίησαν την κατάσταση για να επικρίνουν την κυβέρνηση Τραμπ για τον τρόπο διαχείρισης της κρίσης.
Σε επιστολή που δημοσιοποιήθηκε από το Politico, μέλη των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας κάλεσαν τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο να «λάβει πιο συγκεκριμένα μέτρα για να διευκολύνει την αναχώρηση» Αμερικανών πολιτών και προσωπικού πρεσβειών που βρίσκονται σε κίνδυνο λόγω της διευρυνόμενης σύγκρουσης.
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση Τραμπ έχει περιορίσει τον αριθμό των αξιωματούχων που συμμετέχουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων για ζητήματα εθνικής ασφάλειας. Πέρα από τον Ρούμπιο και έναν μικρό κύκλο στενών συνεργατών του, μεγάλο μέρος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ φέρεται να μην έχει πλήρη ενημέρωση για κρίσιμες αποφάσεις που αφορούν την εξέλιξη της κρίσης.
