Ο «χάρτης» της εγχώριας αγοράς: Οι πρωταγωνιστές, τα έσοδα και τα κέρδη, οι συμφωνίες και τα «αγκάθια» – Για ποιους χτυπάει «κόκκινο» ο ανταγωνισμός
Η σταδιακή αποκλιμάκωση της μεγάλης ενεργειακής κρίσης, αν και τα κόστη εξακολουθούν να διατηρούνται στα ύψη γενικότερα για την εγχώρια βιομηχανία, σήμανε -εν μέρει- την «αντεπίθεση» των Ελλήνων γαλακτοβιομηχάνων.
- Του Μιχάλη Κοσμετατου
Ηταν μια περίοδος κατά την οποία οι κερδοφορίες των βασικών «παικτών» του κλάδου δέχθηκαν ισχυρή πίεση, σε συνδυασμό με την αύξηση των τιμών της πρώτης ύλης, αλλά και την ανάγκη μείωσης εκείνων στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Η άλλη όψη του νομίσματος αφορά το γεγονός ότι η ελληνική αγορά γάλακτος εισέρχεται σε μία από τις πιο κρίσιμες περιόδους της τελευταίας δεκαετίας, λόγω των συνεπειών της ευλογιάς που έπληξε σφοδρά το ζωικό κεφάλαιο της χώρας.
Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Γαλακτοκομικών Προϊόντων (ΣΕΒΓΑΠ) έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας ότι η έλλειψη πρώτης ύλης έχει αρχίσει να πλήττει ακόμα και τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις του κλάδου, ενώ ελλοχεύει και αυτός της απώλειας ενός 20% από τις εξαγωγές φέτας σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και η Αυστραλία. Το σταυροδρόμι δείχνει, για πολλούς, κρίσιμο…
Από την άλλη, η εκτίναξη των οικονομικών μεγεθών, η περαιτέρω ενίσχυση της εξωστρέφειας των ελληνικών ομίλων, αλλά και μια σειρά από νέα deals εξαγορών (τετελεσμένα ή κυοφορούμενα) ή και από επενδύσεις αθροιστικής αξίας αρκετών εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ είναι τα κομμάτια που συνθέτουν αυτή την περίοδο το «μεγάλο παζλ» της εγχώριας γαλακτοβιομηχανίας. Τα συνολικά έσοδα των κορυφαίων μόνο επιχειρήσεων του τομέα ξεπερνούν τα 2 δισ. ευρώ και εκτιμάται ότι μπορεί να πλησιάσουν τα αμέσως επόμενα χρόνια ακόμα και το «φράγμα» των 3 δισ. ευρώ, σε συνάρτηση και με τις πωλήσεις τους από συμπληρωματικές δραστηριότητες, σε άλλες, δευτερεύουσες προϊοντικές κατηγορίες.
Στις εξελίξεις της χρονιάς την πρώτη θέση καταλαμβάνει η «χρυσή» συμφωνία των 205 εκατ. ευρώ για την εξαγορά της Δωδώνη (με καθαρό τίμημα 110 εκατ. ευρώ, συν ανάληψη δανείων 95 εκατ. ευρώ) από τα Ελληνικά Γαλακτοκομεία, με πωλητή το CVC, ενώ, αν προχωρήσει και το deal για ένα άλλο asset του fund στην ελληνική αγορά γάλακτος, αυτό για τη Δέλτα, τότε θα προστεθεί στον «λογαριασμό» ποσό που υπολογίζεται κοντά σε άλλα 400 εκατ. ευρώ! Νωρίτερα, πάντως, συμπεριλήφθηκαν στη «λίστα» οι εξαγορές που έκαναν η leader (ανεξάρτητος εισαγωγέας και διανομέας) στην αγορά των συσκευασμένων τυροκομικών προϊόντων, η γαλακτοβιομηχανία Ομηρος, που απέκτησαν αντίστοιχα τις Ελληνικές Φάρμες και την κυπριακή A. Hadjipieris Ltd, με σαφώς χαμηλότερες συναλλαγές, καθώς και άλλες μικρότερου βεληνεκούς κινήσεις…
Οι μεγάλοι
Στην πρώτη γραμμή του ενδιαφέροντος της αγοράς, ούτως ή άλλως, τοποθετείται ο θεσσαλικός όμιλος των Ελληνικών Γαλακτοκομείων, των αδελφών Σαράντη, αλλά και η πολυεθνική πλέον ΦΑΓΕ, με φορολογική έδρα στο Λουξεμβούργο μεν από το 2012, αλλά με εργοστάσια παραγωγής γιαουρτιού και τυροκομικών στην Ελλάδα (πλην αυτού στις ΗΠΑ πάλι για το γιαούρτι και αυτού που σχεδιάζει να κατασκευάσει στην Ολλανδία), συμφερόντων της οικογένειας Φιλίππου.
Τα Ελληνικά Γαλακτοκομεία εμφάνισαν στη χρήση του 2024 τζίρο ύψους 654,1 εκατ. ευρώ (8,99%), με καθαρά κέρδη 33,6 εκατ. ευρώ, και EBITDA περίπου 93 εκατ. ευρώ, με 2.200 εργαζομένους με παρουσία σε δέκα χώρες. Η ενσωμάτωση της Δωδώνης στα αποτελέσματα δημιουργεί την προοπτική για την επίτευξη ενός κύκλου εργασιών κοντά στο όριο του 1 δισ. ευρώ τα προσεχή δυο χρόνια.
Επί ελληνικού εδάφους, τα Ελληνικά Γαλακτοκομεία κερδίζουν κατά κράτος τη «μάχη» της κορυφής από την «ελληνικού DNA» με ξένη ιδιοκτησία Δέλτα (Vivartia – CVC), η οποία «έγραψε» έσοδα 291,5 εκατ. ευρώ (+6,1%, πάνω από τον μ.ό. του 4% για το σύνολο της αγοράς), με μικρή υποχώρηση στα EBITBA και ασθενική κερδοφορία 700.000 ευρώ. Η ΦΑΓΕ ως όμιλος έκλεισε το 2024 με τζίρο 753,9 εκατ. δολ. (+19,8%) και κέρδη ρεκόρ για τη μητρική της (FAGE International) 112,3 εκατ. δολ. (+36%), αλλά με το 85%-90% των πωλήσεών της να προέρχονται σταθερά από τις αγορές του εξωτερικού και το υπόλοιπο 10%-15% μόνο από την Ελλάδα, όπου πέρσι σημειώθηκε οριακή πτώση τους (0,4%-0,5%).
Η ελληνική θυγατρική είχε κύκλο εργασιών 174,1 εκατ. ευρώ μάλιστα, αλλά η αύξησή του (14,4%) οφείλεται στις εξαγωγές της (+27%), ενώ οι ζημίες εκτινάχθηκαν σε 16,75 εκατ. ευρώ λόγω προβλέψεων για νομικές υποθέσεις, με αποτέλεσμα η εντός συνόρων «περιπέτεια» της ΦΑΓΕ να συνεχίζεται… Η Friesland Campina Hellas (ή αλλιώς ΝΟΥΝΟΥ), μέλος του ολλανδικού ομίλου, είδε τις πωλήσεις της να διαμορφώνονται σε 336,1 εκατ. ευρώ, με ετήσια ανάπτυξη 2,77%, όμως οι ζημίες της αυξήθηκαν από 2,8 εκατ. ευρώ σε 4,5 εκατ. ευρώ.
Οι άλλοι «παίκτες»
Από τους πρωταγωνιστές της ελληνικής, αμιγώς, γαλακτοβιομηχανίας ξεχωρίζουν και άλλες εταιρίες όπως οι Κρι Κρι και Μεβγάλ, η ΕΒΟΛ, η Φάρμα Κουκάκη, η Εβροφάρμα κ.ά. Δεύτερος «παίκτης» μόνιμα σε γιαούρτι και παγωτό στην εγχώρια αγορά η σερραϊκή εισηγμένη της οικογένειας του Παναγιώτη Τσινάβου, ποντάρει πολύ στις εξαγωγές των νέων προϊόντων της στο ελληνικό Frozen Yogurt. Οι πωλήσεις της Κρι Κρι έφτασαν το 2024 στα 256,4 εκατ. (+18,5% σε σχέση με το 2023), με καθαρά κέρδη 34,5 εκατ. ευρώ, από 32,27 εκατ. ευρώ, με στόχο τα 300 εκατ. ευρώ για το 2025.
Νο 1 δύναμη στη βόρεια Ελλάδα η Μεβγάλ της Μαίρης Χατζάκου, με «συμπαίκτη» τον Σπύρο Θεοδωρόπουλο, κατέγραψε τζίρο 195,6 εκατ. ευρώ (+7,36%) και αυξήσεις σε κέρδη και εξαγωγές. Η γαλακτοβιομηχανία Ομηρος «πέταξε» στα 90 εκατ. ευρώ (+20%), με EBITDA 9,67 εκατ. ευρώ (+ 21,32%). Η Φάρμα Κουκάκη ξεπέρασε τον πήχη των 50 εκατ. ευρώ σε ετήσια έσοδα (+14,58%), με «έκρηξη» κερδών προ φόρων κατά 84,63% (4,38 εκατ. ευρώ), ενώ και η Εβροφάρμα κινείται στα 45,719 εκατ. ευρώ (-6,2%), με ελαφρά αύξηση EBITDA στα 5,426 εκατ. ευρώ.
Οι «χρυσές» επενδύσεις και τα νέα εργοστάσια
Επενδύσεις ύψους πολλών εκατομμυρίων υλοποιεί ήδη αλλά και προγραμματίζει ταυτόχρονα ο κλάδος της γαλακτοβιομηχανίας. Ανεξάρτητα από τις εξελίξεις στο μέτωπο των εξαγορών, όπου επενδύονται επίσης πολλά χρήματα, κεφάλαια προερχόμενα από διάφορες πηγές κατευθύνονται για τη δημιουργία ή την ενίσχυση παραγωγικών εγκαταστάσεων. Ο Ομιλος των Ελληνικών Γαλακτοκομείων, μετά το deal για τη Δωδώνη, φέρεται ότι προετοιμάζει πλάνο 300 εκατ. ευρώ για τους τομείς της φέτας και του γιαουρτιού.
Στρατηγικές επενδύσεις 52,2 εκατ, ευρώ έχει δρομολογήσει και η Κρι Κρι, ενώ η Μεβγάλ κατά τη διετία 2023 και 2024 ολοκλήρωσε σχέδια με προϋπολογισμό 26,9 εκατ. ευρώ και προ ημερών ανακοίνωσε την πραγματοποίηση αυτής των 12,46 εκατ. ευρώ για την επέκταση του τυροκομείου της. Εστω και με καθυστερήσεις πολλών ετών, η ΦΑΓΕ προχωρά το business plan που περιλαμβάνει την κατασκευή μονάδας γιαουρτιού στην Ολλανδία, με budget 150-170 εκατ. ευρώ, στο επιχειρηματικό πάρκο Riegmeer Hoogeveen, σε έκταση 15 εκταρίων, με στόχο την παραγωγή 40.000 τόνων του προϊόντος ετησίως, με νέο χρονοδιάγραμμα για το τέλος του 2028.
Για το 2024 οι συνολικές επενδυτικές δαπάνες του ομίλου ανήλθαν σε 19,3 εκατ. δολ., εκ των οποίων περίπου 2 εκατ. δολ. διοχετεύτηκαν στο project της Ολλανδίας. Υπενθυμίζεται ότι η πολυεθνική γαλακτοβιομηχανία ελληνικών συμφερόντων, με ιδιοκτήτρια την οικογένεια Φιλίππου, υπολόγιζε αρχικά ότι θα δημιουργούσε το δεύτερο εργοστάσιό της για την παραγωγή γιαουρτιού στην Ευρώπη, στο Λουξεμβούργο, από το 2018, αλλά το μεγάλο έργο οδηγήθηκε σε ματαίωση, καθώς δεν πληρούσε τους απαραίτητους περιβαλλοντικούς όρους. Ετσι, μεταφέρεται τώρα επί ολλανδικού εδάφους…
Πηγή: Εφημερίδα Dealnews
