Σε περίοδο μεγάλης κοινωνικής και πολιτικής αναταραχής εισέρχεται η Γαλλία, με τους μαθητές των λυκείων να έχουν δυναμιτίσει με τις κινητοποιήσεις τους το ήδη τεταμένο κλίμα.
- Μαρία Δεναξά
Το κίνημα των μαθητών, στους οποίους προστέθηκαν φοιτητές και ενδεχομένως τις επόμενες ημέρες να συμμετέχουν και εργαζόμενοι από διάφορους επαγγελματικούς κλάδους, ξεκίνησε με καταλήψεις και συγκεντρώσεις έξω από σχολικά κτίρια στο Παρίσι και εξαπλώθηκε στη Λιόν, στο Στρασβούργο, στη Νάντη, στη Μασσαλία, στην Τουλούζη, στη Νίκαια, στη Ρεν και σε άλλες μεγάλες πόλεις. Από την Πέμπτη η κινητοποίηση πήρε νέα τροπή, με πολλαπλασιασμό των καταλήψεων στα λύκεια, τον αποκλεισμό 30 πανεπιστημιακών εγκαταστάσεων και την πρόκληση σοβαρών καταστροφών και επεισοδίων βίας στο περιθώριο των συγκεντρώσεων.
Σχολικές μονάδες καταστράφηκαν από εμπρησμούς, κάδοι απορριμμάτων πυρπολήθηκαν, δημόσια περιουσία, όπως είναι παγκάκια, πινακίδες, στάσεις, στέγαστρα λεωφορείων και δημόσια κτίρια, βανδαλίστηκαν, αντικείμενα εκτοξεύτηκαν κατά των αστυνομικών δυνάμεων, διευθυντές σχολείων αλλά και πολίτες δέχτηκαν επιθέσεις, ενώ αρκετές συγκεντρώσεις εξελίχθηκαν σε συγκρούσεις μεταξύ νεαρών και αστυνομικών. Στη Νάντη, πυρκαγιά προκάλεσε σοβαρές ζημιές στο λύκειο Νέλσον Μαντέλα, στη Μασσαλία διευθυντικά στελέχη σχολείου δέχτηκαν επίθεση με βενζίνη, ενώ αναφέρθηκαν πυρκαγιές, ρίψεις πυροτεχνημάτων, λεηλασίες και συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας στην Τουλούζη, στο Στρασβούργο, στη Νίκαια, στη Λιόν και σε άλλες πόλεις. Η περιφέρεια Ιλ-ντε-Φρανς έκανε επίσης λόγο για περίπου 40 κατεστραμμένες εισόδους ή πύλες σχολείων και ζημιές που εκτιμώνται πάνω από 1 εκατομμύριο ευρώ. Ο υπουργός Εσωτερικών, Λοράν Νινέζ, χαρακτήρισε την κατάσταση «ανεξέλεγκτη βία» και δήλωσε ότι πλέον παρουσιάζει «όλα τα χαρακτηριστικά μιας κατάστασης αστικής βίας».
Μόνο την Πέμπτη, στις 900 κινητοποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα, έγιναν 1.949 συλλήψεις. Κατά την ίδια μέρα, σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο Εσωτερικών, τραυματίστηκαν 305 αστυνομικοί και χωροφύλακες, ενώ ο υπουργός Παιδείας, Εντουάρ Ζεφρέ, ανακοίνωσε συνολικά 235 τραυματίες από την πλευρά της εθνικής εκπαίδευσης από την έναρξη των κινητοποιήσεων, εκ των οποίων 170 μαθητές και 65 μέλη του προσωπικού. Για περιστατικά τραυματισμού μαθητών στις πόλεις Σεβράν, Σεν-Ουέν-λο-Ομόν και Τουρ έχουν διαταχθεί έρευνες από τη Γενική Επιθεώρηση του υπουργείου Εσωτερικών.
Στο κίνημα των μαθητών έχουν παρεισφρήσει κουκουλοφόροι και ταραξίες, με στόχο, όπως καταγγέλλουν οι μαθητικές οργανώσεις, «τη δημιουργία χάους που θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια στην αποδυνάμωση των κινητοποιήσεών τους». Χθες, 400 λύκεια παρέμειναν κλειστά για λόγους ασφαλείας, όπως είχε ανακοινώσει ο υπουργός Παιδείας. Για τα σοβαρά επεισόδια, η πολιτική ηγεσία κατηγορεί την Ακροαριστερά και, συγκεκριμένα, την Ανυπότακτη Γαλλία του Ζαν-Λικ Μελανσόν, πως ενθαρρύνει την επέκταση των καταλήψεων και ενορχηστρώνει τον μαθητικό ξεσηκωμό. Στην ίδια γραμμή και οι συντηρητικές παρατάξεις της αντιπολίτευσης, που κάνουν λόγο για πολιτική εκμετάλλευση του μαθητικού κινήματος από το κόμμα του Μελανσόν, ενώ τα πιο ριζοσπαστικά κόμματα της Δεξιάς στρέφουν τα πυρά τους και κατά των αλλοδαπών μαθητών. Το Κέντρο δεν υιοθετεί την άποψη ότι ολόκληρο το κίνημα είναι υποκινούμενο από την Αριστερά. Οπως και η Κεντροδεξιά, υποστηρίζει τη θέση ότι «τα αιτήματα των μαθητών πρέπει να ακουστούν, αλλά οι καταλήψεις και κυρίως, τα βίαια επεισόδια δεν μπορούν να αποτελέσουν μέσο διεκδίκησης».
Λόγω της έκρυθμης κατάστασης, ο πρωθυπουργός, Σεμπαστιάν Λεκορνι, συγκάλεσε την Πέμπτη διυπουργική σύσκεψη κρίσης. Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι κατανοεί «τις αγωνίες και ενίοτε την οργή» της νεολαίας, αλλά ότι η βία δεν δικαιολογείται. Από την πλευρά των μαθητών, ο πρόεδρος της Συνδικαλιστικής Ενωσης Λυκείων, Ριάντ Ρανί, ζήτησε «μαζική χρηματοδότηση» των λυκείων και των πανεπιστημίων. Η κυβέρνηση, πάντως, σκληραίνει τη στάση της, παρά την ανακοίνωση διαλόγου που έχει ανακοινώσει με τις μαθητικές οργανώσεις. Ο υπουργός Δικαιοσύνης ζήτησε από τους εισαγγελείς να κινηθούν για την αστική ευθύνη των γονέων σε περίπτωση ζημιών που προκαλούνται από τα παιδιά τους, με στόχο, όπως είπε, να «πληρώσουν τις επισκευές». Πάντως, μαθητές και φοιτητές φαίνεται πως δεν το βάζουν κάτω. Ανακοίνωσαν νέα μεγάλη κινητοποίηση για την Τρίτη 6 Οκτωβρίου.
Η απουσία καθηγητών στις αίθουσες έχει εξοργίσει γονείς και παιδιά
Βασικό αίτημα των μαθητών είναι η ενίσχυση των σχολείων τους με περισσότερους καθηγητές και μαζικές προσλήψεις, ώστε να περιοριστούν τα κενά, οι ακυρώσεις μαθημάτων και οι δυσκολίες που προκαλούνται όταν εκπαιδευτικοί απουσιάζουν.
Παράλληλα, ζητούν μείωση του αριθμού των μαθητών ανά τάξη, υποστηρίζοντας ότι οι μεγάλες τάξεις δυσκολεύουν τόσο τη διδασκαλία όσο και την παρακολούθηση των μαθημάτων. Στο επίκεντρο βρίσκεται, επίσης, η χρηματοδότηση της δημόσιας εκπαίδευσης. Οι μαθητές ζητούν περισσότερους πόρους για τα σχολεία, με ιδιαίτερη έμφαση στις περιοχές που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες. Ακόμα ένα ζήτημα που θέτουν αφορά την κατάσταση των σχολικών εγκαταστάσεων. Ζητούν παρεμβάσεις σε κτίρια και υποδομές που, όπως καταγγέλλουν, σε αρκετές περιπτώσεις δεν προσφέρουν τις συνθήκες που απαιτούνται για ασφαλή και αξιοπρεπή φοίτηση.
Οι κινητοποιήσεις συνδέονται, επίσης, με την πίεση που ασκεί στους μαθητές η διαδικασία πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση μέσω του προγράμματος επιλογής Parcoursup. Ζητούνται η αλλαγή στη διαδικασία και λιγότερη πίεση κατά την επιλογή σπουδών και τη μετάβαση από το λύκειο στο πανεπιστήμιο. Στα αιτήματα περιλαμβάνονται ακόμη πιο διαχειρίσιμα σχολικά προγράμματα και μεγαλύτερη συμμετοχή των ίδιων των μαθητών στις αποφάσεις που αφορούν τη σχολική ζωή.
Η κρίση στη δημόσια εκπαίδευση έχει ξεσπάσει επτά μήνες πριν από τις κρίσιμες προεδρικές εκλογές του Μαΐου, με το Κοινοβούλιο να είναι κατακερματισμένο, την κυβέρνηση Λεκορνί μειοψηφική και όλες τις δημοσκοπήσεις να δίνουν επικράτηση στο κόμμα της Μαρίν Λεπέν.
