Η αύξηση στα καύσιμα, ως συνέπεια του πολέμου στο Ιράν, δοκιμάζει το δόγμα «America First», εντείνοντας τις εσωτερικές πιέσεις και τις τριβές στο κόμμα του προέδρου των ΗΠΑ
Μπορεί η τιμή στην αντλία της βενζίνης στις ΗΠΑ να σταματήσει τον πόλεμο στο Ιράν ή να αλλάξει τα σχέδια του Ντόναλντ Τραμπ; Πολλοί πιστεύουν πως εκεί βρίσκεται η απάντηση για τον σχεδιασμό του προέδρου που βρίσκεται αντιμέτωπος με την εκρηκτική αύξηση του κόστους διαβίωσης των αμερικανικών νοικοκυριών, τους τριγμούς στη βάση του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος και, βέβαια, τις ενδιάμεσες εκλογές που θα τεστάρουν το δικό του αφήγημα του «Αmerica First».
Ο πρώτος… ισχυρός άνεμος στο εσωτερικό της Αμερικής ήταν και η αιτία του διαγγέλματος Τραμπ τα ξημερώματα της Πέμπτης προς τον αμερικανικό λαό για να αιτιολογήσει και να προσπαθήσει να πείσει για τον σκοπό του πολέμου. Ωστόσο, η ομιλία του, πέντε εβδομάδες μετά την έναρξη μιας ήδη χαοτικής σύγκρουσης, αντί να καθησυχάσει, ανέδειξε την αυξανόμενη αμυντική του στάση, καθώς εντείνονται οι πιέσεις στις παγκόσμιες αγορές, στις ενεργειακές τιμές και στο εσωτερικό πολιτικό μέτωπο.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η στρατιωτική επιχείρηση πλησιάζει στην ολοκλήρωσή της, επιχειρώντας να καθησυχάσει την ιδιαιτέρως επιφυλακτική αμερικανική κοινή γνώμη. Ωστόσο, η ομιλία του δεν περιείχε καμία ουσιαστική νέα ανακοίνωση, ενώ ειδικότερα δεν έδωσε σαφές χρονοδιάγραμμα εξόδου. Αντίθετα, επανέλαβε την πρόθεσή του για πιο επιθετικές κινήσεις τις επόμενες δύο έως τρεις εβδομάδες, συμπεριλαμβανομένων πιθανών πληγμάτων σε ενεργειακές υποδομές.
Παράλληλα, δεν παρουσίασε νέα επιχειρήματα για τη συνέχιση του πολέμου, περιοριζόμενος στην επανάληψη του στόχου εξουδετέρωσης των στρατιωτικών και πυρηνικών δυνατοτήτων του Ιράν. Δεν υπήρξε επίσης συγκεκριμένο σχέδιο για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα παγκοσμίως. Αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα τις πολιτικές πιέσεις στο εσωτερικό, ο Τραμπ αναφέρθηκε εν συντομία στις τιμές των καυσίμων -έναν βασικό δείκτη για την αμερικανική οικονομία- που έχουν ξεπεράσει τα 4 δολάρια το γαλόνι. «Οταν τελειώσει ο πόλεμος, οι τιμές της βενζίνης θα πέσουν γρήγορα και οι μετοχές θα ανακάμψουν» δήλωσε χαρακτηριστικά.
Είναι προφανές ότι το πολιτικό κόστος αρχίζει να γίνεται εμφανές. Ο Τραμπ είχε δεσμευτεί προεκλογικά για μείωση του κόστους ζωής των πολιτών και αποφυγή μακροχρόνιων πολεμικών εμπλοκών, δύο υποσχέσεις που πλέον όμως δοκιμάζονται και δοκιμάζουν και την αξιοπιστία του λόγω της εξέλιξης του πολέμου. Η άνοδος των τιμών ενέργειας και καυσίμων επιβαρύνει τα νοικοκυριά, ενισχύοντας τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων. Δημοσκοπήσεις καταγράφουν χαμηλά ποσοστά αποδοχής, με σημαντικό ποσοστό Αμερικανών να δηλώνει ότι οι αυξήσεις τιμών έχουν επηρεάσει την οικονομική τους κατάσταση. Για τους Ρεπουμπλικάνους δε, εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, η συγκυρία καθίσταται ιδιαίτερα δύσκολη.
Oικονομική ασφάλεια
Οι αναλυτές τονίζουν ότι η αύξηση της τιμής της βενζίνης δεν είναι μόνο οικονομικό ζήτημα αλλά και ψυχολογικό, καθώς επηρεάζει άμεσα την αντίληψη των καταναλωτών για την οικονομική τους ασφάλεια. Σε έρευνα του Reuters/Ipsos το 55% των ερωτηθέντων ανέφερε ότι η οικονομική του κατάσταση επηρεάστηκε τουλάχιστον «κάπως» από τις υψηλές τιμές βενζίνης, ενώ το 21% είπε ότι η επίπτωση ήταν «μεγάλη». Ο οικονομολόγος Τζέρεμι Σίγκελ σχολίασε ότι το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο το αργό πετρέλαιο, αλλά η βενζίνη, η πιο εμφανής τιμή για τους καταναλωτές, και όταν αυτή αυξάνεται, επηρεάζει άμεσα την ψυχολογία.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει λάβει μέτρα για να περιορίσει την άνοδο των τιμών, όπως η προσωρινή αναστολή 60 ημερών του νόμου Jones Act, η απελευθέρωση πετρελαίου από τα Στρατηγικά Αποθέματα και η αναστολή κανονισμών για τη ρύπανση σε εποχικά μείγματα βενζίνης. Παρά ταύτα, οι ειδικοί τονίζουν ότι αυτά τα μέτρα μόνο επιβραδύνουν την άνοδο και δεν μπορούν να αντιστρέψουν την τάση όσο η γεωπολιτική κρίση συνεχίζεται. Στο πολιτικό πεδίο, η αύξηση των τιμών και η στρατιωτική εμπλοκή στο Ιράν έχουν προκαλέσει τριγμούς εντός του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Η βάση του Τραμπ παραμένει σε μεγάλο βαθμό πιστή, με δημοσκοπήσεις να δείχνουν ότι περίπου το 70% των ψηφοφόρων του στηρίζει τα πλήγματα στο Ιράν, θεωρώντας ότι ο πρόεδρος προστατεύει την εθνική ασφάλεια.
Ωστόσο, σκληροί συντηρητικοί όπως ο Τάκερ Κάρλσον και η Μέγκιν Κέλι, έχουν εκφράσει την ανοιχτή αντίθεσή τους απέναντι σε όσα συμβαίνουν, κατηγορώντας τον Τραμπ για παρέκκλιση από το δόγμα «Πρώτα η Αμερική». Η ένταση αυτή αντανακλάται και στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, όπου οι Ρεπουμπλικάνοι εμφανίζονται ισχυροί σε χρηματοδότηση και οργανωτική δομή, αλλά οι Δημοκρατικοί κρατούν το πλεονέκτημα σε μηνύματα και συμμετοχή ψηφοφόρων. Το οικονομικό κόστος των καυσίμων και οι γεωπολιτικές εντάσεις ενδέχεται να επηρεάσουν την ψήφο των ανεξάρτητων. Σε πολιτείες-κλειδιά όπως η Πενσιλβάνια οι αντιδράσεις κυμαίνονται από την έντονη αντίθεση μέχρι τη συγκρατημένη αποδοχή.
Η αντοχή στην ακρίβεια θα φανεί στο χειροκρότημα… των ενδιάμεσων εκλογών
Ο πόλεμος στο Ιράν αναδεικνύει μια αντίφαση στο «Πρώτα η Αμερική» της κυβέρνησης Τραμπ. Η επιθυμία για αποφυγή ξένων πολέμων συγκρούεται με την ανάγκη στρατιωτικής δράσης για την αποτροπή απειλών. Η βάση του προέδρου φαίνεται να αποδέχεται προσωρινά αυτή την ερμηνεία, όμως η πολιτική αντοχή θα τεσταριστεί όσο οι τιμές ενέργειας και οι ανθρώπινες απώλειες αυξάνονται.
Ο πόλεμος αρχίζει να μεταφράζεται σε καθημερινή πίεση για τα νοικοκυριά – μια εξέλιξη που μπορεί να αποδειχτεί πολιτικά κρίσιμη. Το ζήτημα αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών του 2026. Οι εκλογές αυτές θα καθορίσουν αν ο Τραμπ θα συνεχίσει να κυβερνά με την υποστήριξη του Κογκρέσου ή αν θα βρεθεί αντιμέτωπος με μια εχθρική πλειοψηφία.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι ανεξάρτητοι ψηφοφόροι αναδεικνύονται σε καθοριστικό παράγοντα. Και σε αντίθεση με τη βάση του MAGA, αυτοί εμφανίζονται πολύ πιο επιφυλακτικοί απέναντι στον πόλεμο. Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος η αρχική στήριξη προς τον πρόεδρο να αποτελεί απλώς ένα προσωρινό φαινόμενο «συσπείρωσης γύρω από τη σημαία». Αν οι τιμές συνεχίσουν να αυξάνονται και η σύγκρουση παραταθεί, η πολιτική δυναμική μπορεί να αλλάξει γρήγορα.
