Εργαλειοποιώντας ξανά το ευπώλητο πολιτικά και επικοινωνιακά αφήγημα για την «προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο», ενώ στην πραγματικότητα ελάχιστα πράγματα έχουν κάνει για αυτήν, επιχειρούν ξεδιάντροπα πια να χτυπήσουν τις ατομικές ελευθερίες των πολιτών. Με ποιον τρόπο; Ανοίγοντας διάπλατα την κερκόπορτα για τη δίχως καμία δικαστική εντολή συστηματική σάρωση των μηνυμάτων που ανταλλάσσουν άπαντες μέσω εφαρμογών από τις ίδιες τις διαδικτυακές πλατφόρμες όπως οι Meta, Google, Microsoft κ.λπ.
Χθες το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο άναψε τελικά με σκανδαλώδη τρόπο το «πράσινο φως» για την επαναφορά του προσωρινού κανονισμού Chat Control 1.0. Παρότι η πλειοψηφία των παρόντων ευρωβουλευτών ψήφισε κατά (314 κατά, 276 υπέρ και 17 αποχές), η πρόταση πέρασε αυτόματα, καθώς δεν συγκεντρώθηκε η απαιτούμενη απόλυτη πλειοψηφία των 361 ψήφων για την απόρριψή της σε δεύτερη ανάγνωση και ως εκ τούτου ο κανονισμός θα ισχύει έως το 2028 ή τουλάχιστον μέχρι την υιοθέτηση μόνιμου πλαισίου.
Πού οδηγεί πλέον όλη αυτή η νέα δυστοπική κατάσταση; Στο εξής οι μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες αποκτούν τη νομική κάλυψη να σαρώνουν τις ιδιωτικές, μη κρυπτογραφημένες επικοινωνίες των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, με το μέτρο να αφορά υπηρεσίες και δημοφιλείς εφαρμογές όπως το Instagram, το Messenger, το Gmail, το iCloud, το Discord, το Snapchat κ.λπ.
Συμβολική μόνον εξαίρεση προβλέφθηκε για τις κρυπτογραφημένες απ’ άκρου εις άκρον συνομιλίες, όπως αυτές του WhatsApp και του Signal – μέχρι να βρεθεί βέβαια κι εκεί κάποιο… παράθυρο για να ελεγχθούν κι αυτές. Παράλληλα, χθες, απορρίφθηκε τροπολογία που θα περιόριζε τον έλεγχο που θα επιβάλλεται πια οριζοντίως σε όλους, αποκλειστικά και μόνο σε πρόσωπα ταυτοποιημένα ως υπόπτους – κι αυτό με την απαραίτητη δικαστική εντολή που στο εξής θα λογίζεται ως περιττή.
Γενικευμένη επιτήρηση
Είναι σαφές πλέον πως το πραγματικό διακύβευμα υπερβαίνει κατά πολύ την «προστασία των ανηλίκων» στο διαδίκτυο. Οι επικριτές του μέτρου, μεταξύ των οποίων και οργανώσεις προστασίας των προσωπικών δεδομένων αλλά και τεχνικοί εμπειρογνώμονες, τονίζουν ότι η μαζική σάρωση ιδιωτικών επικοινωνιών δημιουργεί την απόλυτη υποδομή μιας γενικευμένης επιτήρησης. Και ακόμη κι όταν παρουσιάζεται ως «εθελοντική» ή «προσωρινή» αυτή η κατάσταση, η ίδια η λογική αυτής της προσέγγισης ουσιαστικά διαβρώνει την αρχή της εμπιστευτικότητας της επικοινωνίας – που αποτελεί και θεμέλιο κάθε φιλελεύθερης ευρωπαϊκής δημοκρατίας.
Πολιτικά, την ίδια στιγμή, η εξέλιξη αυτή αποκαλύπτει και μια ευρύτερη μετατόπιση, καθώς, εάν η Ε.Ε. νομιμοποιεί πρακτικές «μαζικής σάρωσης μη κρυπτογραφημένων επικοινωνιών», έστω κι έμμεσα πιέζει παγκοσμίως τις πλατφόρμες να υιοθετήσουν παρόμοιες πρακτικές, επηρεάζοντας και πολίτες τρίτων χωρών. Είναι σαφές πως η απόφαση της 9ης Ιουλίου δεν έρχεται για να λύσει προβλήματα «ασφάλειας», αλλά για να λειτουργήσει ως άλλοθι για την επικίνδυνη διολίσθηση προς την κοινωνία της μαζικής επιτήρησης. Τι απέμεινε; Να δει κανείς εάν στη συζήτηση για το μόνιμο πλαίσιο (Chat Control 2.0) το φθινόπωρο η Ευρώπη θα επιμείνει σε αυτή την πορεία ή θα αναζητήσει μια κάποια ισορροπία ανάμεσα στην ασφάλεια και στις ελευθερίες που την ορίζουν.
Η Λατινοπούλου καταψήφισε τη σκανδαλώδη πρόταση
Αίσθηση προκάλεσε πάντως χθες και η αφωνία των Ελλήνων ευρωβουλευτών των συστημικών κομμάτων, την ώρα που, αντίθετα, η Αφροδίτη Λατινοπούλου, η οποία καταψήφισε το Chat Control 1.0 αλλά και το ψηφιακό ευρώ, τόνιζε ότι «δυστυχώς το Ευρωκοινοβούλιο (αριστεροί, σοσιαλιστές και οι δήθεν κεντροδεξιοί) ψήφισαν α) για πλήρες φακέλωμα των μηνυμάτων όλων των Ευρωπαίων πολιτών – ανηλίκων και ενηλίκων, β) για το ψηφιακό ευρώ, θέλοντας σε σύντομο χρόνο να εξαφανιστούν πλήρως τα μετρητά καθιστώντας όλους μας ομήρους των τραπεζών. Γι’ αυτό πρέπει όλοι να πηγαίνουμε να ψηφίζουμε σε όλες τις εκλογές. Εθνικές ή ευρωεκλογές. Γιατί αλλιώς κάνουμε χάρη στο σημερινό σάπιο κατεστημένο».
