Εμανουέλ Μακρόν: Μοιραίος και άβουλος, αφήνει καμένη γη

Λίγους μήνες προτού εκλεγεί για πρώτη φορά πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας το 2017, ο Εμανουέλ Μακρόν έγραψε ένα βιβλίο που ήταν το πολιτικό μανιφέστο και η αυτοβιογραφία του, με τίτλο «Επανάσταση».

• Από τον Βασίλη Γαλούπη

Εκεί ο Μακρόν, ακόμη φρέσκος και άφθαρτος, ανέλυε το όραμά του για τη Γαλλία και την Ευρώπη, απορρίπτοντας τα παραδοσιακά πολιτικά μοντέλα της Αριστεράς και της Δεξιάς, με στόχο να θέσει τα θεμέλια για μια «νέα κοινωνία». Η «Επανάσταση» λειτούργησε ως το βασικό προεκλογικό του όργανο. Λίγο μετά ήρθε η ιστορική επικράτησή του και ο Μακρόν «βαφτίστηκε», βιαστικά, το καινούργιο παγκόσμιο πολιτικό φαινόμενο.

Σήμερα, σχεδόν δέκα χρόνια μετά, ο Μακρόν βλέπει την «Επανάσταση» να παίρνει πράγματι σάρκα και οστά, μόνο όχι όπως την οραματίστηκε. Δεν ξεκίνησε ούτε από το Μέγαρο των Ηλυσίων ούτε από τα υπουργεία αλλά από κόσμο στους δρόμους που απαιτούν να ακουστούν. Οι διαδηλώσεις πρωτοξεκίνησαν στο εργατικό προάστιο Créteil στο Παρίσι στις 17 Σεπτεμβρίου από μαθητές γυμνασίου. Και στην πραγματικότητα δεν είναι αποκλειστικά πρόβλημα της Γαλλίας. Το πρόσφατο ξέσπασμα διαδηλώσεων και σε Ισπανία, Πορτογαλία, Βέλγιο, Αλβανία υποδηλώνει ότι το πρόβλημα είναι ολόκληρης της Ευρώπης.

Πρόκειται για την αντίδραση εκ μέρους εκείνων των οποίων η ζωή ανατράπηκε λόγω της αύξησης του κόστους ζωής, της στεγαστικής κρίσης και του κόστους ενέργειας. Οι παράγοντες αυτοί, συνδυαστικά, έχουν πλήξει σφόδρα συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες, ενώ άλλες έχουν ωφεληθεί. Ανάλογα τη χώρα, και το βασικό αίτημα που πρωταγωνιστεί.

Στην Ισπανία οι μεγαλύτερες διαμαρτυρίες επικεντρώνονται κυρίως στην πρόσβαση για οικονομικά προσιτή στέγαση. Στην Αλβανία ξεσηκώνονται απέναντι στη διαφθορά του Εντι Ράμα. Στη Γαλλία, στην καρδιά της «Επανάστασης» βρίσκονται οι ανισότητες που διογκώθηκαν πια τόσο που οδηγούν σε αδιέξοδο την χώρα. Το πρόβλημα με τον Μακρόν είναι ότι, λόγω της σημασίας και του ρόλου της χώρας στην Ε.Ε., αν «πέσει» η Γαλλία, θεωρείται ότι ολόκληρη η Ευρώπη όπως την ξέρουμε θα μπει επίσημα σε «κατάσταση σοκ». Γαλλία και Γερμανία μαζί αντιπροσωπεύουν από κοινού περίπου το 40% της οικονομίας της Ε.Ε. Η Γερμανία βρίσκεται ήδη σε πολιτική αδυναμία και οικονομική στασιμότητα.

Αρα η παραδοσιακή κινητήρια δύναμη της Ε.Ε., Γαλλία – Γερμανία, ασθενεί βαρέως σε μια επικίνδυνη συγκυρία που η Ε.Ε. αντιμετωπίζει το τίμημα των επιλογών της. Επιβάρυνε αυτοκτονικά την οικονομία της εμπλεκόμενη σε πόλεμο για χατίρι της Αμερικής, την ίδια στιγμή που η Αμερική τής γυρίζει την πλάτη.

Επειτα από δέκα χρόνια στην προεδρία και μόλις επτά μήνες μέχρι την αποχώρησή του από το αξίωμα, ο Μακρόν αποχωρεί αφήνοντας τη Γαλλία μέσα στη μεγαλύτερη κρίση της. Κάποιοι παράγοντες ήταν έξω από τον έλεγχο του Μακρόν, όπως οι πόλεμοι στην Ουκρανία και στο Ιράν, που τροφοδότησαν τον πληθωρισμό σε όλη την Ε.Ε. και επιβάρυναν περαιτέρω τον γαλλικό προϋπολογισμό. Αλλά ο κύκλος του «μακρονισμού» κλείνει ως μια εποχή ανεκπλήρωτων υποσχέσεων. Σαν καπετάνιος στο καράβι, δεν κατάφερε τελικά ούτε τις φιλοδοξίες του για στρατηγικά και στρατιωτικά αυτόνομη Ευρώπη να εφαρμόσει, ούτε να ξαναφουντώσει την οικονομική ανάπτυξη.

Στο μεταξύ, όσο η δική του «Επανάσταση» δεν ήρθε ποτέ, ξέσπασε το μεγαλύτερο κύμα διαδηλώσεων, ταραχών, λεηλασιών και βίας των τελευταίων ετών, το οποίο σαρώνει τη Γαλλία. Τα «κίτρινα γιλέκα», πριν από κάποια χρόνια, ωχριούν μπροστά στην τωρινή κατάσταση. Ο Μακρόν απηύθυνε αγωνιώδες έκτακτο διάγγελμα προς το έθνος. Ενας νεκρός διαδηλωτής, πάνω από 1.800 συλλήψεις σε όλη τη χώρα, το δημαρχείο της Λιμόζ κάηκε ολοσχερώς, επιθέσεις και λεηλασίες σε τόσες πόλεις, τουλάχιστον 1.500 εμπορικά καταστήματα έχουν λεηλατηθεί και καταστραφεί, περισσότεροι από 500 τραυματίες αστυνομικοί και πυροσβέστες. Η Γαλλία φλέγεται απ’ άκρη σε άκρη για το δυσβάσταχτο κόστος ζωής, τον πληθωρισμό που εκτόξευσε τις τιμές στα πάντα, την κρατική εγκατάλειψη, τις βίαιες αλλαγές που έφερε το Μεταναστευτικό.

Διάφοροι πολιτικοί κατηγορούν -ανεπισήμως- το ακροαριστερό κόμμα Ανυπότακτη Γαλλία με τον επικεφαλής του Ζαν-Λικ Μελανσόν ότι βρίσκονται πίσω από τις διαδηλώσεις. Ο επικεφαλής του κόμματος των Ρεπουμπλικάνων έφτασε στο σημείο να υποστηρίξει δημόσια ότι ο Μελανσόν προετοιμάζει μια εξέγερση, την οποία σκοπεύει να πυροδοτήσει εάν η Μαρίν Λεπέν ανέλθει στην εξουσία την άνοιξη του 2027. Ολα αυτά, βέβαια, είναι προσπάθειες εξουδετέρωσης μεταξύ πολιτικών ανταγωνιστών εν όψει κάλπης, αλλά διαθέτουν ένα κοινό: Κανείς δεν δίνει πια σημασία στον Μακρόν. Το ίδιο και ο κόσμος στους δρόμους. Σχεδόν το 82% των Γάλλων, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, εκφράζει απαισιοδοξία για το μέλλον τους.

Βασικό υπόβαθρο του τεράστιου κύματος διαδηλώσεων είναι ότι οι οικονομικές ανισότητες στη Γαλλία έχουν διευρυνθεί σοβαρά τις δύο τελευταίες δεκαετίες λόγω ενός συγκεκριμένου συνδυασμού παραγόντων: της παγκοσμιοποίησης, της βιομηχανικής παρακμής και της αυξανόμενης συγκέντρωσης του πλούτου σε ένα ορισμένο κομμάτι της κοινωνίας που ωφελείται ακριβώς από αυτά που φτωχοποιούν όλους τους υπόλοιπους.

Παρά όλα όσα έκανε ή δεν έκανε στην προεδρία του, αυτό που δεν είναι διατεθειμένοι να του συγχωρήσουν οι Γάλλοι είναι το «πέρασμα» του Μακρόν από την επενδυτική τράπεζα Rothschild, προτού μπει στην πολιτική. Η «νέα κοινωνία» του τελικώς πλούτισε κι άλλο τους ήδη ισχυρούς.

ΕΜΑΝΟΥΕΛ ΜΑΚΡΟΝ

Πρόεδρος Γαλλίας

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Γεννήθηκε το 1977 στην Αμιάν της Γαλλίας από γονείς γιατρούς. Σπούδασε διεθνή πολιτική και δημόσιες υπηρεσίες στο Sciences Po, απ’ όπου έλαβε μεταπτυχιακό. Ξεκίνησε την πολιτική σταδιοδρομία του το 2004 ως οικονομικός επιθεωρητής στο υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών της Γαλλίας. Το 2008 εντάχθηκε στην τράπεζα Rothschild στον κλάδο επενδύσεων. Τον Απρίλιο του 2016 ανακοίνωσε τη δημιουργία του κόμματός του En Marche! («Εμπρός!»), μια συγχώνευση λαϊκισμού και νεοφιλελευθερισμού. Το 2017 εξελέγη πρόεδρος της Γαλλίας, ο νεότερος αρχηγός της χώρας από τον Ναπολέοντα Α’. Επανεξελέγη το 2022.