Την επιβολή ενός έκτακτου πανευρωπαϊκού φόρου στα υπερκέρδη των κολοσσών του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και των διυλιστηρίων εξετάζει σοβαρά η Ευρωπαϊκή Ένωση, προκειμένου να εξασφαλίσει εσπευσμένα κονδύλια για τη στήριξη των νοικοκυριών απέναντι στους εκτοξευμένους λογαριασμούς ενέργειας.
Όπως αποκαλύπτει σε συνέντευξή του στο πρακτορείο Reuters ο Ευρωπαίος Επίτροπος αρμόδιος για το Κλίμα και τη Φορολογία, Βόπκε Χούκστρα, η Κομισιόν προχωρά στη συγκρότηση ειδικής ομάδας εργασίας. Στόχος της είναι η διεξοδική αξιολόγηση των πλεονεκτημάτων, των μειονεκτημάτων αλλά και της νομικής βιωσιμότητας ενός τέτοιου φορολογικού μέτρου.
Η πρωτοβουλία αυτή εκδηλώνεται την ώρα που οι τιμές του πετρελαίου διεθνώς παραμένουν σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, ενισχυμένες από τις πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και τις διαταραχές στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ, εξέλιξη που έχει διογκώσει εντυπωσιακά τα κέρδη του ενεργειακού τομέα.
Πίσω από τη σχετική πίεση βρίσκονται ήδη έξι κράτη-μέλη της ΕΕ —η Γερμανία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιταλία, η Πολωνία και η Αυστρία— τα οποία έχουν ζητήσει επισήμως μια συντονισμένη ευρωπαϊκή παρέμβαση.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Χούκστρα δήλωσε χαρακτηριστικά στο Reuters: «Οι πολίτες, και ιδιαίτερα οι ευάλωτοι πολίτες, βρίσκονται αντιμέτωποι με δραματικές αυξήσεις στους λογαριασμούς ενέργειας. Και ορισμένες εταιρείες αποκομίζουν πραγματικά υπερβολικά οφέλη, χωρίς να παρέχουν καμία πρόσθετη υπηρεσία ή κανένα επιπλέον προϊόν. Αποκομίζουν κέρδη από την αναταραχή που επικρατεί στον κόσμο».
Συνεχίζοντας την τοποθέτησή του, ο Ευρωπαίος Επίτροπος συμπλήρωσε: «Για πολλούς πολίτες και πολλούς πολιτικούς, αυτό μοιάζει άτοπο… Νομίζω ότι όλοι κατανοούμε τη λογική που βρίσκεται πίσω από αυτή την ιδέα, ανεξάρτητα από το πού ακριβώς θα οδηγήσουμε τη συζήτηση».
Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται ιδιαίτερα προσεκτική ως προς τη νομική θεμελίωση του εγχειρήματος, καθώς παραμένουν νωπές οι μνήμες από τον αντίστοιχο μηχανισμό του 2022 (που επέβαλε εισφορά 33% στα πλεονάζοντα κέρδη αποφέροντας σχεδόν 29 δισεκατομμύρια ευρώ). Για το μέτρο εκείνο εκκρεμούν ακόμη δικαστικές προσφυγές από ενεργειακούς κολοσσούς όπως η ExxonMobil.
Σημειώνεται ότι ορισμένα κράτη έχουν ήδη προχωρήσει αυτόνομα σε εθνικό επίπεδο, με παράδειγμα την Πορτογαλία που έχει ήδη θεσπίσει φόρο 33% στα έκτακτα κέρδη των εταιρειών πετρελαίου και διύλισης για το 2026.
