Σύμφωνα με μελέτη του Ινστιτούτου ΕΝΑ, το 2023 βρισκόμασταν στην τρίτη θέση της Ευρωπαϊκής Ενωσης, κάτω μόνο από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία
Αύξηση της φτώχειας στην Ελλάδα το 2023 και ανησυχητικά υψηλούς δείκτες οικονομικής ανισότητας καταδεικνύει μελέτη του Ινστιτούτου ΕΝΑ. Σύμφωνα με τον Κύκλο Οικονομικής & Κοινωνικής Ανάλυσης του Ινστιτούτου, τα στοιχεία που δημοσίευσε στις 30 Απριλίου 2025 η Eurostat για το εισόδημα και τις συνθήκες διαβίωσης των νοικοκυριών που αφορούν το έτος 2023 αποκαλύπτουν πως η Ελλάδα, με 26,9% του πληθυσμού (2.740.051 άτομα) σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, βρίσκεται στην τρίτη θέση της Ευρωπαϊκής Ενωσης, κάτω μόνο από τη Βουλγαρία (30,3%) και τη Ρουμανία (27,9%). Βρίσκεται, επίσης, αρκετά πάνω από τους μέσους όρους της ευρωζώνης (21,4%) και της Ευρωπαϊκής Ενωσης (21%). Η Ελλάδα, επομένως, είναι μεταξύ των χωρών που οι πληθυσμοί τους αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα οξύ οικονομικό πρόβλημα.
Ο δείκτης φτώχειας συνδυάζει τρία κριτήρια: το εισόδημα να είναι χαμηλότερο από το 60% του διάμεσου εισοδήματος ή να στερείται τουλάχιστον 7 από 13 κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών ή να ζει σε νοικοκυριό με απασχόληση κάτω από 20% της πλήρους απασχόλησης. Σε ό,τι αφορά τη διαχρονική εξέλιξη του ίδιου ποσοστού κατά την τελευταία δεκαετία, το 2014 η φτώχεια στην Ελλάδα ήταν αισθητά υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ενωσης, προφανώς εξαιτίας και των συνθηκών εκείνης της περιόδου, φτάνοντας στο 32,6%. Στη συνέχεια και ειδικά στην τριετία 2017-19 σημείωσε σημαντική πτώση, μέχρι το 27,4%. Στο πρώτο έτος της πανδημίας αυξήθηκε για να μειωθεί πάλι στο επόμενο, κάτι που συνέβη και στον μέσο όρο. Ωστόσο, η αύξηση 0,8 ποσοστιαίων μονάδων που καταγράφηκε το 2023, από 26,1% σε 26,9%, είναι μάλλον ανησυχητική, καθώς δεν φαίνεται να συμβαδίζει με την τάση του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
O συντελεστής Gini
Σε ό,τι αφορά τον συντελεστή Gini της οικονομικής ανισότητας, αυτός υπολογίζεται με βάση τα εισοδηματικά μερίδια που αντιστοιχούν σε κάθε πληθυσμιακό μερίδιο (όπως το ποσοστό εισοδήματος του φτωχότερου 10% του πληθυσμού, το ποσοστό εισοδήματος του αμέσως πλουσιότερου 10% κ.λπ.) και μετράει κάποιου είδους διαφορά από μια υποθετική ίση κατανομή του εισοδήματος. Η Ελλάδα με 31,8 βρίσκεται στην έκτη υψηλότερη (δηλαδή χειρότερη) θέση, αρκετά πιο πάνω από τους μέσους όρους της ευρωζώνης (29,9) και της Ευρωπαϊκής Ενωσης (29,3), καθώς ανήκει στη διακριτή κατηγορία των χωρών της νότιας Ευρώπης που αντιμετωπίζουν εντονότερη οικονομική ανισότητα. Εξετάζοντας δε τη διαχρονική εξέλιξη της τελευταίας δεκαετίας, βλέπουμε ότι η ανισότητα στην Ελλάδα ήταν αρκετά υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αλλά υπήρξε αξιοσημείωτη πτώση στην τριετία 2016-18. Στα επόμενα δύο χρόνια αυξήθηκε πάλι, ιδιαίτερα στο πρώτο έτος της πανδημίας, και από εκεί και έπειτα παρουσιάζει μικρή μείωση -μάλλον στασιμότητα-, παρά την πτωτική τάση που βλέπουμε στον μέσο όρο.
