Οἱ ὑποβρύχιες ναυτικές καί στρατιωτικές ἐπιχειρήσεις ἀποτελοῦν οὐσιῶδες καί πολύτιμο κομμάτι τῆς ἀμερικανικῆς στρατηγικῆς γιά τήν προβολή ἐθνικῆς ἰσχύος, τόν ἔλεγχο τῶν θαλασσῶν, ἀλλά καί δυνητικῶς ἕναν ἐπιτυχῆ πόλεμο ἐναντίον ἀντιπάλων καί ἐχθρῶν ἀνά τόν κόσμο.
- Τοῦ ΔΗΜΗΤΡΗ Ε. ΘΩΜΑ
Οἱ ὑποβρύχιες πλατφόρμες, κοινῶς τά ὑποβρύχια, μεταφέρουν τίς περισσότερες ἀπό τίς ὁπλισμένες πυρηνικές κεφαλές τῶν ἀμερικανικῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, κεφαλές πού προσφέρουν ἀσφαλές πλεονέκτημα καί δυνατότητες γιά δεύτερο – ἑπόμενο πυρηνικό πλῆγμα – ἀπάντηση σέ μιά ἀρχική – πρώτη πυρηνική ἐπίθεση τοῦ ἐχθροῦ.
Τά συστήματα στρατιωτικῆς ἐπιτηρήσεως καί ἐπιθέσεως ἔχουν ἐξελιχθεῖ, ὡριμάσει καί παγκοσμιοποιηθεῖ, ἐνῷ οἱ δυνατότητες μή ἐντοπισμοῦ τῶν ὑποθαλασσίων στρατιωτικῶν μέσων (stealth) ἔχουν αὐξηθεῖ καί ἐνισχυθεῖ.
Ἐπίσης ἀξίζει νά ἐπισημανθεῖ ὅτι τά ὑποθαλάσσια καλώδια μεταφέρουν πλέον πάνω ἀπό τό 90% τῶν πληροφοριακῶν στοιχείων τῶν ἀμερικανικῶν στρατιωτικῶν ἐπικοινωνιῶν καί τῆς ναυτικῆς τηλε-διοίκησης, κάτι πού σημαίνει ὅτι ἡ δυναμική παρουσία τοῦ ἀμερικανικοῦ Στρατοῦ καί Ναυτικοῦ εἶναι ἄκρως ἀπαραίτητη προϋπόθεσις γιά ἐπιτυχημένες στρατιωτικές ἐπιχειρήσεις, γιά μιά παραγωγική καί κερδοφόρο ψηφιακή οἰκονομία, ἀλλά καί γιά τήν ἐξέλιξη τῆς Τεχνητῆς Νοημοσύνης.
Ὅπως ἀναφέρεται σέ ἔκθεση τοῦ ἀμερικανικοῦ Ἰνστιτούτου Ἐξωτερικῆς καί Στρατιωτικῆς Πολιτικῆς Brookings, οἱ ἀπανταχοῦ σχεδιαστές στρατηγικῆς ἀναγνωρίζουν τήν ἀξία καί τήν χρησιμότητα ἱκανῶν καί ἰσχυρῶν ὑποθαλασσίων ναυτικῶν δυνάμεων, ὡς κεντρικοῦ καί ἀποφασιστικοῦ παράγοντος γιά ἐπιτυχημένες στρατιωτικές μηχανές πού θά κατατροπώνουν τόν ἐχθρό.
Οἱ ἀπαντήσεις ὅμως στό ἐρώτημα πῶς θά ἐπηρεάσουν καί θά διαμορφώσουν τό ὑποθαλάσσιο πεδίο τῆς μάχης οἱ ἐξελίξεις στήν Τεχνητή Νοημοσύνη καί στίς συμπληρωματικές μέ αὐτήν τεχνολογίες, ὅπως ἡ ρομποτική, εἶναι πιό θολές.
Συμφώνως πρός τίς πλέον σύγχρονες καί ἐπίκαιρες ἀναλύσεις γιά τήν ἐπίδραση τῆς Τεχνητῆς Νοημοσύνης στό στρατιωτικό πεδίο καί τήν πολεμική τακτική, πάνω ἀπό τήν ἐπιφάνεια τῆς θαλάσσης ἡ Τεχνητή Νοημοσύνη δημιουργεῖ «φονικούς ἱστούς ἀράχνης», ἀποτελούμενους ἀπό διασυνδεδεμένα στρατιωτικά μέσα καί πλατφόρμες, πού ἐκτελοῦν αὐτοματοποιημένες λειτουργίες, οἱ ὁποῖες ἀντικαθιστοῦν τίς παραδοσιακές ἀνθρώπινες καί δέν μποροῦν νά ἐκτελεστοῦν μέ ἀνάλογο τρόπο ἀπό τόν ἄνθρωπο σήμερα.
Τόσο τό μέγεθος ὅσο καί ἡ φύσις τῶν ἀπειλῶν στό πεδίο τῆς μάχης ἔχουν ἀλλάξει ριζικῶς. Εἰδικοί ἐπιστήμονες καί στρατιωτικοί ἀναλυτές καταλήγουν στό συμπέρασμα ὅτι τό πεδίο τῶν συγκρούσεων καί τῆς μάχης κάτω ἀπό τήν θάλασσα γίνεται ὅλο καί πιό διαφανές, κάτι πού ἐπιτρέπει τήν δημιουργία ὑποβοηθουμένων ἤ καί αὐτοματοποιημένων συστημάτων διοικητικῶν καί πολεμικῶν ἀποφάσεων, τά ὁποῖα συμπληρώνουν τήν δομή τοῦ συστήματος ἀπό ὑψηλόβαθμους ἀξιωματικούς ἤ καί πολιτικούς.
Συμφώνως πρός τήν εἰδική ἐπίσημη ἔκθεση πού δημοσιεύεται ἀπό τό Ἰνστιτοῦτο Brookings, στά ἐπιστημονικά, στρατιωτικά, ἀλλά καί κυβερνητικά ἐπιτελεῖα ἐπικρατεῖ ἔντονος σκεπτικισμός γιά τήν ἀποτελεσματικότητα καί τήν ἀξιοπιστία τῶν ὑποθαλασσίων πληροφοριακῶν συστημάτων, ἡ λειτουργική αὐτονομία τῶν ὁποίων εἶναι ἐξαιρετικῶς περιορισμένη, λόγῳ τῶν μειωμένων δυνατοτήτων ἐπικοινωνίας καί ἐντοπισμοῦ τῶν συστημάτων αὐτῶν κάτω ἀπό τό νερό.
Οἱ θιασῶτες τῆς Τεχνητῆς Νοημοσύνης προτείνουν ἕναν νέο δρόμο, ἕνα διαφορετικό ὅραμα, πού ἑδράζεται στόν ρεαλισμό καί τήν οὐσιαστική ἐκτίμηση τῶν φυσικῶν περιορισμῶν γιά τά στρατιωτικά μέσα κάτω ἀπό τήν θάλασσα, ὅραμα πού περιλαμβάνει τόσο τίς δυνατότητες ἐπιβιώσεως τοῦ στρατιωτικοῦ προσωπικοῦ ὅσο καί τίς δυνατότητες προβολῆς ἰσχύος μέσῳ τῆς stealth τεχνολογίας.
Ἀντί νά λειτουργοῦν ὡς παγκόσμιος φονικός ἱστός ἀράχνης, οἱ πλατφόρμες πού ἐνισχύονται ἀπό τήν Τεχνητή Νοημοσύνη, ἀλλά καί οἱ αἰσθητῆρες πού χρησιμοποιοῦν, λειτουργοῦν περισσότερο ὡς ἕνα μωσαϊκό χαλαρῶν τοπικῶν δικτύων, πού δέν περιορίζονται ἀπό τίς μειωμένες δυνατότητες ἐπικοινωνίας καί ἀνταλλαγῆς πληροφοριῶν σέ παγκόσμιο ἐπίπεδο, ἀλλά καί δέν ἀποκαλύπτουν τήν παρουσία τους στόν ἐχθρό.
Μικρά Pod ἤ διασυνδεδεμένα αὐτοκινούμενα ὑποθαλάσσια ὀχήματα μέ μικρό ἀριθμό ἀτόμων στρατιωτικοῦ πληρώματος ὑποστηρίζονται ἀπό τοπικά δίκτυα Τεχνητῆς Νοημοσύνης πού διασυνδέονται μέ ἄλλα μεγαλύτερα, ἐξασφαλίζοντας ἔτσι τίς παγκοσμιοποιημένες στρατιωτικές ἐπικοινωνίες.
Σέ συγκεκριμένες μάλιστα περιοχές στρατηγικῆς ἐπικοινωνίας, ὅπως τά θαλάσσια στενά, οἱ φάροι ἐπιτηρήσεως καί τά λιμάνια, ἰσχυρά δίκτυα αἰσθητήρων καί ἐπικοινωνίες προσφέρουν τίς μέγιστες δυνατές ὑπηρεσίες στούς μηχανισμούς λήψεως ἀποφάσεων καί στήν στρατιωτική διοίκηση.
Σημαντική συνέπεια αὐτῶν τῶν ἐξελίξεων εἶναι ὅτι τά μοναχικά stealth ὑποβρύχια, τά ὁποῖα δυσκόλως ἐντοπίζονται ἀπό τίς ἐχθρικές δυνάμεις, εἴτε εἶναι πυρηνικά εἴτε ταχείας ἐπιθέσεως, θά συνεχίσουν νά ἔχουν τεράστια ἀξία γιά ἱκανές ὑποθαλάσσιες στρατιωτικές δυνάμεις μέ μεγάλες ἀντοχές καί δυνατότητες ἐπιβιώσεως.
Κοινή ἐκτίμησις εἶναι ἐπίσης ὅτι ἡ φυσική ἐγγύτης στό πεδίο τῆς μάχης καί τό θέατρο τῶν στρατιωτικῶν ἐπιχειρήσεων εἶναι πιό σημαντική ἀπό τήν διάκριση μεταξύ ἐπιθετικῶν καί ἀμυντικῶν δυνάμεων καί διατάξεως.
Ἐν μέσῳ μιά τεχνολογικῆς ἐπαναστάσεως πού ἐξελίσσεται, οἱ συνθῆκες καί τά ἀποτελέσματα πού δημιουργεῖ ἡ Τεχνητή Νοημοσύνη εἶναι δυσκόλως μετρήσιμα. Πάντως ἡ ἔκθεσις Brookings ἐπισημαίνει ὅτι ἡ Τεχνητή Νοημοσύνη προσφέρει καί δημιουργεῖ σημαντικό πλεονέκτημα κοντά σέ ἀκτές πού ἐλέγχονται ἀπό φίλιες ἤ συμμαχικές δυνάμεις, ἀλλά καί στό θέατρο τῶν ἐπιχειρήσεων ὅπου δροῦν φίλιες ἤ συμμαχικές στρατιωτικές, ἀεροπορικές καί ναυτικές δυνάμεις, οἱ ὁποῖες ὅμως εἶναι ἤ θά εἶναι ἐνσωματωμένες στά ἀμερικανικά συστήματα ἐπικοινωνίας, ἐντοπισμοῦ καί ἐπιθέσεως.
Γιά νά ἀξιοποιήσει ὁ ἀμερικανικός στρατός εἰς τό ἔπακρον τίς δυνατότητες καί τό δυναμικό πού δημιουργεῖ ἡ Τεχνητή Νοημοσύνη, θά πρέπει νά διασφαλίσει τήν πλήρη, ἀπόλυτο καί λειτουργική ἐπιχειρησιακή ἐπικοινωνία τῶν δυνάμεών του μέ τίς συμμαχικές. Ἰδιαιτέρως δέ κάτω ἀπό τή θάλασσα, κάτι πού σημαίνει ὅτι θά πρέπει νά δημιουργήσουν ἀσφαλῆ καί ἀξιόπιστα κανάλια ἐπικοινωνίας καί στρατιωτικῆς διαλειτουργικότητος.
Ἡ Ὠκεανογραφία, πεδίο ἀντιπαραθέσεως
Ἡ ἔκθεσις Brookings ἐπισημαίνει ἐπίσης ὅτι ἡ Τεχνητή Νοημοσύνη μεταμορφώνει καί τήν Ὠκεανογραφία, τομέα στόν ὁποῖο οἱ Ἡνωμένες Πολιτεῖες πρωτοποροῦν, βελτιώνοντας συνεχῶς τά ἀναγνωριστικά λειτουργικά μοντέλα, τήν τηλεκατεύθυνση μή ἐπανδρωμένων θαλασσίων καί ὑποβρυχίων αὐτονόμων ὀχημάτων, τά ὁποῖα χτενίζουν τούς ὠκεανούς καί καταγράφουν στατιστικά, ἐπιστημονικά καί γεωλογικά στοιχεῖα, ἀλλά καί ἐνσωματώνουν τά στοιχεῖα αὐτά στούς στρατιωτικούς καί διοικητικούς μηχανισμούς καί διαδικασίες λήψεως ἀποφάσεων, ἐν καιρῷ εἰρήνης, ἀλλά καί πολέμου.
Παρ’ ὅλα ταῦτα, τό δυναμικό καί οἱ δυνατότητες τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν διαβρώνονται, λόγῳ τῶν τεραστίων ἐπενδύσεων τῆς Κίνας στόν τομέα τῆς Ὠκεανογραφίας, ἀλλά καί τῆς Τεχνητῆς Νοημοσύνης, καθώς καί σέ νέες πλατφόρμες συλλογῆς πληροφοριῶν.
Ἀμερικανοί ἐπιστήμονες καί ἀναλυτές ἐπισημαίνουν ὅτι τά συστήματα Τεχνητῆς Νοημοσύνης στηρίζονται ὅλο καί περισσότερο σέ καλώδια πού μεταφέρουν πληροφορίες στόν πυθμένα τῶν θαλασσῶν καί τῶν ὠκεανῶν, καλώδια τά ὁποῖα εἶναι εὐάλωτα σέ ἐπιθέσεις καί σαμποτάζ, καί τονίζουν ὅτι οἱ παροῦσσες δυνατότητες, ἀλλά καί τό ἀμυντικό δόγμα τῶν ΗΠΑ γιά τήν προστασία τους, δέν ἐπαρκοῦν γιά νά ἀνταποκριθοῦν στίς σύγχρονες διεθνεῖς συνθῆκες, καθώς ἡ Ρωσσία καί ἡ Κίνα ἀναπτύσσουν συνεχῶς νέα μέσα, ὅπλα καί μηχανισμούς γιά νά ἐντοπίσουν, νά καταγράψουν καί νά καταστρέψουν τά καλώδια αὐτά.
Ἡ ἔκθεσις Brookings καταλήγει στό συμπέρασμα ὅτι ἡ ἐπανάστασις στήν Τεχνητή Νοημοσύνη εἶναι ἀληθινή καί ἐν ἐξελίξει, ἀλλά καί ὅτι κάτω ἀπό τό νερό οἱ νόμοι τῆς Φυσικῆς καθιστοῦν θολή τήν εἰκόνα πού ἔχουν τά στρατιωτικά ἐπιτελεῖα γιά τίς θάλασσες καί τούς ὠκεανούς, γεγονός πού κάνει ἐξαιρετικῶς δύσκολη τήν προσπάθειά τους νά σχεδιάσουν καί νά θέσουν σέ λειτουργία φονικούς ἱστούς πολεμικῶν μηχανῶν, πλατφορμῶν καί μή ἐπανδρωμένων κάτω ἀπό τό νερό.
Ἡ ἀβεβαιότης γιά τό πῶς θά ἐξελιχθεῖ αὐτή ἡ τεχνολογική ἐπανάστασις, ἰδιαιτέρως στό στρατιωτικό πεδίο, εἶναι μεγάλη, κάτι πού ἀναμένεται νά ἐνισχύσει τόν παραδοσιακό παρεμβατισμό τοῦ ἀμερικανικοῦ Πενταγώνου στίς τεχνολογικές ἐξελίξεις, τό ὁποῖο καί ἀναμένεται νά ἀνακατευθύνει τεράστια ἐπενδυτικά κεφάλαια σέ συγκεκριμένες τεχνολογίες καί ἐγχειρήματα (project). Αὐτό πού ζητοῦν οἱ ἐπιστήμονες ἀπό τόν ἀμερικανικό στρατό εἶναι οἱ ἐπιτελεῖς νά κατανοήσουν τήν τεράστια διαφορά στήν λειτουργία τῆς Τεχνητῆς Νοημοσύνης πάνω καί κάτω ἀπό τό νερό.
