Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ανάπτυξη 2,1% για την Ελλάδα το 2025 και 2,2% το 2026.
Ωστόσο, πίσω από τους πίνακες και τα ποσοστά παραμένει μια οικονομία υψηλού κόστους, χαμηλής αγοραστικής δύναμης και τεράστιων ανισοτήτων, στοιχεία που η Κομισιόν αποτυπώνει μεν τεχνικά, αλλά δεν αξιολογεί πολιτικά.
Οι προβλέψεις αφορούν ένα περιβάλλον που η ίδια η Επιτροπή χαρακτηρίζει γεμάτο αβεβαιότητες, κυρίως λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων, των διαταραχών στο παγκόσμιο εμπόριο και της αύξησης των αμυντικών δαπανών σε όλη την Ευρώπη. Παρά τα θετικά στοιχεία για την Ελλάδα, οι δομικές παθογένειες που βαραίνουν χρόνια την οικονομία παραμένουν αμετακίνητες.
Το αφήγημα της κυβέρνησης περί «ισχυρής ανάπτυξης» έρχεται σε αντίθεση με την καθημερινότητα των νοικοκυριών που πλήττονται από:
πληθωρισμό τροφίμων που παραμένει υψηλότερος από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο
μισθούς που δεν συμβαδίζουν με τις αυξήσεις τιμών
στεγαστικό κόστος που έχει εκτοξευθεί
εξαιρετικά ακριβή ιδιωτική υγεία και εκπαίδευση
διαχρονική αδυναμία του κράτους να ελέγξει βασικές αγορές
Κομβικό σημείο της έκθεσης είναι η παραδοχή ότι οι επενδύσεις και η ανάπτυξη των επόμενων ετών εξαρτώνται άμεσα από τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης. Η ίδια η Επιτροπή προειδοποιεί πως καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης τελειώνει μέχρι το 2027, η ανάπτυξη θα αρχίσει να υποχωρεί.
Με άλλα λόγια, η Κομισιόν δεν βλέπει διατηρήσιμη αναπτυξιακή τροχιά, αλλά ένα προσωρινό τεχνητό κύμα που υποστηρίζεται από ευρωπαϊκά χρήματα. Χωρίς αυτά, το ελληνικό μοντέλο παραμένει επισφαλές.
Ανεργία και μισθοί: η πραγματικότητα πίσω από τα ποσοστά
Η Επιτροπή προβλέπει μείωση της ανεργίας στο 9,3% το 2025 και στο 8,6% το 2026. Όμως οι αριθμοί αποκρύπτουν το ποιοτικό πρόβλημα:
χαμηλές αμοιβές
απουσία σταθερών εργασιακών δικαιωμάτων
τεράστιο ποσοστό υποαπασχόλησης
χιλιάδες νέοι σε θέσεις χαμηλής εξειδίκευσης παρά τα πτυχία τους
Δεν είναι τυχαίο ότι οι κενές θέσεις εργασίας αυξάνονται ενώ οι μισθοί παραμένουν στάσιμοι. Η κυβέρνηση επιμένει να αποδίδει το πρόβλημα στην «έλλειψη δεξιοτήτων», αποφεύγοντας την ουσία που είναι η χαμηλή αμοιβή.
Πληθωρισμός: χαμηλότερος αλλά επίμονος
Ο πληθωρισμός προβλέπεται στο 2,8% το 2025 και 2,3% το 2026. Αυτό όμως αφορά τον γενικό δείκτη. Στις βασικές κατηγορίες, όπως τρόφιμα και υπηρεσίες, ο πληθωρισμός παραμένει ψηλότερος, συμπιέζοντας τη μεσαία τάξη. Η κυβέρνηση πανηγυρίζει για την ονομαστική αποκλιμάκωση, ενώ η πραγματική ακρίβεια συνεχίζεται.
Χρέος: μείωση σε ποσοστό, όχι σε απόλυτα ποσά
Η Κομισιόν προβλέπει χρέος 138% του ΑΕΠ το 2027. Πρόκειται για μείωση ως ποσοστό και όχι ως πραγματικό βάρος. Η σχέση χρέους προς ΑΕΠ βελτιώνεται επειδή ανεβαίνει το ονομαστικό ΑΕΠ, όχι επειδή μειώνεται το χρέος. Παράλληλα, η χώρα εξακολουθεί να εξαρτάται από υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα που πιέζουν κοινωνική πολιτική και δημόσιες υπηρεσίες.
Παρά τα θετικά σημεία, η έκθεση αποκαλύπτει και κάτι ακόμη. Η Ελλάδα παραμένει μία από τις πιο ευάλωτες οικονομίες της Ευρώπης, εκτεθειμένη σε εξωτερικούς παράγοντες και εξαρτημένη από ευρωπαϊκά κονδύλια. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη το γνωρίζει και επιχειρεί να μετατρέψει τις προβλέψεις σε αφήγημα ευημερίας.
Όμως η πραγματικότητα είναι ότι χωρίς το Ταμείο Ανάκαμψης, χωρίς τις επιδοτήσεις, χωρίς τα φορολογικά έσοδα από την ακρίβεια, η ελληνική οικονομία δεν διαθέτει μηχανισμό αυτόνομης ανάπτυξης.
