Το ΕΕΣ τονίζει ότι πρέπει να αναλυθούν οι λόγοι των αποκλίσεων και να διερευνηθούν τα αίτια πίσω από περιπτώσεις με πολύ χαμηλά επίπεδα καταγγελιών
- Του Κων/νου Σ. Μαργαρίτη
Η Ε.Ε. αντιμετωπίζει σοβαρές αδυναμίες στο πλαίσιο της καταπολέμησης της απάτης και συγκεκριμένα στον τρόπο με τον οποίο τα βασικά αρμόδια όργανα ανταλλάσσουν πληροφορίες. Αυτό διαπιστώνεται με νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ), αποκαλύπτοντας ότι μολονότι οι έρευνες της ευρωπαϊκής υπηρεσίας καταπολέμησης της απάτης (OLAF) και της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) έχουν οδηγήσει στην ανάκτηση εκατομμυρίων ευρώ από διαπράττοντες απάτη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν γνωρίζει αν έχουν επιστραφεί όλα τα χρήματα που οφείλονται στον προϋπολογισμό της Ε.Ε.
Στο πλαίσιο της αρχιτεκτονικής της Ε.Ε. για την καταπολέμηση της απάτης, οι καταγγελίες για απάτη διερευνώνται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, ενώ η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης είναι αρμόδια για τη διεξαγωγή διοικητικών ερευνών. Ο ΕΕΣ ζητεί ένα νέο σύστημα για την απλούστευση του χειρισμού των καταγγελιών και των ερευνών για περιπτώσεις απάτης.
Η OLAF και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία υποστηρίζονται από τον οργανισμό της Ε.Ε. για τη συνεργασία στον τομέα της Ποινικής Δικαιοσύνης (Eurojust) και από τον οργανισμό της Ε.Ε. για τη συνεργασία στον τομέα της επιβολής του νόμου (Europol), καθώς και από τις εθνικές Αρχές.
«Η αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ όλων εκείνων που καταπολεμούν την απάτη, από αυτούς που διεξάγουν έρευνες στο επίπεδο της Ε.Ε. έως τις εθνικές αστυνομικές και δικαστικές Αρχές, είναι ουσιαστικής σημασίας προκειμένου να παταχθεί το έγκλημα» δήλωσε η Katarína Kaszasová, μέλος του ΕΕΣ και αρμόδια για τον έλεγχο.
Οι διαδικασίες για τον χειρισμό καταγγελιών για απάτη εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της Ε.Ε. είναι πολύπλοκες.
Επιπλέον, το σύστημα δεν διασφαλίζει ότι περιέρχονται στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία όλες οι καταγγελίες, κάτι που θα της επέτρεπε να τις αξιολογήσει ως προς την ύπαρξη πιθανής εγκληματικής δραστηριότητας.
Μεταξύ του 2022 και του 2024 περιήλθαν συνολικά στην OLAF και στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία 27.000 καταγγελίες για απάτη, εκ των οποίων για το ένα τρίτο θεωρήθηκε σκόπιμο να κινηθεί έρευνα. Σε συνέχεια των ερευνών της κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου η OLAF συνέστησε επιστροφές ύψους 615 εκατ. ευρώ στον προϋπολογισμό της Ε.Ε. Εως το τέλος του 2024 είχαν ήδη ανακτηθεί 23 εκατ. ευρώ. Κατά την ίδια περίοδο η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δέσμευσε περιουσιακά στοιχεία αξίας 3 δισ. ευρώ.
Σε συνέχεια ερευνών της, το 2024 τα δικαστήρια διέταξαν τις εθνικές Αρχές να ανακτήσουν 232 εκατ. ευρώ, που αποτελούσαν προϊόν εγκληματικής δραστηριότητας.
Ωστόσο, η επιτροπή δεν διαθέτει μηχανισμό για να παρακολουθεί τον βαθμό εκτέλεσης των ανακτήσεων που έχουν διαταχθεί από τα δικαστήρια, ούτε αν τα ποσά που οφείλονται στον προϋπολογισμό της Ε.Ε. έχουν ανακτηθεί στο ακέραιο. Ως εκ τούτου, το κλιμάκιο ελέγχου τονίζει την ανάγκη να ενισχύσει η επιτροπή την από μέρους της εποπτεία της συνέχειας που δίνεται στις έρευνες περιπτώσεων απάτης.
Το ΕΕΣ καλεί την επιτροπή να αναλύσει τους λόγους των αποκλίσεων και να διερευνήσει τα αίτια πίσω από περιπτώσεις με πολύ χαμηλά επίπεδα καταγγελιών.
Η OLAF (με έδρα στις Βρυξέλλες), η Eurojust και η Europol (αμφότερες στη Χάγη) λειτουργούν εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες, ενώ η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (με έδρα στο Λουξεμβούργο και επιχειρησιακά γραφεία σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας) άρχισε να λειτουργεί το 2021.
Οι εθνικές Αρχές υποχρεούνται να καταγγέλλουν περιπτώσεις εικαζόμενης απάτης στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, ενώ τα όργανα της Ε.Ε. τις καταγγέλλουν τόσο στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία όσο και στην OLAF.
