Το υπουργείο Εργασίας αναμένεται να αναβάλει ξανά την εφαρμογή του αποτυχημένου νόμου Βρούτση, φοβούμενο το πολιτικό κόστος
- Του Σπύρου Γεράρδη
Νέα αναβολή στην εφαρμογή του νέου τρόπου υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών των ελεύθερων επαγγελματιών αναμένεται να ανακοινώσει το επόμενο διάστημα το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης. Και αν πέρυσι ήταν βολικό να επιρρίψει την ευθύνη στην ΕΛ.ΣΤΑΤ. και αρκετά πιστευτό, φέτος όλοι αντιλαμβάνονται ότι αυτό θα γίνει εξαιτίας του πολιτικού κόστους. Ετσι, οι εισφορές για πάνω από 1,2 εκατομμύριο μη μισθωτούς θα αυξηθούν μεν, λιγότερο δε από ό,τι εάν εφαρμοζόταν ο Δείκτης Μεταβολής Μισθών.
Με βάση το θεσμικό πλαίσιο που ψηφίστηκε τα προηγούμενα χρόνια, από το 2025 θα πρέπει να αλλάξει ο τρόπος υπολογισμού της αύξησης των εισφορών. Υπενθυμίζεται ότι με τον νόμο 4670 του 2020 ο τότε υπουργός Εργασίας Γιάννης Βρούτσης έφερε ένα μοντέλο «σταθερών εισφορών για σταθερές παροχές», όπως χαρακτηριστικά το παρουσίασε, και αύξησε την κατώτατη εισφορά κατά 20%, στα 220 ευρώ. Μετά το τέλος της πανδημίας, από τις αρχές του 2023, και παρά τις σφοδρές αντιδράσεις των ελεύθερων επαγγελματιών, η κυβέρνηση προχώρησε σε μεγάλη αύξηση κατά 9,6% και ακολούθησε άλλη μία από τις αρχές του 2024 κατά 3,46%! Οι αυξήσεις αυτές προέκυψαν εξαιτίας του γεγονότος ότι ο νόμος όριζε πως οι εισφορές θα έχουν άμεση σύνδεση με τον ετήσιο πληθωρισμό, ο οποίος τα συγκεκριμένα έτη εκτοξεύτηκε.
Το παράδοξο προέκυψε πέρυσι όταν, με βάση τις προκαταρκτικές εκτιμήσεις της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής για τον Δείκτη Μεταβολής Μισθών, που έπρεπε να δημιουργεί εκ του μηδενός, οι ειδικοί διαπίστωναν ότι η αύξηση για τις εισφορές των μη μισθωτών θα ήταν ακόμα μεγαλύτερες. «Ξαφνικά» η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας αντιλήφθηκε ότι η ΕΛ.ΣΤΑΤ. δεν προλάβαινε να δημιουργήσει τον δείκτη και τελικά επιλέχτηκε η διατήρηση του προηγούμενου καθεστώτος, δηλαδή η αύξηση κατά ποσοστό ίδιο με αυτό του ετήσιου πληθωρισμού (Δείκτης Τιμών Καταναλωτή). Ετσι, η κατώτατη εισφορά της 1ης κατηγορίας, από τα 238 ευρώ το 2024 αυξήθηκε σε 244 ευρώ το 2025, και όχι 247 ευρώ, εάν η κυβέρνηση είχε εφαρμόσει τον νόμο Βρούτση.
Για τον ίδιο ακριβώς λόγο ο ψηφισμένος νόμος δεν θα εφαρμοστεί ούτε από την 1η Ιανουαρίου του 2026. Εάν ληφθεί υπόψη ο Δείκτης Μεταβολής Μισθών, οι εισφορές θα έπρεπε να αυξηθούν κατά 5%, κάτι που δεν μπορεί να «σηκώσει» πολιτικά η κυβέρνηση. Ετσι, αναμένεται να διατηρηθεί το ισχύον σύστημα, που αυξάνει τις εισφορές κατά το ετήσιο ποσοστό του πληθωρισμού, που εκτιμάται σε 2,6%. Με αυτά τα δεδομένα, η κατώτατη εισφορά για την 1η ασφαλιστική κατηγορία αναμένεται να διαμορφωθεί στα 251 ευρώ τον μήνα και στην 6η κατηγορία θα είναι 676 ευρώ, από 659 ευρώ που είναι τώρα. Αν εφαρμοζόταν ο νόμος για την αύξηση των εισφορών κατά τον Δείκτη Μεταβολής Μισθών, η επιβάρυνση για την 1η κατηγορία θα έφτανε στα 257 ευρώ ευρώ και για την 6η κατηγορία στα 691 ευρώ.
Σε κάθε περίπτωση, οφείλουμε να σημειώσουμε ότι από το 2018 (με τον νόμο Κατρούγκαλου σε ισχύ) οι εισφορές των ελεύθερων επαγγελματιών έχουν αυξηθεί κατά 32%, από τα 185 ευρώ στα 244 ευρώ, και εφόσον επιβεβαιωθεί ότι η κυβέρνηση θα επιλέξει τη μικρότερη επιβάρυνση, τότε μέσα σε 8 χρόνια οι εισφορές θα έχουν αυξηθεί κατά 37%!
50 δισ. ευρώ χρέη, 851 ευρώ σύνταξη! Αυτή είναι η αλήθεια πίσω από το νέο ασφαλιστικό
Η κυβέρνηση επιχειρεί με κάθε τρόπο να κρύψει το γεγονός ότι το νέο σύστημα είναι ήδη πολλαπλώς αποτυχημένο. Αυτό αποδεικνύεται χωρίς καν οι ασφαλισμένοι να έχουν βγει στη σύνταξη, από δύο παράγοντες: Αφενός από το γεγονός ότι τα χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο, αφετέρου από το γεγονός ότι οι ίδιοι οι ελεύθεροι επαγγελματίες επιλέγουν στη συντριπτική τους πλειοψηφία να πληρώσουν τη μικρότερη δυνατή εισφορά, ακόμα και αν ξέρουν ότι στο μέλλον θα πάρουν συντάξεις-ψίχουλα.
Η 2η τριμηνιαία έκθεση του ΚΕΑΟ αποκάλυψε ότι στο τέλος του Ιουνίου 2025 τα χρέη προς τα ταμεία ξεπέρασαν τα 50 δισεκατομμύρια ευρώ, όταν στο τέλος του Ιουνίου 2019 το συνολικό ποσό είχε διαμορφωθεί στα 35,1δισ. ευρώ. Ειδικότερα, στο πρώτο εξάμηνο του 2025 το συνολικό ποσό των 32.300.115.289 ευρώ σε οφειλές (22.153.394.020 ευρώ κύρια οφειλή και 10.146.721.269 ευρώ πρόσθετα τέλη) που έχουν ενταχθεί στο ΚΕΑΟ διαμορφώθηκε στα 50.292.414.543 ευρώ τρέχον υπόλοιπο, εκ των οποίων 29.849.030.546 ευρώ κύρια οφειλή και 20.443.383.997 ευρώ πρόσθετα τέλη. Από την ανάλυση των στοιχείων προκύπτει ότι υπάρχει συγκέντρωση πλήθους οφειλετών στις χαμηλότερες κλίμακες οφειλών, με 1.489.159 οφειλέτες (70,57% των οφειλετών) να έχουν οφειλή έως 15.000 ευρώ ο καθένας.
Επιπλέον, και για το 2025 η συντριπτική πλειοψηφία των ελεύθερων επαγγελματιών επέλεξε την 1η ασφαλιστική κατηγορία. Συγκεκριμένα, σε σύνολο 1.258.211 μη μισθωτών με δραστηριότητα πάνω από 5 έτη, οι 972.261 (77,2%) είναι ασφαλισμένοι στην 1η κατηγορία.
Τέλος, το χειρότερο όλων είναι πως αυτοί οι ασφαλισμένοι (ή όσοι, τέλος πάντων, μπορούν να πληρώσουν τις εισφορές τους) θα έχουν να αναμένουν στο τέλος του εργασιακού τους βίου χρήματα που σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να χαρακτηριστούν αξιοπρεπή.
Εάν κάποιος επιλέξει την 1η ασφαλιστική κατηγορία, έπειτα από 40 έτη ασφάλισης θα πάρει σύνταξη 851,48 ευρώ μεικτά. Η εισφορά για την 3η ασφαλιστική κατηγορία είναι 351,84 ευρώ και δίνει σύνταξη 1.123,51 ευρώ μεικτά, ενώ η 6η ασφαλιστική κατηγορία με 652,4 ευρώ μηνιαία εισφορά, δίνει σύνταξη 1.802,94 ευρώ μεικτά.
