Το αγκάθι του εμπλουτισμένου ουρανίου στις σχέσεις ΗΠΑ-Ιράν
Ενώ το τοπίο των αμερικανοϊρανικών σχέσεων φαίνεται να ομαλοποιείται με προοπτική εκεχειρίας και επαναφορά της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, το καυτό ζήτημα του ουρανίου παραμένει το κεντρικό σημείο τριβής που μπορεί να ματαιώσει τις προσπάθειες ειρήνης.
Στην καρδιά του προβλήματος, όπως αναφέρει το ρεπορτάζ του CNN, βρίσκεται το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου της Τεχεράνης. Συγκεκριμένα, τα περίπου 440 έως 450 κιλά που έχουν εμπλουτιστεί στο 60% προκαλούν σοβαρούς φόβους. Σύμφωνα με εκτιμήσεις διεθνών επιθεωρητών και ειδικών, η ποσότητα αυτή είναι επαρκής για την κατασκευή έως και 10 πυρηνικών κεφαλών.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι το πόσο γρήγορα το υλικό αυτό μπορεί να μετατραπεί σε όπλο. Όπως τονίζει ο Έρικ Μπρούερ, ειδικός του οργανισμού Nuclear Threat Initiative (NTI) και μέλος της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ, η μετάβαση στο 90%, το όριο των όπλων, θα μπορούσε να ολοκληρωθεί εντός ημερών ή λίγων εβδομάδων, αρκεί να λειτουργούν οι εγκαταστάσεις εμπλουτισμού.
Οι ΗΠΑ, με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να ζητά την παράδοση της λεγόμενης «πυρηνικής σκόνης», πιέζουν για την πλήρη απομάκρυνση του υλικού. Το Ιράν, όμως, επιμένει ακλόνητα στο δικαίωμά του για ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας.
Η διαδικασία εμπλουτισμού εστιάζει στο σπάνιο ισότοπο ουράνιο-235. Το Ιράν το μετατρέπει σε εξαφθοριούχο αέριο και το επεξεργάζεται μέσω φυγοκεντρητών στις εγκαταστάσεις Νατάνζ, Φορντό και Ισφαχάν.
Όπως προέκυψε από την τελευταία επαλήθευση της IAEA τον Ιούνιο του 2025, σχεδόν μισός τόνος ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60% (μαζί με τα εκτιμώμενα 184 κιλά στο 20%) παραμένει σε αέρια μορφή. Ωστόσο, η διαφάνεια εκλείψει έναν μήνα αργότερα, όταν το Ιράν απέκλεισε τους επιθεωρητές ως αντίδραση στις κοινές αμερικανοϊσραηλινές αεροπορικές επιδρομές.
Οι επερχόμενες συνομιλίες καλείται να λύσουν τον γρίφο αυτό, με τις ΗΠΑ να βρίσκονται ενώπιον του διλήμματος αν θα πρέπει να αποδεχθούν μια συμφωνία που δεν εξασφαλίζει την εξάλειψη του υψηλά εμπλουτισμένου υλικού.
