Σε κακό σημείο βρίσκονται οι σχέσεις Ουάσινγκτον και Κιέβου, μετά την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να προχωρήσει σε συμφωνία με τη Μόσχα για την προμήθεια ντίζελ και την άρση σχετικών κυρώσεων. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες που μεταδίδει το Axios, επικαλούμενο Αμερικανό αξιωματούχο με άμεση γνώση των εξελίξεων, η κίνηση αυτή αποτελεί άμεση απάντηση της αμερικανικής πλευράς στην άρνηση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι να συμμορφωθεί με τις επανειλημμένες εκκλήσεις των ΗΠΑ για τερματισμό των πληγμάτων σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές.
«Ο Ζελένσκι δεν αντιλαμβάνεται σωστά την κατάσταση. Συνεχίζοντας να πλήττει τα διυλιστήρια, υπονομεύει την καλή θέληση που έχει οικοδομήσει με τον Τραμπ τους τελευταίους έξι μήνες», δήλωσε χαρακτηριστικά η αμερικανική πηγή στο Axios.
Οι 8ωρες διαπραγματεύσεις στο Μαϊάμι
Η απόφαση ανακοινώθηκε στην ουκρανική αντιπροσωπεία κατά τη διάρκεια μαραθώνιων συνομιλιών στο Μαϊάμι, όπου οι ειδικοί απεσταλμένοι του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, ξεκαθάρισαν ότι η Ουάσινγκτον δεν μπορεί να ανεχθεί ενέργειες που επιβαρύνουν τους Αμερικανούς καταναλωτές στην αντλία — ειδικά σε μια περίοδο που οι διεθνείς αγορές πιέζονται παράλληλα από τον πόλεμο στο Ιράν.
Η ατμόσφαιρα στις συναντήσεις υπήρξε ιδιαίτερα φορτισμένη:
• Η ουκρανική εκδοχή: Ουκρανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι οι Αμερικανοί απεσταλμένοι απείλησαν ανοιχτά με διακοπή της παροχής πληροφοριών (intelligence) εάν το Κίεβο συνεχίσει τις επιθέσεις στα διυλιστήρια.
• Η αμερικανική διάψευση: Η πλευρά των ΗΠΑ αρνήθηκε την ύπαρξη ευθείας απειλής, σημειώνοντας ωστόσο πως υπογραμμίστηκε στους Ουκρανούς ότι η αμερικανική στήριξη σε πυρομαχικά και πληροφορίες απαιτεί αμοιβαίο σεβασμό των συμφερόντων των ΗΠΑ.
• Η πρόταση Ζελένσκι: Ο Ουκρανός πρόεδρος είχε διαμηνύσει ότι θα σταματούσε τα πλήγματα μόνο υπό τον όρο η Ρωσία να παύσει τις επιθέσεις στο ουκρανικό ηλεκτρικό δίκτυο — μια εξίσωση που ο Τραμπ απέρριψε ως μη ισοδύναμη.
Σε συνέντευξή του στο Axios, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι εξέφρασε τον αιφνιδιασμό του, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία Τραμπ-Πούτιν «άδικη, ανέντιμη και αδικαιολόγητο δώρο προς τη Μόσχα».
Το ευρύτερο πλαίσιο: Εγγυήσεις ασφαλείας και η στάση του Πούτιν
Η κρίση αυτή ξέσπασε την ώρα που οι διαμεσολαβητές συζητούσαν ένα ολοκληρωμένο πακέτο για τον τερματισμό του πολέμου. Οι προτάσεις Γουίτκοφ και Κούσνερ περιλάμβαναν:
1. Εγγυήσεις ασφαλείας από ΗΠΑ, Ευρώπη και ΝΑΤΟ για την επόμενη ημέρα.
2. Σχέδιο οικονομικής ενίσχυσης για την καλύψει των δημοσιονομικών ελλειμμάτων και την ανασυγκρότηση του ουκρανικού στρατού.
3. Οδικό χάρτη για την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ και τη μελλοντική σχέση με το ΝΑΤΟ.
4. Νέο αρχιτεκτονικό πλαίσιο ασφαλείας μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας.
Παρά τις αμερικανικές προσπάθειες να προσφερθούν οικονομικά και ενεργειακά κίνητρα στο Κρεμλίνο, ο Βλαντίμιρ Πούτιν παραμένει επιφυλακτικός. Σε 90λεπτη τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ντόναλντ Τραμπ, ο Ρώσος πρόεδρος απέφυγε να δεσμευτεί για άμεση επανέναρξη των ειρηνευτικών συνομιλιών, με τον σύμβουλό του, Γιούρι Ουσάκοφ, να δηλώνει ότι οι πρόσφατες ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικό έδαφος «ματαίωσαν τη δυνατότητα άμεσης διαπραγμάτευσης».
Οι Αμερικανοί απεσταλμένοι σχεδιάζουν μεταβάσεις σε Κίεβο και Μόσχα την ερχόμενη εβδομάδα, ωστόσο η νέα αυτή διπλωματική εμπλοκή καθιστά το τοπίο εξαιρετικά αβέβαιο.
