Η ακρίβεια «γεμίζει» τα ταμεία της κυβέρνησης – Εκρηκτικός ΦΠΑ, ασφυκτική πίεση στα νοικοκυριά
Τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού για το δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2025 αποτυπώνουν μια πραγματικότητα που η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει ως «δημοσιονομική επιτυχία»: τα φορολογικά έσοδα εκτοξεύτηκαν στα 59,2 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας ελαφρά τον στόχο.
Η πραγματικότητα όμως πίσω από τους αριθμούς είναι διαφορετική. Η εκρηκτική αύξηση των εσόδων προέρχεται κυρίως από την ακρίβεια και την υπερφορολόγηση μέσω ΦΠΑ, που πλήττει περισσότερο τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.
Μόνο τα έσοδα από ΦΠΑ ανήλθαν σε 23,299 δισ. ευρώ, αύξηση που δεν οφείλεται σε ανάπτυξη ή άνοδο κατανάλωσης, αλλά στην κατακόρυφη άνοδο τιμών σε προϊόντα και υπηρεσίες. Επί της ουσίας, τα νοικοκυριά χρηματοδοτούν –μέσω της έμμεσης φορολογίας– το πρωτογενές αποτέλεσμα, το οποίο διαμορφώθηκε σε 10,248 δισ. ευρώ.
Η εικόνα ανατροφοδοτεί την κριτική ότι η κυβέρνηση στηρίζει το πλεόνασμα όχι σε υγιή ανάπτυξη και παραγωγή, αλλά σε φορολογικά βάρη που ροκανίζουν το διαθέσιμο εισόδημα, ενώ παράλληλα περιορίζει δαπάνες σε κρίσιμες υπηρεσίες.
Τα στοιχεία του προϋπολογισμού
Σε τροποποιημένη ταμειακή βάση:
Πλεόνασμα κρατικού προϋπολογισμού: 3,037 δισ. ευρώ
Πρωτογενές πλεόνασμα: 10,248 δισ. ευρώ
Καθαρά έσοδα: 60,921 δισ. ευρώ, μόλις 0,1% πάνω από τον στόχο
Στον αντίποδα, οι δαπάνες διαμορφώθηκαν στα 57,884 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 321 εκατ. ευρώ έναντι στόχου, εξέλιξη που οφείλεται κατά κύριο λόγο σε ετεροχρονισμό πληρωμών – πρακτική που συχνά χρησιμοποιείται για να ωραιοποιούνται οι δημοσιονομικοί δείκτες.
Φορολογικά έσοδα: Η κατανομή
ΦΠΑ: 23,299 δισ. ευρώ
ΕΦΚ: 6,181 δισ. ευρώ
Φόροι εισοδήματος: 21,994 δισ. ευρώ
Φόροι ακίνητης περιουσίας: 2,227 δισ. ευρώ
Η εικόνα είναι σαφής: η έμμεση φορολογία (ΦΠΑ – ΕΦΚ) συνεχίζει να αποτελεί τη ραχοκοκαλιά των εσόδων, παρότι θεωρείται ο πιο αντιστρόφως προοδευτικός τρόπος φορολόγησης, καθώς επιβαρύνει περισσότερο όσους έχουν λιγότερο.
Μεταβιβάσεις και λοιπά έσοδα
Μεταβιβάσεις: 4,759 δισ. ευρώ
Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών: 1,950 δισ. ευρώ
Λοιπά τρέχοντα έσοδα: 2,251 δισ. ευρώ
Έσοδα ΠΔΕ: 2,930 δισ. ευρώ
Οι εισπράξεις του Οκτωβρίου κινήθηκαν στο ίδιο μοτίβο με το σωρευτικό δεκάμηνο, με τα έσοδα από ΦΠΑ να διαμορφώνονται σε 2,921 δισ. ευρώ και τις εισπράξεις από φόρους εισοδήματος σε 2,198 δισ. ευρώ.
Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού, στα 57,884 δισ. ευρώ, εμφανίζονται μειωμένες σε σχέση με τον στόχο. Μεταξύ άλλων σημειώνονται:
1,128 δισ. ευρώ προς νοσοκομεία και ΠΦΥ
400 εκατ. ευρώ για ΥΚΩ
470 εκατ. ευρώ προς ΕΚΑΠΥ
308 εκατ. ευρώ για συγκοινωνιακούς φορείς
154 εκατ. ευρώ προς τα ΑΕΙ
