Η επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, τις 28 Φεβρουαρίου 2026 και τα επακολουθήσαντα επεισόδια, που συνεχίζονται, σε συνδυασμό με την ανατροπή Άσαντ, την αποδυνάμωση της Χεζμπολάχ και την τοποθέτηση φιλοαμερικανού πρωθυπουργού στη Βαγδάτη, με στόχο την περιορισμό της επιρροής που ασκεί το Ιράν στο Ιράκ, έχει οδηγήσει στην αποδυνάμωση του λεγόμενου σιιτικού άξονα και έχει δημιουργήσει ένα κενό επιρροής στην περιοχή.
Άρθρο του Σ. Καλεντερίδη
Αυτό το κενό καλούνται να καλύψουν μέσω αμυντικής συνεργασίας τρεις σουνιτικές χώρες, με καθοριστικό τον ρόλο της Άγκυρας στο υπό εξέλιξη εγχείρημα.
Οι τρεις χώρες είναι η Τουρκία, το Πακιστάν και η Σαουδική Αραβία. Σε αυτό το σχήμα το Πακιστάν αποτελεί την πυρηνική δύναμη, η Σαουδική Αραβία και την οικονομική και ενεργειακή υπερδύναμη και η Τουρκία τη χώρα με ισχυρή αμυντική βιομηχανία και ένοπλες δυνάμεις, που θα αποτελεί και «σύνδεσμο» με το ΝΑΤΟ, για συγκερασμό των όποιων ανησυχιών που θα προκαλέσει το εγχείρημα.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα έχουν γίνει κρούσεις για συμμετοχή και της Αιγύπτου, η οποία, προς το παρόν, βλέπει το εγχείρημα με διστακτικότητα, χωρίς να αποκλείεται η συμμετοχή της κρίσιμης για την ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή χώρας.
Η υπό διαμόρφωση στρατιωτική και πολιτική συμμαχία ανάμεσα σ’ αυτά τα τρία ισχυρά σουνιτικά μουσουλμανικά κράτη στοχεύει στην κοινή ασφάλεια και άμυνα και την προστασία των ενεργειακών εγκαταστάσεων και των οδών μεταφοράς των ενεργειακών προϊόντων στις διεθνείς αγορές. Ο γεωπολιτικός στόχος της υπό σύμπηξη συμμαχίας είναι η περιφερειακή επιρροή και η ενίσχυση της θέσης των μελών του απέναντι στο Ιράν και σε άλλους δυνητικούς γεωπολιτικούς αντιπάλους.
Άγνωστη με βάση τα μέχρι τούδε δημοσιεύματα και δηλώσεις επισήμων η στάση των ΗΠΑ και της Ευρώπης, όμως θα πρέπει να θεωρείται απίθανο ο Ταγίπ Ερντογάν να ταξίδεψε στην Τζέντα της Σαουδικής Αραβίας, στις 7 Αυγούστου 2026, για να συμμετάσχει στην Σύνοδο Κορυφής στην Τζέντα, για την υπογραφή της Τριμερούς Συμφωνίας Άμυνας μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν
Σύμφωνα με την τουρκική εφημερίδα Αϊντινλίκ, το κύριο θέμα της ημερήσιας διάταξης κατά την επίσκεψη του στη Σαουδική Αραβία είναι το τριμερές σύμφωνο άμυνας. Η συμφωνία, που αναμένεται να υπογραφεί (το άρθρο γράφεται την ώρα που οι συνάντηση ήταν σε εξέλιξη) με τη συμμετοχή των ηγετών των τριών χωρών, «εγκαινιάζει μια νέα εποχή στην ασφάλεια, την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και την ανταλλαγή πληροφοριών».
Η συμφωνία έχει ως στόχο να ανεβάσει τη συνεργασία των τριών χωρών στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας σε υψηλότερο επίπεδο. Σύμφωνα με πληροφορίες που ελήφθησαν από πηγές ασφαλείας και μεταφέρει η τουρκική εφημερίδα, η συμφωνία θα έχει την υπογραφεί του πρίγκιπα διαδόχου της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν, του πακιστανού πρωθυπουργού Σαχμπάζ Σαρίφ και του τούρκου προέδρου, Ταγίπ Ερντογάν.
Η τριμερής αμυντική συμφωνία που θα υπογραφεί στην Τζέντα στοχεύει στην κοινή δράση κατά των περιφερειακών απειλών και την αύξηση της στρατηγικής αλληλεγγύης. Η συμφωνία, η οποία καταρτίστηκε στο πλαίσιο των υπηρεσιών του στρατού και της ασφάλειας, περιλαμβάνει την ενίσχυση του συντονισμού στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας, τη λειτουργία μηχανισμών ανταλλαγής πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο μεταξύ των χωρών και την εμβάθυνση της συνεργασίας στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας. Αυτή η κρίσιμη συνάντηση των ηγετών στοχεύει να φέρει τα αμυντικά οράματα των τριών χωρών σε κοινό έδαφος.
Εκτός από το αμυντικό σύμφωνο, η ημερήσια διάταξη της συνόδου κορυφής περιλαμβάνει επίσης έντονες συγκρούσεις στην περιοχή και κρίσιμες θαλάσσιες οδούς. Η κλιμακούμενη ένταση μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν, η κατάσταση στη Γάζα και η διαδικασία επαναλειτουργίας του Στενού του Ορμούζ για ασφαλή διέλευση είναι μεταξύ των κύριων θεμάτων που επρόκειτο να συζητήσουν οι ηγέτες.
Η απόπειρα δημιουργίας του «σουντικού ΝΑΤΟ» αποτελεί μια εξέλιξη που αλλάζει τα δεδομένα στην περιοχή. Η κατάσταση θα αποκτήσει άλλα χαρακτηριστικά αν αποφασίσει τελικά να συμμετέχει και η Αίγυπτος.
Επίσης, είναι κρίσιμης σημασίας η αντίδραση του Ισραήλ και του εβραϊκού παράγοντα.
Εν αναμονή των εξελίξεων.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη»
