Σε πολιτική συμφωνία για τον νέο κανονισμό επιστροφών μεταναστών που δεν διαθέτουν δικαίωμα νόμιμης παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατέληξαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ, ανοίγοντας τον δρόμο και για τη δημιουργία κόμβων επιστροφής σε χώρες εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, η συμφωνία αποσκοπεί στην επιτάχυνση των διαδικασιών επιστροφής και στην αύξηση της αποτελεσματικότητας του ευρωπαϊκού συστήματος επιστροφών.
Ο νέος κανονισμός προβλέπει αυστηρότερες υποχρεώσεις για τα πρόσωπα που υπόκεινται σε απόφαση επιστροφής, ενώ θεσπίζεται νομικό πλαίσιο που επιτρέπει στα κράτη μέλη να δημιουργούν κόμβους επιστροφής σε τρίτες χώρες. Εισάγεται επίσης η Ευρωπαϊκή Εντολή Επιστροφής (European Return Order – ERO), ένα ενιαίο έγγραφο στο οποίο θα καταχωρίζονται τα βασικά στοιχεία κάθε απόφασης επιστροφής. Η συμφωνία διατηρεί προς το παρόν σε προαιρετική βάση την αμοιβαία αναγνώριση αποφάσεων επιστροφής μεταξύ των κρατών μελών, με πρόβλεψη επανεξέτασης του ζητήματος μετά την έναρξη εφαρμογής του νέου πλαισίου. Στόχος είναι η διευκόλυνση της ανταλλαγής πληροφοριών και η ταχύτερη αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων που έχουν εκδοθεί από άλλα κράτη μέλη. Ο κανονισμός περιλαμβάνει ακόμη ειδικές διατάξεις για περιπτώσεις ατόμων που θεωρείται ότι συνιστούν κίνδυνο για τη δημόσια τάξη ή την ασφάλεια.
Η συμφωνία εντάσσεται στο πλαίσιο του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο τίθεται σε εφαρμογή από τις 12 Ιουνίου 2026. Πριν τεθεί σε ισχύ, ο κανονισμός θα πρέπει να λάβει την τελική έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ.
