Ανατρέπεται άλλη μια φορά η ισορροπία στη Μέση Ανατολή, με τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής να τινάζουν στον αέρα την εύθραυστη εκεχειρία με το Ιράν και να προχωρούν σε πληθώρα πληγμάτων εντός της ιρανικής επικράτειας. Η συμφωνία που είχε επιτευχθεί στα μέσα Ιουνίου κατέρρευσε οριστικά, δίνοντας τη θέση της σε ραγδαία στρατιωτική κλιμάκωση με απρόβλεπτες συνέπειες για την παγκόσμια ασφάλεια και οικονομία.
- Από τον Παύλο Καραγρηγόρη
Από το βήμα της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα, κατά τη διάρκεια συνάντησής του με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε ότι η Ουάσινγκτον δεν σκοπεύει να σταματήσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Αντίθετα, προανήγγειλε νέο κύμα σφοδρών επιθέσεων, προειδοποιώντας την Τεχεράνη ότι τα χειρότερα έπονται. Ο Αμερικανός υπουργός Πολέμου, Πιτ Χέγκσεθ, συμπλήρωσε μάλιστα ότι οι επόμενες επιχειρήσεις θα πλήξουν στόχους «βαθύτερα» στην ιρανική επικράτεια.
Αφορμή για τη νέα ανάφλεξη στάθηκε η επίθεση που εξαπέλυσε το Ιράν με drones και πυραύλους εναντίον τριών εμπορικών πλοίων στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ. Η Ουάσινγκτον αντέδρασε ακαριαία, ανακαλώντας την άδεια που επέτρεπε στο Ιράν να πουλά πετρέλαιο στη διεθνή αγορά και εξαπολύοντας μαζική αεροπορική επιχείρηση. Σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM), οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν περισσότερους από 80 στόχους στο Ιράν, ανάμεσα στους οποίους συστήματα αεράμυνας, κέντρα διοίκησης, ραντάρ και πάνω από 60 μικρά σκάφη των Φρουρών της Επανάστασης. Ο ίδιος ο Τραμπ υποστήριξε μάλιστα ότι καταστράφηκαν 28 ιρανικά πλοία σε μία μόνο νύχτα.
Ενώ τα πάντα δείχνουν πλέον πως η ειρήνευση στη Μέση Ανατολή θα επέλθει δύσκολα, ο Αμερικανός πρόεδρος έσπευσε χθες για δεύτερη φορά να χαρακτηρίσει την ιρανική ηγεσία «τρελή», κατηγορώντας την ότι εξαπατά συστηματικά τη διεθνή κοινότητα στις διαπραγματεύσεις. «Θα συμφωνήσουν σε όλα, και μετά θα πάνε να δώσουν συνέντευξη Τύπου και θα πουν ότι δεν το συζητήσαμε καν. Είναι τρελοί. Κάτι δεν πάει καλά με αυτούς» δήλωσε χαρακτηριστικά, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να πληγούν κρίσιμες μη στρατιωτικές υποδομές του Ιράν, όπως το δίκτυο ηλεκτροδότησης και τα εργοστάσια αφαλάτωσης, αν και διευκρίνισε ότι αυτό είναι κάτι που θα ήθελε να αποφύγει.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο των δηλώσεών του αφορά τη νήσο Χαργκ, τον κεντρικό τερματικό σταθμό των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου. Ο Αμερικανός πρόεδρος αποκάλυψε ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη πλήξει τμήμα του νησιού, δίνοντας εντολή να μην καταστραφούν οι αγωγοί, καθώς εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο κατάληψής του από τις αμερικανικές δυνάμεις. Επιπλέον, προανήγγειλε την επαναφορά του ναυτικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ, σημειώνοντας ότι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ έχουν ήδη προσφερθεί να στείλουν ναρκαλιευτικά για να εξασφαλίσουν τη ναυσιπλοΐα. Ο Τραμπ διευκρίνισε ότι στόχος των ΗΠΑ παραμένει ο τερματισμός του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και όχι η ανατροπή του καθεστώτος, ωστόσο εξέφρασε έντονες αμφιβολίες για το αν μπορεί να υπάρξει ποτέ μια βιώσιμη διπλωματική συμφωνία.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, χαρακτήρισε «απολύτως απαραίτητες» τις αμερικανικές επιθέσεις, κατηγορώντας την Τεχεράνη για παραβίαση της εκεχειρίας, ενώ την ίδια ώρα η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, τόνισε ότι οι εχθροπραξίες περιπλέκουν τις συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου. Η απάντηση από την πλευρά του Ιράν ήταν άμεση και εξαιρετικά επιθετική, προβαίνοντας σε μαζικά χτυπήματα κατά των αμερικανικών δυνάμεων και των συμμάχων τους στην περιοχή. Ηδη καταγράφονται εκρήξεις στην πόλη-λιμάνι Μπουσέρ, όπου βρίσκεται ο μοναδικός πυρηνικός σταθμός παραγωγής ενέργειας της χώρας, ακριβώς απέναντι από τη νήσο Χαργκ. Οι Φρουροί της Επανάστασης δήλωσαν ότι κάθε τοποθεσία που διευκολύνει τις αμερικανικές επιθέσεις αποτελεί πλέον νόμιμο στόχο και πέρασαν στα αντίποινα.
Ιρανικοί πύραυλοι και drones έπληξαν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στο Μπαχρέιν (σ.σ.: όπου εδρεύει ο 5ος Στόλος του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ) και στο Κουβέιτ, ενεργοποιώντας τα συστήματα αεράμυνας των δύο χωρών. Το υπουργείο Εξωτερικών του Κουβέιτ καταδίκασε απερίφραστα τις επιθέσεις, τονίζοντας ότι υπονομεύουν κάθε προσπάθεια αποκλιμάκωσης. Στο πολιτικό επίπεδο, ανώτατος αξιωματούχος του Ιράν προειδοποίησε ότι οι αμερικανικοί τυχοδιωκτισμοί οδηγούν την περιοχή σε γενικευμένη ανάφλεξη, ενώ και ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας του ιρανικού Κοινοβουλίου, Εμπραχίμ Ρεζάι, απείλησε ότι κανένας Αμερικανός στρατιώτης δεν θα επιστρέψει ζωντανός αν επιχειρηθεί κατάληψη ιρανικού εδάφους.
