Με μια σειρά από αιχμηρές τοποθετήσεις μιλώντας στους δημοσιογράφους από το Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανέβασε την ένταση για την κρίση στη Μέση Ανατολή, την ώρα που η προθεσμία της συμφωνίας εκεχειρίας εκπνέει χωρίς ουσιαστική πρόοδο.
Ο Αμερικανός ηγέτης επανήλθε στην πρότασή του για τη στρατηγική θαλάσσια οδό του Περσικού Κόλπου, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Μου αρέσει η ιδέα να ανακηρύξουμε τα Στενά του Ορμούζ αμερικανικό έδαφος. Το ελέγχουμε ήδη». Πρόσθεσε μάλιστα πως «έχουμε τον πλήρη έλεγχο πάνω στα Στενά», υποστηρίζοντας παράλληλα ότι «το Ιράν είναι χάλι μαύρο και ο στρατός τους νικημένος».
Ο Ντόναλντ Τραμπ κατέστησε σαφές ότι η Ουάσινγκτον δεν προτίθεται να ζητήσει παράταση του διμερούς μνημονίου κατανόησης (MoU) με την Τεχεράνη. Παρόλο που εκτίμησε ότι η ιρανική πλευρά επιδιώκει μια συμβιβαστική λύση, σημείωσε πως «θέλουν μια συμφωνία, αλλά δεν πρόκειται να κάνουν αυτή τη συμφωνία που θεωρώ ότι είναι απαραίτητη».
Ξεκαθάρισε παράλληλα τους όρους της αμερικανικής πλευράς: «Είμαστε εδώ για έναν μόνο λόγο: Το Ιράν δεν μπορεί να έχει πυρηνικό όπλο. Το καταλαβαίνετε αυτό; Το Ιράν δεν μπορεί να έχει πυρηνικό όπλο και δεν θα έχει».
Αναφερόμενος στη ροή της ενέργειας, ο πρόεδρος των ΗΠΑ υποστήριξε ότι η ναυσιπλοΐα συνεχίζεται και οι τιμές της ενέργειας υποχωρούν: «Βγάζουμε —και ίσως αυτό να σταματήσει ή ίσως να αυξηθεί ακόμη περισσότερο— εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την εβδομάδα. Τα Στενά είναι ανοιχτά, οι τιμές του πετρελαίου πέφτουν και θα συνεχίσουν να πέφτουν, εκτός αν αποφασίσουμε να κάνουμε κάτι πολύ πιο δραστικό».
Σχετικά με το Ομάν, το οποίο δέχθηκε αμερικανικές πιέσεις για τη στάση του στη διαμάχη, ο Τραμπ κράτησε ελαφρώς ηπιότερους τόνους λέγοντας ότι «δεν νομίζω ότι φέρονται πολύ καλά, αλλά θα τους χειριστούμε όπως έχουμε χειριστεί άλλες χώρες», ενώ σε μια σύντομη αναφορά εξήρε τις προσωπικές του σχέσεις με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ουν.
Το παρασκήνιο της κατάρρευσης και η «επιθετική» τροπή
Η όξυνση έρχεται ως αποτέλεσμα της ασάφειας των όρων του μνημονίου που είχε υπογραφεί μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, το οποίο προέβλεπε 60ήμερη εκεχειρία και αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας. Όπως μεταδίδει το πρακτορείο Reuters, επικαλούμενο υψηλόβαθμο Ιρανό αξιωματούχο, η Τεχεράνη αποφάσισε να μετατοπίσει τη στρατηγική της από αμυντική σε «πλήρως επιθετική» εξαιτίας του πλήρους αδιεξόδου στις ειρηνευτικές συνομιλίες.
Την ίδια στιγμή, τουρκικές διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, είχε επείγουσα τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ιρανό ομόλογό του, Αμπάς Αραγτσί, σε μια προσπάθεια να αποτραπεί η οριστική κατάρρευση της εκεχειρίας και να παραμείνουν ανοιχτά τα Στενά του Ορμούζ.
