Το κράτος ζητάει από περίπου 1.400 πολίτες να πληρώσουν τα χρήματα που καταχράστηκε η συμμορία την περίοδο 2003-2012
- Του Σπύρου Γεράρδη
Αντιμέτωποι με αδιανόητα χρέη, προσβολές και ταλαιπωρία βρίσκονται περίπου 1.400 πολίτες εξαιτίας της ανικανότητας του κράτους να εντοπίσει τους πραγματικούς ενόχους ενός διαβόητου σκανδάλου. Πρόκειται για τη διάσημη πια απάτη-μαμούθ στο ΙΚΑ Καλλιθέας την περίοδο 2003- 2012, όπου έξι γυναίκες υπάλληλοι (εξ ου και ονομάστηκαν «θηλυκή συμμορία») εξέδιδαν και εισέπρατταν για λογαριασμό τους επιδόματα και παροχές σε όνομα άλλων.
Ενώ, λοιπόν, το κύκλωμα αποκαλύφθηκε και οι ένοχοι καταδικάστηκαν, ήρθε το κράτος (ο ΕΦΚΑ ως διάδοχος φορέας του ΙΚΑ) και ζητά από ανυποψίαστους πολίτες τα χρήματα που καταχράστηκαν οι καταδικασμένοι. Το χειρότερο όλων είναι ότι αυτό γίνεται με τη σύμφωνη γνώμη τόσο της διοίκησης του ΕΦΚΑ όσο και της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, καθώς από τις απαντήσεις που δόθηκαν και στη Βουλή δεν υπάρχει καμία βούληση να σταματήσουν η αδικία και η ταλαιπωρία αυτών που ανακάλυψαν το σκάνδαλο.
Τον Μάρτιο του 2012 αποκαλύφθηκε έπειτα από έρευνα της Οικονομικής Αστυνομίας η ύπαρξη κυκλώματος αποτελούμενου από υπαλλήλους του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ Καλλιθέας. Εκτός των συλλήψεων, μάλιστα, κατασχέθηκαν τρία πολυτελή αυτοκίνητα, αλλά και ποσό 960.000 ευρώ σε πιλοτή πολυκατοικίας. Οπως έγινε γνωστό, τα μέλη του κυκλώματος από το 2003 μέχρι τον εντοπισμό τους είχαν στήσει «φάμπρικα» επιδομάτων «μαϊμού», τα οποία εξέδιδαν σε όνομα τρίτων. Κάποιοι εξ αυτών το γνώριζαν και εισέπρατταν μερίδιο, κάποιοι όμως είχαν πλήρη άγνοια!
Οι μη σύννομες παροχές που εγκρίθηκαν ανέρχονταν σε 7.991 και αφορούσαν 1.213 ασφαλισμένους, ενώ είναι χαρακτηριστική η περίπτωση όπου από επίδομα 15.000 ευρώ μόνον τα 6.000 πήγαν στον «δικαιούχο», ενώ τα 9.000 ευρώ τα μοιράστηκε το κύκλωμα.
Οι δικαστές του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων καταδίκασαν το 2015 συνολικά πέντε κατηγορουμένους σε ποινές κάθειρξης από 31 έως 38 χρόνια και χρηματικές ποινές από 120.000 έως 150.000 ευρώ. Οι ποινές μειώθηκαν σημαντικά σε δεύτερο βαθμό, καθώς το 2018 το Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων Αθήνας επέβαλε στις πρώην υπαλλήλους του ΙΚΑ Καλλιθέας ποινές από 14 έως 27 χρόνια κάθειρξης.
Ενώ ήταν γνωστό εξαρχής ότι κάποιοι από τους «δικαιούχους» είχαν πλήρη άγνοια για τη συμμετοχή τους, κοινώς δεν συμμετείχαν στην απάτη και δεν είχαν εισπράξει μερίδιο από το κύκλωμα, το ελληνικό κράτος, βασισμένο σε διάταξη νόμου, τους θεωρεί όλους ενόχους.
Ετσι, από το 2016, όπως οι ίδιοι καταγγέλλουν, αποφασίζει να πάρει πίσω τα υπεξαιρεθέντα χρήματα από τους αθώους και ανύποπτους ασφαλισμένους, επειδή δεν μπορούσε να τα καλύψει από τους υπαλλήλους απατεώνες, χαρακτηρίζοντάς τα παρανόμως ληφθέντα. Τότε εντάσσει στον νόμο Κατρούγκαλου ένα φωτογραφικό άρθρο (αρ. 103 παρ. 1), που εξισώνει τους αθώους ασφαλισμένους με τους απατεώνες και τους ασυνεπείς κακοπληρωτές και, όπως λένε, τους στερεί το τεκμήριο της αθωότητας. Το άρθρο συγκεκριμένα αναφέρει ότι «κάθε παροχή που έχει καταβληθεί από το ΙΚΑ−ΕΤΑΜ αχρεώστητα επιστρέφεται ανεξαρτήτως υπαιτιότητας του λαβόντος και αναζητείται, σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΕΔΕ. Σε περίπτωση υπαιτιότητάς του, αναζητείται εντόκως, με επιτόκιο 3%».
Η διαδικασία αναζήτησης των ενόχων, πραγματικών ή μη, εντάθηκε το 2024, καθώς έχουν σταλεί ειδοποιητήρια μέσω του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) σε 400 από τους περίπου 1.400 πολίτες και σε δεύτερη φάση έχει ξεκινήσει η διαδικασία καταλογισμού, κατάσχεσης ποσών από τραπεζικούς λογαριασμούς, ακόμα και μεγαλύτερων από τα «οφειλόμενα» ποσά !
Στον κυκεώνα ήρθε να προστεθεί και μία θετική εξέλιξη, καθώς το Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών με απόφασή του (Απ. 7498/2025) δικαίωσε συνταξιούχο που είχε προσφύγει, καθώς ο e-ΕΦΚΑ καταλόγισε ποσό άνω των 20.000 ευρώ ως δήθεν αχρεωστήτως εισπραχθείσες παροχές για τα έτη 2003-2010. Ο ίδιος αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή, ισχυριζόμενος ότι δεν είχε λάβει τα χρήματα και ότι αυτά είχαν εισπραχθεί παρανόμως από υπαλλήλους του ΙΚΑ στο όνομά του. Το δικαστήριο, εξετάζοντας το νομικό πλαίσιο και τα πραγματικά περιστατικά, κατέληξε να ακυρώσει τον καταλογισμό, κρίνοντας ότι δεν αποδείχτηκε πραγματική ωφέλειά του.
Καμία διάθεση για λύση στο πρόβλημα
Από την απάντηση που έδωσε πρόσφατα το υπουργείο Εργασίας στη Βουλή δεν διαφαίνεται καμία διάθεση να μπει ένα τέλος στην ταλαιπωρία των αθώων πολιτών, αντιθέτως όσα είπε η υφυπουργός Αννα Ευθυμίου προοιωνίζονται το αντίθετο. Στην ερώτησή του ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛ. Παύλος Χρηστίδης ανέφερε χαρακτηριστικά: «Προτίθεστε να ανακαλέσετε τις εκδοθείσες πράξεις καταλογισμού και να δώσετε εντολή να σταματήσουν τυχόν νέες αποστολές αντίστοιχων πράξεων; Προτίθεστε να δώσετε εντολή στον ΕΦΚΑ να επιστρέψει τα ποσά που έχει δεσμεύσει ακόμη και από ακατάσχετους λογαριασμούς, αντιμετωπίζοντας τους ανυποψίαστους ασφαλισμένους και συνταξιούχους ως εκ προοιμίου απατεώνες;»
Η υφυπουργός υπεραμύνθηκε των χειρισμών των υπαλλήλων του ΕΦΚΑ, λέγοντας λίγο πολύ ότι ήταν υποχρεωμένοι να το πράξουν και δεν είναι στην ευχέρειά τους να διαχωρίσουν εάν ο ασφαλισμένος είχε γνώση ή είχε εισπράξει την παροχή που παρανόμως εκδόθηκε από το κύκλωμα. Σημείωσε δε ότι πρέπει να διενεργηθεί έλεγχος για καθεμία από τις 7.991 παροχές και οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να καταθέσουν ένσταση. Μέχρι τότε, προφανώς, η ταλαιπωρία θα συνεχιστεί. Προς το παρόν, ο ΕΦΚΑ εξετάζει -λίγο πριν από το 2026- παροχές και επιδόματα που εκδόθηκαν το… 2003.
