Ισχυρές αναταράξεις προκαλεί στις διεθνείς αγορές ενέργειας η νέα στρατιωτική κλιμάκωση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, με τις τιμές του πετρελαίου να καταγράφουν άνοδο μεγαλύτερη του 4% τη Δευτέρα. Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκονται ξανά τα Στενά του Ορμούζ, καθώς οι αντικρουόμενες ανακοινώσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης δημιουργούν αβεβαιότητα για την ασφαλή διέλευση των ενεργειακών φορτίων.
Οι νέες επιθέσεις που ανακοινώθηκαν και από τις δύο πλευρές απειλούν την εύθραυστη ενδιάμεση συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν, η οποία είχε υπογραφεί τον προηγούμενο μήνα με στόχο το άνοιγμα του κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος και τη διαμόρφωση συνθηκών για τον τερματισμό του πολέμου.
Πάνω από τα 79 δολάρια το Brent
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αργού πετρελαίου Brent ενισχύθηκαν κατά 3,10 δολάρια ή 4,08%, φτάνοντας στα 79,11 δολάρια το βαρέλι έως τις 03:25 GMT.
Αντίστοιχη ήταν η πορεία του αμερικανικού αργού West Texas Intermediate, το οποίο σημείωσε άνοδο 2,95 δολαρίων ή 4,11% και διαμορφώθηκε στα 74,36 δολάρια το βαρέλι.
Η απότομη ανατίμηση αποτυπώνει τους φόβους για νέα προβλήματα στην παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία. Οι επενδυτές παρακολουθούν στενά κάθε εξέλιξη γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, καθώς οποιαδήποτε παρατεταμένη διακοπή της κυκλοφορίας θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά την προσφορά πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Σε κίνδυνο η ενδιάμεση συμφωνία
Η νέα ένταση στη Μέση Ανατολή προκαλεί αμφιβολίες για την επιβίωση της ενδιάμεσης συμφωνίας που υπέγραψαν οι ΗΠΑ και το Ιράν τον προηγούμενο μήνα. Η συμφωνία αποσκοπούσε στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και προέβλεπε ακόμη 60 ημέρες διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου.
Η εφαρμογή της είχε οδηγήσει σε μερική αποκατάσταση της παγκόσμιας προσφοράς. Όπως ανέφερε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας στη μηνιαία έκθεσή του την Παρασκευή, η προσφορά πετρελαίου αυξήθηκε τον Ιούνιο κατά 4,1 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Παρά τη βελτίωση, η παραγωγή και η διακίνηση παρέμειναν κατά 9,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως χαμηλότερα σε σχέση με τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τον πόλεμο. Η αγορά, επομένως, δεν είχε προλάβει να καλύψει τις μεγάλες απώλειες όταν ξέσπασε ο νέος γύρος επιθέσεων.
«Οι ελπίδες για σχετικά γρήγορη επίλυση των πρόσφατων συγκρούσεων ενδέχεται να αμφισβητηθούν μετά την κλιμάκωση της έντασης το Σαββατοκύριακο», ανέφεραν οι αναλυτές της ANZ σε σημείωμά τους.
Γιατί η αγορά δεν προεξοφλεί ακόμη πλήρη σύγκρουση
Παρά την άνοδο που ξεπέρασε το 4%, ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι η αντίδραση της αγοράς παραμένει σχετικά συγκρατημένη σε σύγκριση με το μέγεθος του γεωπολιτικού κινδύνου.
Ο αναλυτής αγορών της IG, Τόνι Σίκαμορ, εκτίμησε ότι η κίνηση των τιμών δείχνει πως οι επενδυτές αντιμετωπίζουν προς το παρόν τα νέα πλήγματα ως κλιμάκωση εντός μιας ήδη εύθραυστης εκεχειρίας και όχι ως οριστική κατάρρευσή της. «Πόσο ακριβής είναι αυτή η άποψη μένει να φανεί», ανέφερε σε σημείωμά του.
Οι επόμενες κινήσεις ΗΠΑ και Ιράν, η πραγματική κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ και ο αριθμός των πλοίων που θα καταφέρουν να περάσουν με ασφάλεια αναμένεται να καθορίσουν την πορεία των τιμών. Μια νέα διακοπή της ναυσιπλοΐας ή επέκταση των επιθέσεων θα μπορούσε να προκαλέσει πολύ εντονότερο κύμα ανατιμήσεων, με συνέπειες για τον πληθωρισμό και την παγκόσμια οικονομία.
